5 năng lực cho CEO để doanh nghiệp tăng trưởng nhanh mà không vỡ

Quỳnh Chi Thứ hai, 10/08/2026 - 14:00
Nghe audio
0:00

Theo nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, vai trò lớn nhất của CEO là xây dựng một tổ chức có thể tăng trưởng liên tục qua nhiều thế hệ.

Nghịch lý doanh nghiệp Việt

"Việt Nam có rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp thành công nhưng lại có rất ít doanh nghiệp thực sự lớn" là nỗi trăn trở của nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khi chia sẻ trong chương trình CEO Forum quý III/2026 do Viện Lãnh đạo, quản trị và quản lý Việt Nam thuộc Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông tổ chức.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ. 

Ông chỉ ra, Việt Nam có hàng trăm ngàn doanh nghiệp nhỏ, có hàng chục ngàn doanh nghiệp vừa, nhưng số doanh nghiệp có doanh thu trên 1.000 tỷ đồng vẫn còn ít. Và số doanh nghiệp từ 10.000 tỷ đồng doanh thu trở lên lại càng ít hơn nhiều.

Điều đáng nói là rất nhiều doanh nghiệp không chết khi còn nhỏ nhưng lại gặp khó khăn ngay khi bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, từ 100 tỷ lên 1.000 tỷ, từ 1.000 tỷ đồng lên 10.000 tỷ.

“Đó là giai đoạn mà doanh nghiệp bứt phá nhưng cũng là giai đoạn dễ vỡ nhất. Có doanh nghiệp vỡ vì thiếu tiền, có doanh nghiệp vỡ vì mất khách hàng. Nhưng theo quan sát của chúng tôi, phần lớn doanh nghiệp không vỡ vì thị trường mà họ vỡ từ bên trong”, ông Hùng nhấn mạnh.

Khi doanh nghiệp còn nhỏ, người sáng lập có thể tự quyết hầu hết mọi việc, nhân sự đều ngồi gần nhau nên một quyết định được truyền đi rất nhanh và chính xác. Nhưng khi quy mô tăng gấp 5 - 10 lần, cách quản trị cũ không còn hiệu quả.

Người sáng lập vẫn ra quyết định như cũ, tổ chức vẫn vận hành như cũ, hệ thống vẫn đơn giản như cũ trong khi độ phức tạp của doanh nghiệp đã tăng lên rất nhiều lần. Đó là lúc những vết nứt bắt đầu xuất hiện với việc thiếu cán bộ quản lý, thiếu hệ thống, thiếu quy trình, thiếu kiểm soát rủi ro, thiếu năng lực thực thi và đôi khi là thiếu cả một chiến lược tốt.

Nhiều doanh nghiệp tăng doanh thu rất nhanh nhưng lợi nhuận không tăng, doanh thu tăng nhưng dòng tiền âm, thị trường mở rộng nhưng văn hóa doanh nghiệp bị phá vỡ, mở thêm chi nhánh nhưng chất lượng dịch vụ đi xuống, tăng nhân sự nhưng năng suất lao động giảm.

Có doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh nhưng chỉ cần một sai phạm về pháp luật, về thuế, môi trường, lao động hay quản trị là toàn bộ thành quả nhiều năm có thể mất đi.

“Điều đó cho thấy, doanh nghiệp không chỉ cần tăng trưởng nhanh, doanh nghiệp phải có năng lực tăng trưởng nhanh”, ông Hùng khẳng định.

Nếu tăng trưởng nhanh có thể đến từ một sản phẩm tốt, một thị trường thuận lợi, một cơ hội tốt thì năng lực tăng trưởng nhanh là khả năng để doanh nghiệp có thể tăng gấp nhiều lần mà vẫn vận hành tốt và không bị đổ vỡ.

Nếu ví doanh nghiệp như một con người thì theo nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ, doanh thu là chiều cao và hệ thống quản trị chính là bộ xương. Một người cao lên rất nhanh nhưng bộ xương không đủ khỏe thì sẽ không thể đứng vững. Doanh nghiệp cũng vậy, tăng trưởng càng nhanh thì hệ thống phải càng vững.

