Cấp phép sàn tài sản số đã đến giai đoạn then chốt

Giai đoạn then chốt với các sàn tài sản số

Tiến trình đưa thị trường tài sản số vào vận hành chính thức đang bước vào chặng đường quyết định. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, đơn vị này đang tích cực tham mưu cho Bộ Tài chính, đồng thời lấy ý kiến từ Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an để xem xét các hồ sơ đăng ký thí điểm sàn giao dịch.

"Tính đến thời điểm này, chúng tôi đã ban hành công văn cho 5 sàn giao dịch về việc hoàn thiện thủ tục ở giai đoạn một. Các tổ chức này đã cơ bản đáp ứng đầy đủ và hợp lệ những quy định của Nghị quyết 05-NQ/TW", ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, UBCKNN cho hay.

Dù vậy, vị lãnh đạo nhấn mạnh, đây mới chỉ là bước khởi đầu trong toàn bộ quy trình xét duyệt. Thử thách thực sự đối với các sàn giao dịch nằm ở việc thực thi ngay sau khi nhận được văn bản chấp thuận.

Cụ thể, các sàn giao dịch sẽ phải lập tức bắt tay vào việc xây dựng hệ thống công nghệ thông tin. Hệ thống này không chỉ cần vận hành ổn định, mà bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4.

Song song với đó, bài toán nguồn lực cũng phải được chứng minh bằng con số thực tế, thông qua việc hoàn tất nghĩa vụ góp vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng.

"Giai đoạn này là rất quan trọng và mang tính then chốt. An toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 là một tiêu chuẩn rất cao. Để đạt được mức độ này, các sàn phải thực hiện cam kết và thể hiện một sự quyết tâm cực kỳ lớn trong quá trình xây dựng hệ thống", ông Hòa phân tích.

Theo ông, tốc độ triển khai các sàn giao dịch tài sản số nhanh hay chậm phụ thuộc chủ yếu vào nội lực của các tổ chức, doanh nghiệp tham gia thí điểm. Cơ quan quản lý chỉ xem xét và cấp phép theo quy định khi các sàn đầu tiên đáp ứng yêu cầu.

Đánh giá cao những nỗ lực của các cơ quan quản lý, ông Chris Chiew, cố vấn cấp cao tại sàn CAEX cho rằng, việc Việt Nam chủ động xây dựng khung pháp lý cho tài sản số, tài sản mã hóa đã là một "bước ngoặt" lớn.

Với kinh nghiệm từng triển khai tại nhiều thị trường lớn, vị chuyên gia cho biết, quá trình "mở cửa" với tài sản số thường đòi hỏi sự cẩn trọng tối đa trong việc thiết lập giới hạn tính năng và dịch vụ mà một sàn giao dịch được phép cung cấp.

Theo ông, các sàn giao dịch tài sản số nội địa sẽ phải giải quyết triệt để bài toán bảo vệ tài sản khách hàng, xây dựng cơ chế phòng chống rửa tiền và tuân thủ các quy chuẩn giám sát minh bạch.

"Sự thay đổi về khung pháp lý sẽ mở ra cơ hội lớn để Việt Nam thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Dù vậy, sự cởi mở sẽ luôn đi kèm thách thức về năng lực giám sát. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để thị trường phát triển lành mạnh", ông Chris Chiew đánh giá.

Nhìn vào bức tranh của 3-5 năm tới, ông kỳ vọng thị trường sẽ đón nhận làn sóng tham gia mạnh mẽ từ các tổ chức tài chính truyền thống, đặc biệt là trong xu hướng token hóa tài sản thực. Sự xuất hiện của các định chế tài chính lớn sẽ tạo ra một hệ sinh thái toàn diện, với sự xuất hiện của các nhà cung cấp dịch vụ chuyên biệt.

Kết hợp với kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế, chuyên gia CAEX dự báo, thị trường tài sản số Việt Nam có thể thu hút thanh khoản và trở thành điểm đến hấp dẫn ngang tầm với các trung tâm như Singapore hay Hong Kong.

