Bảo hiểm

Bảo hiểm xã hội là gì? Cập nhật chế độ và mức đóng mới nhất

Thu Hoài Thứ tư, 10/06/2026 - 15:33
Nghe audio
0:00

Bảo hiểm xã hội là gì, gồm những chế độ nào và mức đóng mới nhất ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Nắm rõ bảo hiểm xã hội là gì cùng các chế độ và mức đóng mới nhất sẽ giúp người lao động bảo vệ tốt hơn quyền lợi của mình. Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng để đảm bảo an sinh và ổn định tài chính trong tương lai.

Khái niệm bảo hiểm xã hội là gì?

Theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH)số 41/2024/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025, khái niệm bảo hiểm xã hội được định nghĩa như sau:

Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người tham gia bảo hiểm xã hội khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, khi nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm.

BHXH là chế độ bảo đảm thu nhập cho người tham gia khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, nghỉ hưu hoặc qua đời.

Các loại hình Bảo hiểm xã hội chính tại Việt Nam hiện nay

Theo Luật BHXH số 41/2024/QH15, có hai loại hình BHXH là BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

BHXH bắt buộc

BHXH bắt buộc là loại hình BHXH do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc phải tham gia

BHXH tự nguyện

BHXH tự nguyện là loại hình BHXH do Nhà nước tổ chức mà công dân Việt Nam tự nguyện tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình.

Tham gia bảo hiểm xã hội được hưởng những chế độ gì?

Căn cứ Luật BHXH số 41/2024/QH15, chế độ của hệ thống BHXH hiện nay bao gồm:

1. Trợ cấp hưu trí xã hội có các chế độ sau đây:

a) Trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng;

b) Hỗ trợ chi phí mai táng;

c) Hưởng bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đóng.

2. Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây:

a) Ốm đau;

b) Thai sản;

c) Hưu trí;

d) Tử tuất;

đ) Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

a) Trợ cấp thai sản;

b) Hưu trí;

c) Tử tuất;

d) Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

4. Bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm.

Các chế độ bảo hiểm xã hội hiện nay

Quyền lợi của người tham gia và người thụ hưởng BHXH

Theo Điều 10, Mục 1, Chương II, Luật BHXH số 41/2024/QH15

Người tham gia bảo hiểm xã hội có các quyền sau đây:

- Hưởng chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật này;

- Được cấp sổ bảo hiểm xã hội;

- Được cơ quan bảo hiểm xã hội định kỳ hằng tháng cung cấp thông tin về việc đóng bảo hiểm xã hội thông qua phương tiện điện tử; được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận thông tin về đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu;

- Yêu cầu người sử dụng lao động và các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện đầy đủ trách nhiệm về bảo hiểm xã hội đối với mình theo quy định của pháp luật;

- Được tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội;

- Chủ động đi khám giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động nếu thuộc trường hợp đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và được thanh toán phí giám định y khoa khi kết quả giám định y khoa đủ điều kiện để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật này;

- Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.

Người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội có các quyền sau đây:

- Nhận các chế độ bảo hiểm xã hội đầy đủ, kịp thời, thuận tiện;

- Hưởng bảo hiểm y tế trong trường hợp đang hưởng lương hưu; nghỉ việc hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng; trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng hoặc nghỉ việc hưởng trợ cấp ốm đau đối với người lao động bị mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành; đang hưởng chế độ quy định tại Điều 23 của Luật này;

- Được thanh toán phí giám định y khoa đối với trường hợp không do người sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động mà kết quả giám định y khoa đủ điều kiện để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật này;

- Ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội. Trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và chế độ khác theo quy định của Luật này thì văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định của pháp luật về chứng thực;

- Đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên nếu có nhu cầu thì được cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền thực hiện việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tại nơi cư trú trên lãnh thổ Việt Nam;

- Được cơ quan bảo hiểm xã hội định kỳ hằng tháng cung cấp thông tin về việc hưởng chế độ bảo hiểm xã hội thông qua phương tiện điện tử; được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận thông tin về hưởng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu;

- Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật;

- Từ chối hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

Quy định về mức đóng Bảo hiểm xã hội mới nhất

Dưới đây là Bảng chi tiết tỷ lệ đóng BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), Bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN) từ 01/7/2025 theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Bảo hiểm y tế 2024 của tất cả các đối tượng tham gia BHXH.

