CEO PILA: Tài sản số chỉ giá trị khi hạ tầng dữ liệu tin cậy

Hạ tầng tin cậy của tài sản số

Trong bối cảnh các sàn giao dịch tài sản số đang từng bước được đưa vào thí điểm tại Việt Nam theo Nghị quyết 05, khái niệm về tài sản số, tài sản mã hóa nhận được sự quan tâm rộng rãi từ cộng đồng doanh nghiệp và giới đầu tư.

Điểm đặc biệt của các loại tài sản là hoạt động trên một không gian hoàn toàn mới, không phải không gian vật lý, mà là không gian số.

Dù Việt Nam chưa có định nghĩa hoàn chỉnh về "quốc gia số" hay "không gian số", nhưng khung pháp lý nền tảng đã bắt đầu hình thành qua Luật Giao dịch điện tử và dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử.

Nếu dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử ghi nhận danh tính số của con người, thực thể và tài sản trên không gian mạng, thì Luật Giao dịch điện tử tạo cơ sở cho các giao dịch hợp pháp diễn ra.

Khi hai khung pháp lý này hoàn thiện, Việt Nam sẽ định hình một "biên giới số" rõ ràng. Đó là nơi các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có thể đưa tài sản số vào đóng góp giá trị cho nền kinh tế nội địa.

"Tài sản số chỉ thực sự có giá trị khi được vận hành dựa trên một hạ tầng tin cậy", ông Nguyễn Phú Dũng, đồng sáng lập và CEO CTCP Tập đoàn PILA nói với TheLEADER.

Theo ông Dũng, trong quá trình đồng hành cùng Bộ Công an và Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia phát triển nền tảng chuỗi khối quốc gia NDAChain, PILA xác định dữ liệu nền tảng tin cậy quốc gia phải là lớp hạ tầng cơ bản nhất.

Từ lớp hạ tầng dữ liệu tin cậy này, các lớp tiếp theo như tài chính số và giao dịch mới có thể hoạt động an toàn. Kiến trúc này phân định rõ ba tầng: hạ tầng số tin cậy ở tầng kỹ thuật, tài chính số tin cậy ở tầng giao dịch và trên cùng là nền kinh tế số.

"Việt Nam không thiếu dữ liệu, nhưng điều chúng ta cần là dữ liệu tin cậy. Chuỗi giá trị của nền kinh tế số phải đi qua ba lớp: dữ liệu tin cậy, tài chính tin cậy, kinh tế tin cậy", CEO PILA chia sẻ.

Từ đây, ông Dũng đề xuất ba chiến lược hành động. Trước hết là cần thành lập liên minh hợp tác giữa Nhà nước, các viện trường và cộng đồng doanh nghiệp để xây dựng khung quản trị dữ liệu tin cậy, chuẩn hóa danh tính và các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Tiếp đó, hạ tầng tin cậy quốc gia cần được vận hành như một hạ tầng dùng chung cho các lĩnh vực từ tài chính, logistics, đến y tế, giáo dục. Việc dùng chung này giúp tránh tình trạng mỗi tổ chức lại tự dựng lên một hệ thống rời rạc, gây lãng phí về sau.

Sau cùng, CEO PILA cho rằng cũng phải tính đến bài toán liên thông xuyên biên giới, đặc biệt trong bối cảnh Hiệp định khung về Kinh tế số ASEAN sắp hoàn tất đàm phán.

Theo ông Dũng, khi các quốc gia có hạ tầng số đồng bộ, danh tính số và bằng chứng số sẽ được xác thực xuyên biên giới, tạo tiền đề cho tài sản số phát huy giá trị thực.

Kết nối niềm tin số Việt Nam với thế giới

Cụ thể hóa định hướng hạ tầng tin cậy xuyên biên giới, PILA đã bắt tay cùng TOTM Technologies, Singapore hợp tác chiến lược nhằm phát triển hạ tầng niềm tin số khu vực ASEAN.

Theo đó, hai bên sẽ cùng triển khai dự án Proof of Concept (PoC) ứng dụng Chứng chỉ số (Verifiable Credentials - VC) hỗ trợ quy trình xác thực Thư tín dụng (L/C) giữa các ngân hàng Việt Nam và Singapore.

Giải pháp được xây dựng trên khung kỹ thuật TradeTrust của Cơ quan phát triển truyền thông và thông tin Singapore (IMDA), cho phép kiểm chứng L/C tức thì, độc lập và chống giả mạo, mà không làm thay đổi quy trình pháp lý sẵn có.

Điểm đặc biệt của giải pháp là bên xác thực không cần kết nối trực tiếp với bên phát hành. "Niềm tin" được đặt vào hạ tầng chung, giúp việc kiểm tra thông tin diễn ra độc lập, không phụ thuộc vào mối quan hệ song phương giữa hai ngân hàng riêng lẻ.

Trong mô hình này, PILA đảm nhiệm vận hành hạ tầng phát hành và xác minh VC tại Việt Nam thông qua ứng dụng NDAKey trên nền tảng NDAChain, đóng vai trò cung cấp lớp đăng ký và kiểm chứng tin cậy, giúp xác minh nguồn phát hành, trạng thái và bằng chứng toàn vẹn của dữ liệu.

Phía TOTM Technologies đóng góp năng lực kỹ thuật tại thị trường Singapore và tích hợp với khung TradeTrust của IMDA.

Từ nền tảng xác thực L/C, hợp tác giữa hai bên dự kiến mở rộng sang các bài toán thương mại lớn hơn trong ASEAN, đó là triển khai Hộ chiếu số cho sản phẩm, hàng hóa (Digital Product Passport - DPP) phục vụ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu giữa Việt Nam, Singapore và Indonesia.

Song song, hai bên nghiên cứu phát triển hạ tầng thanh toán xuyên biên giới dựa trên nền tảng niềm tin số, khởi đầu tại ba quốc gia Việt Nam, Singapore, Indonesia trước khi mở rộng ra toàn khối.