Bài toán con người

Sự xuất hiện của tài sản số, tài sản mã hóa tại Việt Nam cũng đặt ra yêu cầu về nguồn nhân lực. TS. Nguyễn Minh Hằng, Trưởng bộ môn Luật tài chính ngân hàng, Đại học Luật Hà Nội nhận định, sự thay đổi chóng mặt về định dạng tài sản đang đẩy các cơ sở đào tạo vào thế phải lập tức chuyển mình. Nguồn nhân lực giờ đây đòi hỏi những kỹ năng và tư duy hoàn toàn khác biệt.

"Trước đây, kỹ năng công nghệ và kỹ năng phân tích tài chính là hai phạm trù tách biệt. Nhưng đối với thị trường tài sản số, nhân sự bắt buộc phải có sự am hiểu ở cả hai lĩnh vực này", bà Hằng chia sẻ.

Theo vị chuyên gia, bên cạnh nền tảng công nghệ tài chính, nhân lực dành cho thị trường tài sản số cũng phải được trang bị kiến thức pháp lý và tuân thủ. Các kỹ năng về bảo mật, quản trị rủi ro và khả năng triển khai các quy trình như định danh khách hàng hay giải quyết khiếu nại là điều kiện bắt buộc.

Thậm chí, những kỹ năng mềm như tiếng Anh chuyên ngành, hay khả năng xây dựng và quản trị cộng đồng cũng trở thành tiêu chuẩn cứng.

Tuy nhiên, bà Hằng cũng nhấn mạnh, hệ thống kỹ năng chỉ là "phần ngọn", trong khi tư duy mới là yếu tố nền tảng. Thay vì thói quen truyền thống dựa dẫm vào một bên thứ ba tin cậy như Chính phủ hay ngân hàng, nhân sự thế hệ mới phải hình thành tư duy phi tập trung. Mọi quy trình, sản phẩm phải dựa trên nguyên tắc minh bạch và liên tục xác minh thông tin từ nhiều nguồn.

"Chúng ta không thể giữ một giáo trình "tĩnh" khi công nghệ thay đổi từng giờ. Quy trình làm luật mất hàng năm trời, do vậy, việc đào tạo không thể chỉ bám theo các luật cứng", bà Hằng chia sẻ.

Đại diện Đại học Luật Hà Nội đề cao sự phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trong việc thẩm định sản phẩm và tư vấn giáo trình. Hơn hết, yếu tố đạo đức và tuân thủ phải là yêu cầu bắt buộc cho bất kì nhân sự nào muốn tham gia thị trường.

Đồng quan điểm, ông Tô Trần Hòa cho rằng, cần có chuẩn mực hành nghề dành cho thị trường tài sản số, tài sản mã hóa. Ông thừa nhận, Nghị quyết 05 hiện chưa có quy định bắt buộc cho vấn đề này. Nhưng nhìn từ thực tiễn quốc tế, nhiều quốc gia đã bắt đầu xây dựng các chương trình đào tạo, chuẩn hóa để cấp chứng chỉ chuyên môn.

"Với mục tiêu ra mắt thị trường một cách chuyên nghiệp, chúng tôi kỳ vọng trong giai đoạn tới sẽ có những nghiên cứu, quy định liên quan đến chuẩn hóa người hành nghề", đại diện UBCKNN khẳng định.

Theo ông, việc thiết kế các tài liệu, giáo trình và cấp chứng chỉ không phải là trách nhiệm của riêng nhà nước, mà cần có sự đóng góp từ các trường đại học, học viện và các hiệp hội nghề nghiệp.

Việc nâng cao đạo đức nghề nghiệp, như nhiều chuyên gia nhấn mạnh, là điều kiện tiên quyết đối với một thị trường "nhạy cảm" như tài sản số, tài sản mã hóa.