'Bức thư tình gửi Sài Gòn' trong một chai cider

Một đêm kéo dài 13 năm của Saigon Cider

Chỉ trong nửa đầu năm 2026, Saigon Cider đã ghi nhận mức doanh thu bằng cả năm trước. Với nhiều doanh nghiệp đồ uống, đó có thể xem là cú bứt phá. Với Hannah Tuong Jefferys, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc của Saigon Cider, đây là kết quả của một hành trình đã bền bỉ diễn ra suốt hơn một thập kỷ qua.

15 năm trước, Hannah rời vùng Somerset của nước Anh sang Việt Nam với dự định chỉ ở lại vài năm. Là một kiến trúc sư, cô chưa từng hình dung mình sẽ khởi nghiệp bằng một loại đồ uống. Việc làm cider (đồ uống có cồn được lên men từ nước táo) ban đầu chỉ để vơi nỗi nhớ hương vị quê nhà.

Đến năm 2013, Saigon Cider đã trở thành cái tên quen thuộc trong nhóm bạn của Hannah dù doanh nghiệp còn chưa hiện hữu trên giấy tờ.

Ý tưởng ấy dần lớn lên cùng tình yêu dành cho Việt Nam. Hannah không muốn tái hiện một chai cider của nước Anh trên đất Việt, cô muốn tạo ra một sản phẩm mang hơi thở của TP. HCM, thành phố đã thay đổi cuộc đời mình kết hợp với tinh hoa cô mang đến từ quê hương ở bên kia bán cầu. Phương pháp ủ truyền thống của Somerset được kết hợp với gừng, ớt và nhiều nguyên liệu bản địa để tạo nên một hương vị vừa lạ nhưng lại thân quen với người Việt Nam.

Với Hannah, làm ra một chai cider chưa bao giờ là phần khó nhất. Điều mất nhiều thời gian hơn cả là thuyết phục người Việt thử một thức uống mà phần lớn còn chưa từng nghe đến.

"Cider là gì"? Trong nhiều năm, Hannah gần như phải bắt đầu mọi cuộc trò chuyện bằng lời giải thích về cider. Cô mang sản phẩm đến các buổi thử nếm, những sự kiện nhỏ và kiên nhẫn trò chuyện với từng khách hàng. Mỗi người chấp nhận thử một ngụm cider đều được xem là thêm một viên gạch đặt nền cho thị trường.

Khách hàng cũng góp phần định hình sản phẩm. Những mẻ cider đầu tiên có vị chua khá đậm theo phong cách Anh. Qua từng lần góp ý, công thức được điều chỉnh dần để cân bằng độ axit và vị ngọt tự nhiên, phù hợp hơn với khẩu vị người Việt nhưng vẫn giữ được tinh thần của một dòng cider thủ công.

Đến khi các thương hiệu quốc tế bắt đầu phổ biến cider tại Việt Nam, Saigon Cider đã có nhiều năm gây dựng niềm tin theo cách riêng. Hannah vẫn kiên định với định vị hữu cơ và cao cấp vì tin rằng uy tín luôn có giá trị bền vững hơn tốc độ.

"Nhiều lời từ chối cuối cùng cũng trở thành những cái gật đầu", cô chia sẻ.

Sống sót chờ thời

Nếu giai đoạn trước năm 2020 là hành trình gieo những hạt mầm đầu tiên cho thị trường cider tại Việt Nam thì đại dịch Covid-19 trở thành phép thử khắc nghiệt nhất đối với Saigon Cider khi thương hiệu chỉ mới chính thức ra mắt trước đó không lâu.

Hannah cho biết, ngay trước khi dịch bùng phát, doanh nghiệp vừa hoàn tất một vòng gọi vốn. Khoản đầu tư ban đầu này được kỳ vọng sẽ giúp Saigon Cider chính thức tăng tốc và mở rộng quy mô. Tuy nhiên, toàn bộ nguồn lực nhanh chóng được dành cho mục tiêu duy nhất là duy trì sự tồn tại của doanh nghiệp.

Với Hannah, đó cũng là giai đoạn nhiều thử thách nhất trong hành trình khởi nghiệp. Khi các nhà hàng và quán bar đồng loạt đóng cửa, nhu cầu tiêu dùng gần như biến mất. Quy mô nhân sự thu hẹp dần theo từng đợt cho đến khi phần lớn công việc đều do một mình cô đảm nhận.

Ba năm liên tiếp, Hannah không nhận lương. Những cuộc họp với đối tác diễn ra ngay trong căn phòng ngủ tại nhà.

Chiếc giường trở thành bàn làm việc, còn chiếc ghế nhựa đỏ nhỏ bé là chỗ ngồi quen thuộc mỗi khi cô trao đổi với khách hàng về các đơn hàng xuất khẩu, trong lúc các con vẫn cùng nhau nô đùa bên ngoài cánh cửa. Khung cảnh ấy đối lập hoàn toàn với hình ảnh chỉn chu của một thương hiệu cider thủ công cao cấp được bày biện trên các kệ hàng.

Đại dịch cũng buộc Saigon Cider phải nhìn lại toàn bộ mô hình vận hành. Khi kênh tiêu thụ tại nhà hàng và quán bar gần như đóng băng do đại dịch, nhà sáng lập Saigon Cider chuyển trọng tâm sang xuất khẩu. Một container hàng gửi ra nước ngoài giúp doanh nghiệp tạo ra doanh thu với nguồn lực ít hơn rất nhiều so với việc phục vụ hàng trăm điểm bán trong nước. Chiến lược này giúp Saigon Cider duy trì dòng tiền dù phía sau thương hiệu chỉ còn một đội ngũ rất nhỏ.

