ACB quý II/2026: Tín dụng tăng nhanh, lợi nhuận đứng lại

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng lợi nhuận đang cho thấy một bức tranh nhiều lớp hơn về ACB: hoạt động cốt lõi vẫn tăng tốt, nhưng nguồn thu ngoài lãi suy giảm, chi phí dự phòng gia tăng và cơ cấu huy động đang dịch chuyển đáng kể.

Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản hợp nhất của Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đạt gần 1,068 triệu tỷ đồng, tăng 3,6% so với cuối quý I và 14,4% so với cùng kỳ năm trước.

Quy mô này đưa ACB đứng thứ 7 trong 27 ngân hàng niêm yết và thứ tư trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, sau MBBank, VPBank và Techcombank.

Tuy nhiên, tăng trưởng quy mô không phải điểm đáng chú ý nhất trong quý II. Sự phân hóa giữa tín dụng, thu nhập cốt lõi và lợi nhuận cuối cùng mới là câu chuyện chính của ACB.

Tăng trưởng tín dụng gần như bắt kịp toàn ngành

Dư nợ cho vay khách hàng của ACB cuối tháng 6 đạt 745.759 tỷ đồng, tăng 5,2% chỉ trong quý II và tăng 8,6% so với đầu năm.

So với cùng kỳ 2025, tín dụng tăng 17,7%, gần như ngang với mức 17,8% của toàn bộ 27 ngân hàng TMCP. Xét tốc độ tăng trưởng tín dụng năm qua, ACB đứng khoảng giữa nhóm dẫn đầu, xếp thứ 10/27.

Đáng chú ý hơn, nếu đặt bên cạnh kế hoạch kinh doanh năm 2026, tăng trưởng tín dụng đang là một trong những chỉ tiêu tiến gần nhất tới quỹ đạo kế hoạch.

ACB đặt mục tiêu tín dụng tăng 16% trong năm nay. Sau sáu tháng, mức tăng 8,6% tương đương khoảng 54% mục tiêu tăng trưởng cả năm. Để hoàn thành kế hoạch, dư nợ cuối năm cần đạt khoảng 796.700 tỷ đồng, tức chỉ cần tăng thêm khoảng 6,8% so với cuối tháng 6.

Tăng trưởng tín dụng vì vậy chưa phải vấn đề của ACB. Điểm đáng quan sát nằm ở phía nguồn vốn.

ACB: Thu nhập lãi tăng nhưng lợi nhuận chưa theo kịp

So sánh quý II/2025, quý I/2026 và quý II/2026; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất ACB; TheLEADER tính toán.

Tiền gửi tăng chậm, giấy tờ có giá trở thành nguồn bổ sung vốn quan trọng

Trong khi tín dụng tăng 17,7% so với cùng kỳ, tiền gửi khách hàng của ACB chỉ tăng 1,6%, lên 576.604 tỷ đồng.

Đây là khoảng cách lớn so với mức tăng gần 12% của tiền gửi khách hàng trong nhóm 27 ngân hàng. ACB chỉ đứng thứ 21/27 nếu xếp theo tốc độ tăng tiền gửi so với cùng kỳ.

So với cuối năm 2025, tiền gửi khách hàng thậm chí giảm khoảng 1,5%.

Khoảng trống này được bù đắp đáng kể bằng phát hành giấy tờ có giá.

Số dư giấy tờ có giá cuối quý II đã lên tới 199.013 tỷ đồng, tăng 27,6% chỉ sau một quý, tăng 49,3% so với đầu năm và tăng 42,6% so với cùng kỳ.

Nếu cộng tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá, tổng hai nguồn vốn này đạt khoảng 775.600 tỷ đồng, tăng gần 8% từ đầu năm. Như vậy, mục tiêu huy động tăng 16% của ACB đã đi được gần một nửa quãng đường.

Sự thay đổi về cơ cấu nguồn vốn đáng chú ý bởi nó diễn ra đồng thời với chi phí lãi tăng rất nhanh.

Riêng quý II, chi phí lãi của ACB lên tới 12.295 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với quý I và tới 61,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thu nhập lãi tăng nhanh hơn về giá trị tuyệt đối nên thu nhập lãi thuần vẫn tăng mạnh, nhưng diễn biến này cho thấy bài toán chi phí vốn cần tiếp tục được theo dõi trong nửa cuối năm.