“Điều đáng tiếc là rất nhiều CEO hiện nay dành phần lớn thời gian để phát triển thị trường, bán hàng, huy động vốn, phát triển sản phẩm nhưng lại dành quá ít thời gian để xây dựng chính doanh nghiệp của mình. Nói cách khác, chúng ta đang xây thị trường nhanh hơn xây tổ chức”, ông chỉ ra và cho rằng đó là nguyên nhân sâu xa khiến nhiều doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh rồi dừng lại.

5 nền tảng năng lực cho CEO

Khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, ông Hùng cho rằng, CEO không còn chỉ là người điều hành. CEO phải trở thành người kiến tạo năng lực tăng trưởng nhanh.

CEO phải trở thành người kiến tạo năng lực tăng trưởng nhanh. Ảnh: Hoàng Anh

Muốn vậy, ông Hùng nhấn mạnh năm nền tảng năng lực mà CEO cần phải xây dựng.

Thứ nhất là chiến lược đúng. Trong thời đại thay đổi rất nhanh, chiến lược không còn là bản kế hoạch treo trên tường. Chiến lược phải được cập nhật liên tục từ thị trường và được kiểm chứng bằng kết quả thực tế.

Thứ hai là xây dựng hệ thống. Một doanh nghiệp không thể lớn nếu mọi việc đều phải có CEO. Hệ thống phải giúp doanh nghiệp vận hành ngay cả khi CEO không có mặt. Đó là hệ thống tổ chức, quy trình, dữ liệu, công nghệ, quản trị rủi ro và ra quyết định.

“Không có hệ thống, tăng trưởng chỉ là mở rộng sự hỗn loạn”, ông Hùng nhấn mạnh.

Thứ ba là xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế cận. Nhiều doanh nghiệp không thiếu nhân viên, họ thiếu người quản lý, thiếu người dẫn dắt, thiếu người có thể thay CEO giải quyết vấn đề. Tăng trưởng của doanh nghiệp cuối cùng sẽ luôn bị giới hạn bởi số lượng và chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung. Do đó, muốn doanh nghiệp lớn hơn, trước hết phải làm cho đội ngũ lãnh đạo lớn lên.

Thứ tư là quản trị rủi ro và tuân thủ. Ngày nay quy mô càng lớn thì yêu cầu tuân thủ càng cao. Không chỉ tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp còn phải tuân thủ chuẩn mực quản trị, chuẩn mực quốc tế, chuẩn ESG, chuẩn dữ liệu, chuẩn an toàn thông tin,...

Một sai phạm nhỏ có thể làm mất niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và đối tác. Trong thời đại số, uy tín có thể xây dựng trong nhiều năm nhưng có thể mất đi trong một ngày.

Cuối cùng là xây dựng văn hóa tăng trưởng. Một tổ chức không thể tăng trưởng nhanh nếu mọi người đều sợ thay đổi, nếu ai cũng sợ sai, không thể trao quyền nếu cán bộ không có trách nhiệm, không thể phát triển con người nếu chỉ chăm chăm kiểm soát công việc.

Theo ông, văn hóa cũng không phải là khẩu hiệu treo tường. Văn hóa là cách tổ chức ra quyết định, là cách tổ chức phản ứng với sự thất bại và là cách lãnh đạo phát triển con người.

“Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam lớn lên mà không vỡ, để từ hàng chục ngàn doanh nghiệp có thêm hàng ngàn doanh nghiệp quy mô lớn, để Việt Nam không chỉ có nhiều startup mà có nhiều doanh nghiệp trăm năm và để doanh nghiệp Việt đủ năng lực cạnh tranh toàn cầu”, là những câu hỏi được ông Hùng đặt ra cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp.

Theo ông, đó không chỉ là câu chuyện của từng doanh nghiệp, đó là câu chuyện của cả nền kinh tế.

Một quốc gia muốn phát triển bền vững cần có những doanh nghiệp lớn, cả về doanh thu, về lãnh đạo, quản trị và văn hóa, lớn về công nghệ, lớn về thương hiệu, lớn về trách nhiệm xã hội và lớn về khát vọng.

“Tôi tin rằng vai trò lớn nhất của một CEO không phải là tạo ra doanh thu, cũng không phải là tối đa hóa lợi nhuận trong từng năm. Vai trò lớn nhất của CEO là xây dựng một tổ chức có thể tăng trưởng liên tục qua nhiều thế hệ. Đó mới là di sản lớn nhất của người lãnh đạo”, ông Hùng chia sẻ.

