3 tài sản truyền thống vẫn áp đảo danh mục đầu tư

Danh mục đầu tư vẫn tập trung vào các tài sản quen thuộc

Trong bối cảnh biến động thị trường và chi phí sinh hoạt tiếp tục ảnh hưởng đến quyết định tài chính trên toàn cầu, sức chống chịu tài chính đang trở thành một thước đo quan trọng bên cạnh quy mô tài sản.

Tại Việt Nam, theo Báo cáo “Sức khỏe Tài chính và Niềm tin Đầu tư của người Việt năm 2026” của Công ty CP Chứng khoán Thiên Việt (TVS) vừa công bố cho thấy, các nhà đầu tư đã chủ động tham gia nhiều kênh đầu tư khác nhau, với 55% đang nắm giữ từ hai đến ba kênh đầu tư và 39% nắm giữ từ bốn đến năm kênh.

Tuy nhiên, xét trên tỷ trọng phân bổ thực tế, tiền gửi tiết kiệm, bất động sản và vàng vẫn chiếm tới 87% tổng danh mục tài sản của các nhà đầu tư cá nhân được khảo sát.

Mức độ tập trung này thể hiện rõ hơn ở nhóm có quy mô tài sản lớn. Khi quy mô tích lũy tăng, tỷ trọng bất động sản trong danh mục tăng từ 29% ở nhóm 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng lên 46% ở nhóm từ 2 tỷ đồng trở lên.

Ngược lại, tổng tỷ trọng của các kênh tài chính hiện đại như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và ngoại tệ vẫn ở mức thấp, không vượt quá 10% ở bất kỳ nhóm tài sản nào.

Khảo sát cũng chỉ ra khoảng cách giữa nhận thức và hành động trong đa dạng hóa danh mục. Có 86% đáp viên đồng tình rằng không nên để phần lớn tài sản vào một kênh duy nhất, nhưng 76% vẫn ưu tiên bất động sản hoặc vàng vì cảm thấy hiểu rõ hơn các kênh khác.

Điều này cho thấy nhu cầu đa dạng hóa đã được nhận thức, nhưng hành vi phân bổ thực tế vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các tài sản quen thuộc.

Trong khi đó, câu chuyện sức chống chịu cũng đang được quan tâm rộng hơn trong khu vực. Tại Hồng Kông, báo cáo Financial Resilience Index 2026 của Sun Life cho thấy 51% người được hỏi không thể tự duy trì tài chính quá 6 tháng nếu mất thu nhập hoặc không có nguồn hỗ trợ bên ngoài.

Tại Việt Nam, theo khảo sát của TVS 85% nhà đầu tư tin rằng mình có thể xoay xở nhanh khi cần tiền mặt, nhưng gần một nửa số đáp viên chỉ có thể thanh khoản tối đa 40% tài sản trong vòng 30 ngày.

Những số liệu này phản ánh sức chống chịu tài chính không chỉ nằm ở quy mô tài sản, mà còn phụ thuộc vào khả năng thanh khoản, mức độ phân bổ rủi ro, dòng tiền gia đình và khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

Cần một kế hoạch chủ động cho mục tiêu dài hạn

Ông Lê Phạm Minh Đức, Giám đốc cấp cao, Khối Ngân hàng đầu tư, TVS nhận định, trên thế giới, quản lý tài sản đang dịch chuyển từ câu chuyện tìm kiếm lợi nhuận đơn thuần sang quản trị rủi ro, bảo toàn tài sản và chuẩn bị cho các mục tiêu dài hạn.

Nhà đầu tư Việt Nam cũng đang đi theo xu hướng đó, tuy nhiên vẫn có những đặc thù riêng khi danh mục còn tập trung nhiều vào các kênh truyền thống. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, tài sản không chỉ nằm ở quy mô tích lũy, mà còn ở sức chống chịu, mức độ phân bổ rủi ro và sự chuẩn bị cho các mục tiêu dài hạn của gia đình”.

Chính vì vậy, bên cạnh câu chuyện về tích lũy tài sản, các nhà đầu tư cần chủ động xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn.

Trong khi đó, một thực tế đáng quan ngại theo số liệu từ TVS cho biết, chỉ 27% nhà đầu tư tham gia khảo sát cho biết đã có kế hoạch tài chính dài hạn rõ ràng cho bản thân và gia đình; 73% còn lại vẫn chưa bắt đầu, chưa xác định mục tiêu hoặc chưa có lộ trình cụ thể.

Mặt khác, các mục tiêu tài chính được nhà đầu tư ưu tiên cũng phản ánh rõ vai trò của gia đình trong quyết định tài sản.

Khi được yêu cầu chọn các mục tiêu tài chính dài hạn quan trọng nhất, chăm sóc sức khỏe cho bản thân/ gia đình và giáo dục con cái/ du học là hai mục tiêu đứng đầu, lần lượt ở mức 48% và 47%. Tiếp theo là đầu tư bất động sản (35%), tự do tài chính/ không phụ thuộc công việc (33%) và mua/ nâng cấp nhà ở (31%).

Khi nhiều mục tiêu dài hạn cùng tồn tại, việc có một kế hoạch rõ ràng trở nên cần thiết để nhà đầu tư phân bổ nguồn lực phù hợp hơn theo từng giai đoạn tích lũy để bảo toàn, phân bổ và quản lý tài sản một cách hiệu quả.