Nguồn lực hạn chế cũng khiến doanh nghiệp phải tính toán kỹ từng quyết định quản trị. Thay vì xây dựng bộ máy cồng kềnh, Saigon Cider sử dụng các chuyên gia làm việc bán thời gian, nhân sự theo dự án và dịch vụ thuê ngoài cho đến khi đủ khả năng tuyển dụng lâu dài. Hoạt động phân phối được giao cho các đối tác, chấp nhận đánh đổi một phần quyền kiểm soát để tiết giảm chi phí vận hành.

"Cách làm tối ưu thường rất tốn kém. Chúng tôi không có điều kiện để làm theo cách đó nên chỉ còn một lựa chọn là kiên trì và tìm ra giải pháp", cô chia sẻ.

Dù khó khăn đủ đường, Saigon Cider vẫn luôn giữ nguyên định vị cao cấp. Mỗi chai cider được bán với giá khoảng 70.000 đồng, cao gấp hơn ba lần so với nhiều sản phẩm cùng phân khúc phổ thông. Hannah tin rằng việc giảm giá có thể mang lại doanh số trong ngắn hạn nhưng sẽ làm xói mòn giá trị thương hiệu đã được gây dựng suốt nhiều năm. Cô chấp nhận tăng trưởng chậm hơn để bảo vệ hình ảnh của sản phẩm.

Tinh thần ấy cũng thể hiện qua quyết định tiếp tục đầu tư vào các chứng nhận quốc tế, dù đây là lựa chọn vượt quá khả năng của nhiều doanh nghiệp cùng quy mô.

Saigon Cider theo đuổi các tiêu chuẩn như EU Organic và JAS của Nhật Bản. Quá trình này đòi hỏi doanh nghiệp xây dựng hệ thống truy xuất chặt chẽ và phối hợp với hơn 550 hộ nông dân tại các tỉnh phía Bắc, trong đó có đồng bào H'Mông, Tày và Nùng, nhằm bảo đảm toàn bộ quy trình đáp ứng yêu cầu quốc tế.

Khoản đầu tư ấy chưa mang lại hiệu quả kinh doanh tức thời. Doanh nghiệp phải dành thêm thời gian, chi phí và nguồn lực để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe. Đổi lại, Saigon Cider từng bước định hình bản sắc của mình bằng chất lượng, tính minh bạch và sự tin cậy.

Khi thị trường trong nước phục hồi và xuất khẩu tăng trưởng trở lại, những chứng nhận này đã trở thành một phần giá trị cốt lõi của thương hiệu.

Cũng giống như doanh nghiệp, bản thân Hannah cũng thay đổi sau từng thử thách. Cô tự nhận mình là một người "ngây thơ và đầy hy vọng" ở thời điểm mới bắt đầu khởi nghiệp. Hôm nay, sau hơn một thập kỷ gây dựng Saigon Cider, cô cho rằng mình đã trở nên từng trải và khôn ngoan hơn, nhưng niềm hy vọng thì vẫn vẹn nguyên.

Bức thư tình gửi Sài Gòn

Là một người dâu 'Tây' của Việt Nam đã sinh sống ở Sài Gòn hơn một thập kỷ, trong mắt Hannah, Việt Nam là sự giao thoa giữa nhịp sống hiện đại và những giá trị đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó cũng là hình ảnh cô muốn gửi gắm trong mỗi chai Saigon Cider.

Triết lý này hiện diện trong gần như mọi chi tiết của Saigon Cider. Bên cạnh hương vị được tạo nên từ những nguyên liệu quen thuộc của Việt Nam, thiết kế nhãn cũng lấy cảm hứng từ những tấm biển viết tay và các mặt tiền cửa hiệu cũ vẫn hiện diện trên nhiều con phố của TP. HCM.

Tinh thần ấy tiếp tục được nối dài qua các phiên bản theo mùa như Christmas Spice hay Cashew Apple, sử dụng những nguyên liệu gắn liền với đời sống và văn hóa Việt.

Đến nay, khoảng 65% doanh thu của Saigon Cider đến từ thị trường trong nước, phần còn lại đến từ xuất khẩu. TP. HCM vẫn là thị trường lớn nhất của doanh nghiệp này, đồng thời mạng lưới phân phối cũng ngày càng được mở rộng qua nhiều hệ thống bán lẻ. Ở thị trường quốc tế, nhu cầu dành cho Saigon Cider tăng lên cùng sự quan tâm ngày càng lớn đối với ẩm thực và văn hóa Việt Nam.

Theo Hannah, đây là hai xu hướng đang song hành. Khi thế giới biết đến Việt Nam nhiều hơn nhờ bản sắc văn hóa và sức sáng tạo, những sản phẩm mang dấu ấn chân thực của đất nước cũng có thêm cơ hội chạm đến người tiêu dùng toàn cầu.

Việt Nam từng chỉ là điểm dừng chân dự kiến trong vài năm. Nhiều năm sau, Hannah đã có một gia đình và một doanh nghiệp tại đây.

Cô thường gọi Saigon Cider là "bức thư tình gửi Sài Gòn", như một lời tri ân dành cho thành phố đã thay đổi cuộc đời cô.

Hannah hy vọng mỗi khi mở một chai Saigon Cider, người ta sẽ nhớ nhiều hơn một hương vị. Có thể là chiếc ghế nhựa bên vỉa hè, một con hẻm nhỏ hay bữa cơm Việt ở cách quê hương hàng nghìn cây số.

Có lẽ, đó cũng là cách một "bức thư tình gửi Sài Gòn" (a love letter to Saigon) tìm được người đọc của mình.