BHXH bắt buộc

- Người lao động Việt Nam:

Đối tượngQuỹ hưu trí, tử tuấtQuỹ ốm đau, thai sảnQuỹ TNLĐ - BNNBHYTBHTNTổng cộng 
NLĐ8%--1.5%1%10.5%
NSDLĐ

14%

3%

0.5%

3%

1%

21.5%

Đối với chủ hộ kinh doanh, quản lý doanh nghiệp... không hưởng lương, mức đóng hằng tháng bằng:

- 3% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ ốm đau và thai sản.

- 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Quy định về mức đóng Bảo hiểm xã hội mới nhất

- Người lao động nước ngoài:

Đối tượngQuỹ hưu trí, tử tuấtQuỹ ốm đau, thai sảnQuỹ TNLĐ - BNNBHYTBHTNTổng cộng
NLĐ---1.5%-1.5%
NSDLĐ-3%0.5%3%-6.5%
Tổng cộng quỹ-3%0.5%4.5%8%

BHXH tự nguyện

Người tham gia đóng 22% mức thu nhập tháng do mình tự lựa chọn. Mỗi tháng, người lao động sẽ phải đóng bảo hiểm theo mức như sau:

Mức đóng BHXH tự nguyện = 22% x Mức thu nhập tháng chọn đóng BHXH – Mức Nhà nước hỗ trợ

Các phương thức đóng BHXH hiện nay

Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ, Chính phủ quy định mức hỗ trợ, đối tượng hỗ trợ và thời gian thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

2. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây:

- Hằng tháng;

- 03 tháng một lần;

- 06 tháng một lần;

- 12 tháng một lần;

- Một lần cho nhiều năm về sau với số tiền đóng thấp hơn số tiền đóng theo mức quy định tại khoản 1 Điều 36 Luật BHXH số 41/2024/QH15;

- Một lần cho thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu với số tiền đóng cao hơn số tiền đóng theo mức quy định tại khoản 1 Điều 36 Luật BHXH số 41/2024/QH15.

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã nắm rõ bảo hiểm xã hội là gì, đồng thời hiểu các chế độ bảo hiểm xã hội cũng như mức đóng bảo hiểm xã hội mới nhất để áp dụng chính xác cho bản thân và doanh nghiệp.

Quản trị rủi ro mạo danh bảo hiểm xã hội

Quản trị rủi ro mạo danh bảo hiểm xã hội

Sổ tay quản trị -  9 tháng

Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã cảnh báo về thủ đoạn mạo danh cán bộ cơ quan BHXH gọi điện, gửi link hoặc mã QR để lừa chiếm đoạt thông tin và tiền.

Sáu nhóm đối tượng mới bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội từ năm 2025

Sáu nhóm đối tượng mới bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội từ năm 2025

Sổ tay quản trị -  1 năm

Luật BHXH 2024 bổ sung 6 nhóm đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm người lao động bán thời gian, chủ hộ kinh doanh và dân quân.

Người đóng bảo hiểm xã hội sau 1/7/2025 không được rút một lần

Người đóng bảo hiểm xã hội sau 1/7/2025 không được rút một lần

Tiêu điểm -  2 năm

Quốc hội hôm nay đã thông qua phương án không cho phép người bắt đầu đi làm và tham gia hệ thống bảo hiểm xã hội sau 1/7/2025 được rút một lần.

Bảo hiểm phi nhân thọ là gì? Đặc điểm và các loại hình phổ biến

Bảo hiểm phi nhân thọ là gì? Đặc điểm và các loại hình phổ biến

Bảo hiểm -  2 tuần

Bảo hiểm phi nhân thọ là gì? Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm, các loại hình phổ biến và cách thức bảo vệ tài chính trước những rủi ro trong cuộc sống.

