Chỉ số BRI là gì? Khi khả năng chống chịu thiên tai trở thành thước đo tài sản

Rủi ro không còn là ngoại lệ mà là trạng thái mặc định

Trong một thời gian dài, ngành xây dựng vận hành dựa trên một giả định quen thuộc: rủi ro là ngoại lệ. Công trình chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong những kịch bản đã được dự báo. Nhưng biến đổi khí hậu đã làm thay đổi hoàn toàn giả định đó.

Ngập đô thị, nắng nóng cực đoan, bão với cường độ bất thường hay sạt lở đất không còn là những sự kiện hiếm gặp, mà đang trở thành một phần của trạng thái bình thường mới. Đặc biệt tại Việt Nam, từ đô thị lớn đến các khu vực ven biển, miền núi, nơi tập trung nhiều dự án bất động sản nghỉ dưỡng thì mức độ rủi ro ngày càng khó lường.

Trong bối cảnh đó, chỉ số BRI (Building Resilience Index) ra đời như một công cụ định lượng khả năng chống chịu thiên tai của công trình.

Được phát triển bởi IFC (thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới), BRI không chỉ dừng ở việc đánh giá, mà tạo ra một hệ quy chiếu mới: Công trình không còn được hỏi “có đạt chuẩn không”, mà là “chịu đựng được đến đâu khi rủi ro xảy ra”.

Chỉ số này xây dựng hệ thống đánh giá chuẩn hóa dựa trên bốn nhóm rủi ro chính, bao gồm rủi ro từ gió như bão nhiệt đới, lốc xoáy và gió giật; rủi ro từ nước như lũ lụt, lũ quét và nước dâng do bão; rủi ro cháy như cháy rừng hoặc cháy cục bộ do nhiệt độ tăng; và rủi ro địa chấn như động đất, sạt lở hay núi lửa.

Điểm cốt lõi của BRI là biến rủi ro thành dữ liệu có thể đo lường, so sánh và kiểm chứng. Điều này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà trực tiếp tác động đến bài toán vận hành của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có thể kiểm soát được chi phí trong dài hạn, giảm thiểu tổn thất và duy trì hoạt động trong điều kiện bất lợi thay vì phản ứng bị động sau mỗi sự cố.

Chỉ số BRI trở thành bài toán công nghệ và định giá tài sản

Hiện tại, BRI chưa phải là tiêu chuẩn bắt buộc theo pháp lý tại Việt Nam. Tuy nhiên, trên bình diện quốc tế, xu hướng đã trở nên rất rõ ràng khi các tổ chức tài chính ngày càng tích hợp rủi ro khí hậu vào quyết định cấp vốn, ngành bảo hiểm chuyển sang định giá dựa trên khả năng chống chịu thực tế của tài sản, và các tiêu chuẩn ESG dần trở thành yêu cầu bắt buộc trong hoạt động đầu tư.

Khi đó, BRI đóng vai trò như một “ngôn ngữ chung” giữa chủ đầu tư, ngân hàng và bảo hiểm. Sự tham gia của các tổ chức thẩm định độc lập như Bureau Veritas trong việc đánh giá BRI tại Việt Nam cho thấy chỉ số này đang dịch chuyển từ “khuyến nghị kỹ thuật” sang công cụ xác thực giá trị tài sản.

BRI trờ thành “bằng chứng” cho năng lực chống chịu, yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn, chi phí bảo hiểm và định giá tài sản trong dài hạn.

Cụ thể, BRI được xây dựng không chỉ cho một nhóm đối tượng riêng lẻ, mà phục vụ một hệ sinh thái rộng hơn trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản và quản lý hạ tầng.

Với chủ đầu tư, BRI không chỉ giúp nhận diện rủi ro, mà cho phép tái thiết kế công trình theo hướng tối ưu khả năng chống chịu ngay từ đầu thay vì sửa chữa sau mỗi chu kỳ thiên tai.

Với ngành lưu trú, nơi tài sản thường nằm ở các khu vực nhạy cảm với thiên tai, BRI trở thành công cụ giúp đảm bảo tính liên tục trong vận hành và an toàn cho khách hàng, hai yếu tố cốt lõi quyết định hiệu quả kinh doanh.

Ở góc độ tài chính, BRI cung cấp thêm một lớp dữ liệu định lượng cho ngân hàng và tổ chức tín dụng trong việc đánh giá rủi ro tài sản thế chấp, từ đó cải thiện chất lượng quyết định cấp vốn.

Đối với bảo hiểm, chỉ số này giúp chuyển từ mô hình định giá dựa trên thống kê quá khứ sang cách tiếp cận dựa trên đặc tính kỹ thuật cụ thể của từng công trình, mở ra khả năng thiết kế sản phẩm linh hoạt và minh bạch hơn.

Chia sẻ tại sự kiện Build to Last 2026, ông Lê Thanh Hùng, Giám đốc xây dựng và cơ sở hạ tầng của Bureau Veritas Việt Nam, cho biết hệ thống chấm điểm trong BRI hiện được thiết kế theo bốn cấp độ từ thấp đến cao gồm NR, B, A và AA.

Ở cấp NR, công trình gần như chưa có các giải pháp thích ứng nên dễ bị tổn thương khi xảy ra sự cố. Khi đạt mức B, công trình đã bắt đầu triển khai các biện pháp cơ bản nhằm cải thiện an toàn. Lên đến cấp A, phần lớn các giải pháp thích ứng đã được áp dụng, giúp công trình có khả năng chống chịu tốt trước các rủi ro trung bình đến cao. Cao nhất là cấp AA, khi công trình có thể duy trì vận hành ổn định ngay cả trong những kịch bản rủi ro nghiêm trọng nhất.

Điều quan trọng là mỗi cấp độ không chỉ là “xếp hạng”, mà đi kèm với lộ trình nâng cấp cụ thể, giúp chủ đầu tư tối ưu dần hiệu quả vận hành.

Để nâng cao chỉ số BRI, không thể chỉ dừng ở việc gia cố công trình, mà đòi hỏi sự tích hợp của dữ liệu khí hậu, mô phỏng rủi ro, vật liệu mới và hệ thống vận hành thông minh ngay từ giai đoạn thiết kế. Điều này khiến chống chịu không còn là chi phí phát sinh, mà trở thành một phần của chiến lược đầu tư.