CEO FPT: Làm chủ công nghệ lõi để phụng sự quốc gia

CEO FPT trăn trở từ câu hỏi của Bộ trưởng

Tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam, ông Nguyễn Văn Khoa bắt đầu bằng một câu chuyện mang tính cá nhân nhưng phản ánh sự thay đổi của cả một tập đoàn gần 38 năm tuổi.

Với ông, "Make in Viet Nam" không đơn thuần là khẩu hiệu, mà là lựa chọn mang tính sống còn, xuất phát từ một câu hỏi của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng dành cho FPT: Tỷ lệ gia công của FPT là bao nhiêu?

Câu hỏi đó vừa là sự động viên, vừa là thách thức buộc ban lãnh đạo FPT phải tự vấn về con đường đi tiếp và giá trị cốt lõi của doanh nghiệp.

Trước đây, FPT bước ra thế giới chủ yếu bằng hình thức đi làm thuê. Có những thời điểm, tỷ lệ gia công chiếm tới 90% hoạt động của tập đoàn.

Tuy nhiên, trong 5 năm gần nhất, con số này đã giảm xuống còn khoảng 35%. Đối với FPT, Make in Viet Nam chính là ngã rẽ chiến lược để thay đổi tỷ trọng đó. Ông Khoa thừa nhận, đây là một quyết định khó khăn, đầy thách thức nhưng được xác định là không thể trì hoãn.

Trong kỷ nguyên mới, khi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nhiệm vụ trọng tâm, FPT xác định mình là doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chủ động thay đổi chiến lược không chỉ để tối ưu hóa lợi nhuận mà còn để phụng sự quốc gia.

Ông Khoa mô tả đây là sự chuyển dịch căn bản trong tư duy phát triển, đi từ tăng trưởng thuần túy sang đầu tư dài hạn cho năng lực nội sinh của đất nước.

Từ đây, Tập đoàn FPT khẳng định sẽ không làm công nghệ theo phong trào, mà đi từ chiến lược dài hạn, đầu tư bài bản vào các lĩnh vực ít doanh nghiệp đủ kiên nhẫn theo đuổi như: dữ liệu số, an ninh mạng và các nền tảng công nghệ lõi.

Quá trình đi ra nước ngoài nhiều năm trước đây đã giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm toàn cầu, từ tích hợp hệ thống đến triển khai các giải pháp lớn cho khách hàng quốc tế. Chính nền tảng đó giúp FPT có khả năng chuyển giao, làm chủ và phát triển sản phẩm nhanh hơn trong giai đoạn hiện nay.

Áp lực đặt lên vai người điều hành là rất lớn khi FPT sở hữu quy mô gần 85.000 nhân sự, chịu sức ép "cơm áo gạo tiền" mỗi ngày, trong khi chiến lược công nghệ lõi lại đòi hỏi sự kiên trì từ 5 đến 10 năm. Điều này đặt ra yêu cầu cao về sự thấu hiểu của cổ đông và sự tin tưởng từ các cơ quan quản lý nhà nước.

Đưa chiến lược quốc gia vào cấu trúc doanh nghiệp

Lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động, FPT đã đưa chiến lược quốc gia trở thành một phần chính thức trong cấu trúc chiến lược của doanh nghiệp.

Minh chứng cụ thể nhất cho cam kết này là việc Tập đoàn vừa thành lập Ban Chỉ đạo công nghệ chiến lược vào ngày 3/12 vừa qua.

Theo đó, FPT sẽ tập trung vào 5 lĩnh vực then chốt gồm: Viện Quantum AI và Cyber Security, FPT UAV, Công nghệ đường sắt FPT, FPT Cyber Security và DC5. Theo ông Khoa, đây không phải là một quyết định tổ chức đơn thuần, mà là bước đi cụ thể hóa cam kết làm chủ công nghệ lõi.

Song song với việc tái cấu trúc, mảng giáo dục và nghiên cứu của tập đoàn cũng đang chuyển đổi mạnh từ mô hình đào tạo thực hành sang nghiên cứu phát triển. Đội ngũ giảng viên, chuyên gia của FPT trên toàn cầu được huy động cùng tham gia nghiên cứu và làm sản phẩm, nhằm tạo ra một hệ sinh thái tri thức thực chất.

Đồng thời, FPT đã công bố các cam kết cụ thể cho năm 2026, tập trung đưa sản phẩm Make in Viet Nam vào đời sống thực tế thay vì chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm. Tập đoàn cam kết triển khai sản phẩm trợ lý ảo chăm sóc sức khỏe Long Châu, hỗ trợ trả lời và tư vấn cho 10 triệu lượt người dân.

Đối với khối cơ quan hành chính, FPT sẽ phát triển trợ lý ảo phục vụ trên 100.000 công chức, viên chức trong quá trình xử lý công việc và phục vụ người dân.

Ngoài ra, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt cũng được đặt mục tiêu ứng dụng quy mô lớn trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bán lẻ. Những con số này thể hiện cách tiếp cận gắn chặt công nghệ lõi với bài toán ứng dụng thực tiễn.

Tuy nhiên, con đường này không trải hoa hồng. Tổng giám đốc FPT thẳng thắn chia sẻ những khó khăn đặc thù khi phát triển công nghệ lõi. Nhiều sản phẩm nghiên cứu không thể cầm nắm được, không bay lượn trực tiếp trước mắt nhưng lại nằm sâu trong các thiết bị và hạ tầng vận hành.

"Vấn đề lớn nhất đặt ra là ai sẽ sẵn sàng thử nghiệm những công nghệ này", ông Khoa đặt câu hỏi liệu Nhà nước có sẵn sàng đặt niềm tin và tạo không gian thử nghiệm (sandbox) cho doanh nghiệp Việt hay không. Theo ông, yếu tố quan trọng nhất lúc này là tinh thần dấn thân của cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý.

Từ đây, đại diện FPT đưa ra 5 cam kết lớn để đóng góp cho kỷ nguyên vươn mình của đất nước. Đó là đầu tư cho giáo dục và con người; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn; cung cấp và xuất khẩu công nghệ lõi ra thế giới; đồng hành liên minh cùng cộng đồng khoa học; và cuối cùng là chấp nhận khó khăn, tiên phong, kể cả những sai lầm và thất bại cần thiết để tạo ra sản phẩm mới.