Bản lĩnh mới của Việt Nam

Bản lĩnh mới của Việt Nam

Leader talk -  2 ngày
Chỉ bằng cải cách thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng và khơi dậy nội lực mới có thể đưa đất nước chạm tới khát vọng 2045.
Bản lĩnh mới của Việt Nam

Bản lĩnh mới của Việt Nam

Leader talk -  2 ngày
Chỉ bằng cải cách thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng và khơi dậy nội lực mới có thể đưa đất nước chạm tới khát vọng 2045.
CEO Maxdream Đỗ Hữu Quyết: Không ham tăng trưởng nóng

CEO Maxdream Đỗ Hữu Quyết: Không ham tăng trưởng nóng

Diễn đàn quản trị -  5 tháng

Giữa cú sốc sụt giảm mạnh của dòng vốn đầu tư mạo hiểm, Maxdream chọn chiến lược phòng thủ chủ động và theo ông Đỗ Hữu Quyết, CEO kiêm Giám đốc nghiên cứu Maxdream, cách “đi chậm để đứng vững” này không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn 2025, mà còn tạo nền tảng để sẵn sàng mở rộng và bứt phá khi thị trường hồi phục từ năm 2026.

Thị trường thẩm mỹ: Tăng trưởng nóng và bài toán quản trị rủi ro

Thị trường thẩm mỹ: Tăng trưởng nóng và bài toán quản trị rủi ro

Phát triển bền vững -  8 tháng

Thị trường thẩm mỹ tăng trưởng nhanh nhưng rủi ro cũng leo thang, đặt ra yêu cầu cấp thiết về minh bạch, tiêu chuẩn và sự chủ động bảo vệ mình của khách hàng.

'Tín đồ số 1 của OKRs' Mai Xuân Đạt: Mất kết nối trong doanh nghiệp tăng trưởng nóng là một 'quả bom nổ chậm'

'Tín đồ số 1 của OKRs' Mai Xuân Đạt: Mất kết nối trong doanh nghiệp tăng trưởng nóng là một 'quả bom nổ chậm'

Leader talk -  4 năm

Từng thừa nhận suýt phải đóng cửa công ty vì không quản trị nổi, tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, CEO Mai Xuân Đạt không chỉ đồng thời quản lý 6 công ty khác nhau, mà còn trở thành chuyên gia “quen mặt” trong giới chuyên môn về quản trị doanh nghiệp. Điều gì đã làm nên sự thay đổi này?

Chuẩn JCI và bước chuyển của quản trị bệnh viện Việt Nam

Chuẩn JCI và bước chuyển của quản trị bệnh viện Việt Nam

Diễn đàn quản trị -  5 ngày

Chuẩn JCI không chỉ là chứng nhận chất lượng mà đang trở thành thước đo năng lực quản trị bệnh viện, tạo nền tảng để y tế Việt Nam nâng chuẩn và cạnh tranh trên thị trường du lịch y tế.

Lực lượng lao động mới mang tên AI

Lực lượng lao động mới mang tên AI

Diễn đàn quản trị -  5 ngày

Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài, AI đang trở thành lực lượng lao động mới, làm thay đổi toàn bộ cách thức vận hành và cạnh tranh của mọi tổ chức.

Kế nghiệp doanh nghiệp gia đình: Cổ phần có thể sang tên, cơ nghiệp thì không

Kế nghiệp doanh nghiệp gia đình: Cổ phần có thể sang tên, cơ nghiệp thì không

Diễn đàn quản trị -  6 ngày

Kế nghiệp không phải giữ nguyên những gì thế hệ trước tạo dựng, mà là tiếp nối những giá trị cốt lõi để giải quyết những bài toán mới của thị trường.

Tìm tiếng nói chung bảo vệ tài sản trí tuệ trên không gian mạng

Tìm tiếng nói chung bảo vệ tài sản trí tuệ trên không gian mạng

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Trên không gian mạng, các tài sản trí tuệ thuộc nhóm quyền tác giả gồm phần mềm và nội dung số thường bị xâm phạm, do dễ sao chép và phát tán.