CASA cũng giảm từ 21,2% cuối quý I xuống 20,0% cuối quý II. Tỷ lệ này gần tương đương mức 20,1% của toàn bộ mẫu ngân hàng, dù ACB vẫn đứng thứ 7/27 và thứ tư trong nhóm ngân hàng cổ phần tư nhân.

ACB: Giấy tờ có giá ngày càng chiếm vai trò lớn trong nguồn vốn

Tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá; đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: BCTC hợp nhất ACB; TheLEADER tính toán.

Lõi lãi thuần tăng tốt, nhưng nguồn thu ngoài lãi hụt mạnh

Nếu chỉ nhìn vào thu nhập lãi thuần, quý II của ACB không phải một quý yếu.

Thu nhập lãi thuần đạt gần 7.785 tỷ đồng, tăng 11,4% so với quý I và 16,5% so với cùng kỳ. Tốc độ này gần tương đương mức tăng bình quân 17% của 27 ngân hàng.

Vấn đề xuất hiện ở phần còn lại của bảng kết quả kinh doanh.

Tổng thu nhập ngoài lãi, tính bằng tổng thu nhập hoạt động trừ thu nhập lãi thuần, chỉ còn khoảng 1.358 tỷ đồng trong quý II, giảm 29% so với quý trước và gần 48% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, thu nhập ngoài lãi của toàn bộ mẫu 27 ngân hàng lại tăng khoảng 25% so với cùng kỳ.

Sự đối lập này lý giải vì sao, dù thu nhập lãi thuần tăng hơn 1.100 tỷ đồng so với quý II/2025, tổng thu nhập hoạt động của ACB vẫn giảm nhẹ 1,6%.

Một phần đáng kể đến từ hiệu ứng nền cao của năm trước.

Quý II/2025, ACB ghi nhận khoảng 446 tỷ đồng lãi thuần từ chứng khoán đầu tư; sang quý II năm nay, khoản này chuyển thành lỗ 21 tỷ đồng. Lãi từ hoạt động khác cũng giảm từ hơn 812 tỷ xuống còn 177 tỷ đồng.

Hoạt động ngoại hối giảm hơn một nửa, từ 670 tỷ xuống 293 tỷ đồng.

Ở chiều tích cực, lãi thuần từ dịch vụ tăng hơn 41% so với cùng kỳ, đạt 825 tỷ đồng. Điều đó cho thấy sự sụt giảm thu nhập ngoài lãi không phải diễn ra trên tất cả các mảng, mà chủ yếu đến từ các khoản có tính biến động cao.

373 tỷ đồng lợi nhuận trước dự phòng tăng thêm đã bị dự phòng hấp thụ gần hết

Nếu so với quý I, một chi tiết cho thấy khá rõ chất lượng vận động của lợi nhuận ACB.

Tổng thu nhập hoạt động tăng khoảng 238 tỷ đồng. Chi phí hoạt động giảm gần 135 tỷ đồng. Nhờ đó, lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng tăng khoảng 373 tỷ đồng, từ 6.054 tỷ lên 6.427 tỷ đồng.

Nhưng chi phí dự phòng lại tăng gần đúng bằng con số này: từ 686 tỷ lên 1.060 tỷ đồng, tức tăng khoảng 374 tỷ đồng.

Kết quả là toàn bộ phần cải thiện của lợi nhuận trước dự phòng gần như bị hấp thụ, khiến lợi nhuận trước thuế đứng yên ở khoảng 5.367 tỷ đồng.

So với cùng kỳ năm trước, áp lực còn rõ hơn. Chi phí dự phòng quý II tăng tới 129%, trong khi mức tăng của toàn bộ mẫu ngân hàng chỉ khoảng 17%.

Đó là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến lợi nhuận trước thuế ACB giảm 11,9% YoY, trái ngược với mức tăng gần 25% của mẫu ngành.

Tính chung sáu tháng, lợi nhuận trước thuế ACB đạt 10.735 tỷ đồng, chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ năm trước.

Nợ xấu vẫn là một lợi thế rõ rệt

ACB hiện đứng thứ 8/27 về lợi nhuận trước thuế, và thứ năm trong khối ngân hàng cổ phần tư nhân.

