Ẩn số 4 'cá mập' trong hội đồng quản trị RCC

Loạt "cá mập" đổ bộ

Công ty CP Tổng công ty công trình đường sắt Việt Nam (mã CK: RCC) thông báo ngày đăng ký cuối cùng lập danh sách cổ đông đối với cổ phiếu RCC tham dự đại hội đồng cổ đông (ĐHCĐ) thường niên năm 2026 vào 30/3/2026, ngày giao dịch không hưởng quyền 27/3.

Dự kiến đại hội sẽ được tổ chức tại Hà Nội và ngày họp sẽ được công ty thông báo trong giấy mời gửi tới các cổ đông khi chốt danh sách sau ngày 30/3.

Đại hội cổ đông RCC diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp có biến động lớn tại thượng tầng lãnh đạo với sự xuất hiện của loạt nhân sự mới được ví như "cá mập" trong giới tài chính và bất động sản.

Theo đó, tháng 12/2025, HĐQT RCC kiện toàn thêm hai nhân sự mới là ông Nguyễn Gia Long và ông Vũ Anh Minh.

Trong đó, ông Vũ Anh Minh, sinh năm 1973, từng có thời gian dài công tác trong Bộ Giao thông vận tải (cũ), giữ cương vị Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp từ 2014 – 2017, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty đường sắt Việt Nam giai đoạn 2017 – 2022, chuyên viên Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, chuyên viên Bộ Tài chính tới tháng 9/2025 trước khi được bầu vào chức danh thành viên HĐQT RCC.

Đáng chú ý, năm 2020, ông Minh từng bị kỷ luật cảnh cáo về mặt Đảng do có vi phạm liên quan đến tham mưu cho Bộ Giao thông và vận tải (cũ) các chủ trương phê duyệt phương án cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại nhiều doanh nghiệp, đơn vị thuộc bộ này.

Ông Nguyễn Gia Long, sinh năm 1976, cũng là thành viên đáng chú ý trong danh sách HĐQT của RCC với bề dày thành tích “nhà đầu tư thực chiến” hơn 20 năm kinh nghiệm trên thị trường tài chính.

Ngoài giữ vị trí thành viên HĐQT RCC, ông Long hiện giữ vai trò Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tài Nguyên (nay là TNT Group, mã CK: TNT), Chủ tịch Hội đồng chiến lược và Thành viên HĐQT của MBLand, sở hữu quỹ đất lớn và quản lý hàng loạt dự án đình đám trên thị trường Hà Nội.

Trước đó, tại đại hội đồng cổ đông bất thường lần hai năm 2025 diễn ra vào 22/8/2025, HĐQT RCC cũng đã bầu bổ sung ông Vũ Đức Tiến và ông Nguyễn Duy Kiên.

Cụ thể, ông Vũ Đức Tiến, sinh năm 1973, được bầu giữ chức Chủ tịch RCC, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính và đầu tư, từng đảm nhiệm vai trò Tổng giám đốc Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) trong 10 năm - giai đoạn phát triển rực rỡ của công ty này, được kỳ vọng sẽ nâng tầm RCC trong giai đoạn tới.

Nhân vật thứ tư trong dàn "cá mập" của HĐQT RCC trong vai trò phó chủ tịch HĐQT là ông Nguyễn Duy Kiên, sinh năm 1969, người sáng lập KITA Group, doanh nghiệp bất động sản đang nắm giữ nhiều dự án lớn từ Bắc vào Nam. Ông Kiên có xuất thân từ lĩnh vực kinh doanh đồ uống với công ty đầu tiên là Thực phẩm Đồ uống F1, thành lập năm 2014, trước khi tăng vốn và đổi tên thành KITA Group. Tập đoàn này cũng được nhắc đến nhiều hồi đầu năm nay khi đề xuất tiếp nhận lại Tập đoàn Phúc Sơn của Hậu “pháo”.

Kỳ vọng tạo luồng gió mới

Sự kết hợp của những tên tuổi trong lĩnh vực tài chính – bất động sản liệu có thể mở ra hướng đi mới, nâng tầm cho RCC vốn lâu nay chỉ gắn với xây lắp và dịch vụ ngành đường sắt.

Trong quá khứ, với vai trò là công ty con trực thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, các gói thầu xây lắp cải tạo và đảm bảo vận hành tuyến đường giao thông cho các hoạt động của đường sắt Việt Nam từ Bắc vào Nam giúp RCC ghi nhận giai đoạn tăng trưởng ổn định trong nhiều năm, đặc biệt trong giai đoạn 2011 – 2016 với doanh thu trung bình từ 800 – 900 tỷ đồng cùng lợi nhuận sau thuế khoảng 40 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sự thay đổi của ngành đường sắt, quá trình cổ phần hóa – thoái vốn nhà nước và đặc biệt là chiến lược chuyển hướng của đầu tư công dồn lực cho các dự án đường bộ hạ tầng khiến RCC dần bắt đầu rơi vào khó khăn. Việc mất đi “đặc quyền” từ tổng công ty mẹ sau cổ phần hóa dẫn tới thiếu vắng các dự án nâng cấp quy mô lớn (như giai đoạn 2011 – 2016) khiến nguồn việc của RCC trở nên bấp bênh.