Chủ tịch VACD Nguyễn Đức Thuận: Tài sản trí tuệ trở thành tài sản cốt lõi của doanh nghiệp

Chủ tịch VACD Nguyễn Đức Thuận: Tài sản trí tuệ trở thành tài sản cốt lõi của doanh nghiệp

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Tài sản trí tuệ thể hiện tri thức, thương hiệu, sức sáng tạo, là yếu tố quyết định sự khác biệt của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

5 năng lực cho CEO để doanh nghiệp tăng trưởng nhanh mà không vỡ

5 năng lực cho CEO để doanh nghiệp tăng trưởng nhanh mà không vỡ

Diễn đàn quản trị -  4 giây

Theo nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, vai trò lớn nhất của CEO là xây dựng một tổ chức có thể tăng trưởng liên tục qua nhiều thế hệ.

Hà Nội muốn gia hạn 6 dự án tỷ đô

Hà Nội muốn gia hạn 6 dự án tỷ đô

Tiêu điểm -  2 phút

Hà Nội đứng trước quyết định quan trọng về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện khởi công cho 6 dự án động lực trị giá hơn 1,9 triệu tỷ đồng.

Đại hội Chi hội nhà báo TheLEADER nhiệm kỳ 2026 - 2029: Nâng tầm chất lượng chuyên môn, bắt nhịp xu hướng làm báo hiện đại

Đại hội Chi hội nhà báo TheLEADER nhiệm kỳ 2026 - 2029: Nâng tầm chất lượng chuyên môn, bắt nhịp xu hướng làm báo hiện đại

Tiêu điểm -  8 phút

Nhiệm kỳ 2026 - 2029, Chi hội nhà báo Tạp chí điện tử Nhà Quản Trị - TheLEADER đặt mục tiêu nâng tầm hoạt động, chất lượng chuyên môn nghiệp vụ, xu hướng làm báo hiện đại.

10 doanh nghiệp phân phối, bán lẻ dẫn đầu nộp gần 13.000 tỷ đồng vào ngân sách

10 doanh nghiệp phân phối, bán lẻ dẫn đầu nộp gần 13.000 tỷ đồng vào ngân sách

Doanh nghiệp -  1 giờ

Mặc dù tổng mức nộp ngân sách của Top 10 doanh nghiệp phân phối – bán lẻ giảm gần 15% so với năm trước, tám doanh nghiệp trong danh sách vẫn tăng đóng góp. Apple Việt Nam dẫn đầu, PNJ giữ mức nộp trên 2.100 tỷ đồng, còn FPT Retail ghi nhận tốc độ tăng mạnh nhất trong khối tư nhân.

Cityview Signature đón đúng nhu cầu của thị trường

Cityview Signature đón đúng nhu cầu của thị trường

Bất động sản -  4 giờ

Loạt ưu đãi đặc quyền gồm chiết khấu lên đến 15%, cam kết thuê lại 12 triệu đồng/tháng, quà tặng tri ân với tổng giá trị lên đến 6 tỷ đồng… đang đưa Cityview Signature trở thành tâm điểm chú ý tại thị trường phía Nam, mở rộng cơ hội sở hữu căn hộ cao cấp trung tâm đô thị Biên Hòa cho nhiều nhóm khách hàng.

Liên minh phát triển quốc gia

Liên minh phát triển quốc gia

Leader talk -  5 giờ

Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, tăng trưởng hai con số không phải là câu chuyện của riêng Chính phủ hay riêng doanh nghiệp. Đó là sản phẩm của một "liên minh phát triển quốc gia", trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế, doanh nghiệp kiến tạo của cải, khoa học công nghệ kiến tạo năng suất và người dân kiến tạo sức sáng tạo.

TCBS xác lập cột mốc mới trong huy động vốn quốc tế trung dài hạn

TCBS xác lập cột mốc mới trong huy động vốn quốc tế trung dài hạn

Tài chính -  6 giờ

Khoản vay tín chấp kỳ hạn 3 năm có giá trị 60 triệu USD, kèm quyền chọn vay tăng thêm quy mô lên tới 120 triệu USD, đánh dấu lần đầu một công ty chứng khoán Việt Nam huy động thành công khoản vay trung dài hạn quốc tế theo cấu trúc này.