Bảo hiểm gián đoạn kinh doanh là gì? Những quyền lợi cần biết

Bảo hiểm gián đoạn kinh doanh là gì? Những quyền lợi cần biết

Bảo hiểm -  2 tuần

Bảo hiểm gián đoạn kinh doanh là giải pháp giúp giảm áp lực tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi hoạt động.

Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo là gì? Được hưởng những quyền lợi nào?

Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo là gì? Được hưởng những quyền lợi nào?

Bảo hiểm -  2 tuần

Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo là gì? Bài viết giúp bạn hiểu khái niệm và các quyền lợi nhận được, từ đó chủ động hơn trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe.

Bảo hiểm nhân thọ là gì? Các loại bảo hiểm nhân thọ phổ biến

Bảo hiểm nhân thọ là gì? Các loại bảo hiểm nhân thọ phổ biến

Bảo hiểm -  3 tuần

Bảo hiểm nhân thọ là gì? Tìm hiểu khái niệm, bản chất hoạt động, quyền lợi và cách nhận biết những hiểu lầm phổ biến về bảo hiểm nhân thọ.

Phí bảo hiểm là gì? Phân biệt các loại phí bảo hiểm hiện nay

Phí bảo hiểm là gì? Phân biệt các loại phí bảo hiểm hiện nay

Bảo hiểm -  3 tuần

Phí bảo hiểm là gì? Khám phá các loại phí bảo hiểm theo từng loại hình phổ biến hiện nay giúp bạn hiểu đúng chi phí và lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Ngân hàng -  8 phút

Lãi suất ngân hàng ngày 7/7, nhóm Big4 duy trì ổn định, xuất hiện 3 ngân hàng có lãi suất từ 7%/năm trở lên cho các kỳ hạn trung và dài hạn.

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

Tài chính -  23 phút

TPBank không còn là câu chuyện của một ngân hàng số “mới nổi”. Sau nhiều năm đi trước về LiveBank, nền tảng số và trải nghiệm khách hàng, bài toán của nhà băng này giờ đã khác.

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

Nhịp cầu kinh doanh -  24 phút

Một địa phương đang gọi vốn hàng chục dự án tầm cỡ quốc gia, thậm chí quốc tế nhưng lại không đủ sức giữ chân chính đội ngũ chuyên gia tại các dự án đó ở lại một đêm. Vĩnh Long hiện không thiếu đất, không thiếu dự án bất động sản, nhưng lại đang thiếu đi mô hình lưu trú đạt chuẩn, đủ sức thuyết phục khách ở lại.

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

Nhịp cầu kinh doanh -  53 phút

Xu hướng nhận lương hưu và trợ cấp qua tài khoản ngân hàng ngày càng phổ biến nhờ sự thuận tiện, an toàn và minh bạch. Nắm bắt nhu cầu đó, LPBank triển khai chương trình “Mở Tài khoản An Khang – Nhận ưu đãi vàng”, mang đến nhiều ưu đãi dành cho khách hàng an sinh xã hội.

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Vàng -  1 giờ

Giá vàng hôm nay 7/7/2026 giảm 500.000 đồng/lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn. Trong khi giá quốc tế chịu áp lực chốt lời từ dòng tiền bắt đáy.

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Bất động sản -  2 giờ

Từ những giá trị thiên nhiên nguyên bản được bồi đắp qua nhiều thập kỷ, những bậc thầy kiến tạo không gian sống từ SCSY Studio và Element Design Studio đã định hình nên tinh thần “Quiet Confidence” – Kiêu hãnh thầm lặng trong bộ sưu tập Lakeside Residences, tạo nên một dấu ấn độc bản giữa miền thông reo Thanh Xuan Valley.

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

Tài chính -  15 giờ

Thống kê quý vừa qua cho thấy, tổng thị phần của 10 đơn vị dẫn đầu đã giảm tới 4%, từ 69,05% quý đầu năm xuống còn 65,19%, mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Trong đó, chỉ có 3 cái tên là SSI, TCBS, VPBankS còn mở rộng được thị phần giữa bối cảnh cạnh tranh gay gắt.