Cùng với đó, giá nguyên vật liệu xây dựng như sắt, thép, đá hộc và chi phí nhân công tăng cao trong khi các hợp đồng thầu đường sắt thường có biên lợi nhuận mỏng, khiến hiệu quả kinh doanh không còn duy trì được sự ổn định như trước.

Giai đoạn 2017 – 2019, RCC báo lỗ ba năm liên tiếp với đỉnh điểm lỗ lên tới hơn 110 tỷ đồng năm 2018, trước khi hồi phục nhẹ và có lãi trong giai đoạn 2020 – 2023, nhờ vào thanh lý nợ tồn đọng và tận dụng gói hạ tầng 7.000 tỷ đồng cho đường sắt (giai đoạn 2020 - 2021) để nâng cấp, cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM. Tuy vậy, áp lực công nghệ kém liên tục trượt thầu trong năm 2024 đã tạo ra thách thức cho RCC khiến lợi nhuận rớt xuống chỉ còn 3,7 tỷ đồng trong năm 2024 so với con số 30 tỷ đồng năm trước đó.

Bước ngoặt lớn nhất của RCC diễn ra vào tháng 8/2025 với sự hiện diện của loạt cổ đông mới tham gia vào HĐQT nêu trên. Luồng gió mới này xuất phát từ việc cùng thời điểm Việt Nam đang lên kế hoạch triển khai tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam và hàng loạt dự án đường sắt cao tốc, đô thị khác với tổng vốn đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD.

Với hồ sơ kinh nghiệm kèm mối quan hệ sâu rộng trong lĩnh vực tài chính – hạ tầng – khoáng sản – xây dựng của các thành viên mới trong HĐQT, RCC được kỳ vọng sẽ tham gia sâu vào các gói xây dựng hạ tầng cho vận hành các tuyến đường sắt này.

Ngoài ra, bên cạnh đó là sự hấp dẫn trong việc khai thác lợi thế quỹ đất khủng mà doanh nghiệp này đang sở hữu.

Đơn cử như gần 6.000m2 đất làm văn phòng tại số 131 Thạch Hãn và 2.120m2 làm kho vật tư tại số 187 Hùng Vương (TP.Huế); 120m2 dùng để xây dựng văn phòng làm việc ở số 371 Kim Mã cùng 2.005m2 đất và 59m2 đất làm văn phòng làm việc và kinh doanh dịch vụ tại 33 Láng Hạ (Hà Nội); 9.998m2 xây dựng nhà nghỉ cán bộ, công nhân viên ở xã Quang Phú (Đồng Hới, Quảng Bình cũ) và hơn 19.300m2 đất làm kho ở Đồng Nai,… Các lô đất này đều ở vị trí đắc địa và có khả năng khai thác thương mại được ngay.

RCC kinh doanh ra sao?

Tại đại hội cổ đông năm ngoái, RCC đã thông qua kế hoạch mục tiêu doanh thu 900 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 20 tỷ đồng, tăng mạnh so với năm trước. Để đạt mục tiêu này, công ty sẽ đẩy mạnh tham gia đấu thầu, ký kết hợp đồng mới và sẵn sàng nguồn lực cho các dự án đường sắt trọng điểm như Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và cao tốc Bắc – Nam.

Tuy nhiên, các kế hoạch triển khai dự án gối đầu này không theo kịp tiến độ trong khi các công trình thi công còn ở giai đoạn cuối dẫn tới báo cáo tài chính năm 2025 ghi nhận kết quả không mấy khả quan. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của RCC chỉ khoảng 655 tỷ đồng, giảm gần 16% so cùng kỳ năm 2024.

Chỉ nhờ doanh thu tài chính tăng đột biến gần 38 tỷ đồng, kéo theo lợi nhuận sau thuế năm 2025 giảm nhẹ hơn 1,1 tỷ đồng về mức hơn 2,6 tỷ đồng. Tuy vậy, kết quả này vẫn kém xa so với mục tiêu tại đại hội cổ đông.

Tính tới cuối 2025, RCC có hơn 759 tỷ đồng nợ phải trả, tăng hơn 127 tỷ đồng so cùng kỳ 2024, trong đó hơn 98% là nợ phải trả. Việc gia tăng nợ chủ yếu cho việc RCC phải bù đắp chi phí hoạt động thông qua huy động vốn từ hoạt động vay và nợ thuê tài chính. Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn của RCC tới cuối 2025 hơn 415 tỷ đồng, tăng khoảng 74 tỷ đồng so với cuối năm trước đó.

Tổng tài sản ngắn hạn ghi nhận khoảng 912 tỷ đồng, nhưng chủ yếu là các khoản phải thu ngắn hạn và hàng tồn kho, trong khi đó, tiền và các khoản tương đương tiền chỉ vỏn vẹn hơn 51 tỷ đồng.