Việc ACB tăng dự phòng không đồng nghĩa với chất lượng tài sản đang xấu đi mạnh.

Tổng nợ nhóm 3-5 cuối quý II vào khoảng 7.658 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ nợ xấu 1,03% dư nợ.

Tỷ lệ này tăng nhẹ từ 0,97% cuối quý I nhưng thấp đáng kể so với 1,26% cùng kỳ năm ngoái.

Quan trọng hơn, trong mẫu 27 ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu bình quân có trọng số đang ở khoảng 2,01%. ACB có tỷ lệ thấp thứ hai toàn bộ mẫu, chỉ sau Vietcombank, và là thấp nhất trong nhóm ngân hàng cổ phần tư nhân.

Dự phòng cho vay khách hàng đạt hơn 8.065 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 105%, cao hơn mức gần 79% của mẫu 27 ngân hàng.

So với cùng kỳ, tỷ lệ bao phủ đã tăng gần 29 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, có một chỉ báo cần theo dõi: nợ cần chú ý đạt khoảng 4.822 tỷ đồng, thấp hơn quý I nhưng vẫn tăng hơn 60% so với cùng kỳ. Đây chưa phải nợ xấu, song tốc độ gia tăng của nhóm 2 là lý do hợp lý để ngân hàng duy trì quan điểm thận trọng hơn về dự phòng.

Tỷ lệ nợ xấu ACB chỉ bằng khoảng một nửa mức của mẫu ngân hàng

Tỷ lệ nợ nhóm 3–5 trên cho vay khách hàng tại ngày 30/6/2026; đơn vị: %.

Nguồn: BCTC 27 ngân hàng; TheLEADER tính toán.

Nửa cuối năm: bài toán không còn nằm nhiều ở tín dụng

Theo kế hoạch được trình Đại hội đồng cổ đông, ACB đặt mục tiêu năm 2026 tăng tổng tài sản 16%, tăng tín dụng 16%, huy động bao gồm giấy tờ có giá tăng 16%, lợi nhuận trước thuế tăng 14% và giữ tỷ lệ nợ xấu dưới 2%.

Ở thời điểm giữa năm, tín dụng đã hoàn thành hơn một nửa mục tiêu tăng trưởng; huy động bao gồm giấy tờ có giá cũng đi được gần 50% quãng đường. Nợ xấu ở mức chỉ hơn 1% tạo ra dư địa tương đối lớn so với trần kế hoạch.

Áp lực lớn nhất có lẽ nằm ở lợi nhuận.

Với lợi nhuận trước thuế năm 2025 khoảng 19.539 tỷ đồng, mục tiêu tăng 14% tương ứng khoảng 22.274 tỷ đồng năm nay.

Sáu tháng đầu năm ACB hoàn thành khoảng 48,2% mức này.

Điều đó có nghĩa ngân hàng cần tạo ra khoảng 11.539 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong nửa cuối năm, cao hơn khoảng 30% so với nửa cuối năm 2025.

Đây không phải mục tiêu bất khả thi, nhưng đòi hỏi một sự thay đổi rõ rệt so với diễn biến sáu tháng đầu năm, khi lợi nhuận mới gần như đi ngang.

Tăng trưởng tín dụng mạnh đã tạo nền cho nguồn thu lãi. Chi phí hoạt động cũng đang được kiểm soát khá tốt khi CIR quý II giảm về 29,7%, gần mức 28,9% của toàn bộ mẫu ngân hàng.

Vì vậy, tốc độ lợi nhuận trong nửa cuối năm sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào ba biến số: khả năng phục hồi của nguồn thu ngoài lãi, chi phí vốn sau sự dịch chuyển sang giấy tờ có giá, và mức độ dự phòng cần thiết khi tín dụng tiếp tục mở rộng.

Nhìn từ góc độ này, quý II/2026 của ACB không cho thấy sự suy yếu của hoạt động cốt lõi. Nó cho thấy một giai đoạn mà tăng trưởng bảng cân đối đang đi nhanh hơn tốc độ chuyển hóa thành lợi nhuận.

Và đó có thể là phép thử quan trọng nhất của ACB trong nửa cuối năm.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"