Chủ tịch UBCKNN: Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho dòng vốn ngoại

Bước tiến của chứng khoán Việt Nam

Tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương đã có buổi tiếp và làm việc với đoàn công tác của FTSE Russell. Buổi làm việc diễn ra ngay sau khi Việt Nam nhận được báo cáo đánh giá giữa kỳ tháng 3/2026 với những xác nhận quan trọng về lộ trình nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.

Trong buổi làm việc này, ông Gerald Toledano, Giám đốc toàn cầu phụ trách Sản phẩm cổ phiếu, giải pháp và sản phẩm thay thế của FTSE Russell đã mô tả thị trường chứng khoán Việt Nam là rất đặc biệt.

Lãnh đạo FTSE Russell cho biết, đã từ rất lâu rồi tổ chức này mới ghi nhận thêm một trường hợp được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi. Trong bối cảnh nhiều thị trường cận biên khác vẫn đang loay hoay với các rào cản kỹ thuật hoặc sự thiếu ổn định về vĩ mô, việc Việt Nam bứt phá được coi là một hiện tượng hiếm hoi.

"Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng mang ý nghĩa quan trọng đối với thị trường trong nước, đồng thời góp phần thiết lập một tiêu chuẩn mới ở mức cao hơn. Theo đó, các thị trường định hướng nâng hạng trong tương lai sẽ cần nỗ lực mạnh mẽ hơn để đạt được những kết quả tương tự như thị trường Việt Nam", ông Gerald Toledano nhấn mạnh.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn của FTSE Russell, Việt Nam đã triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Prefunding - NPF) và mô hình môi giới toàn cầu (Global Broker). Bên cạnh đó, việc vận hành hệ thống thanh toán bù trừ theo cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cũng đang được đẩy nhanh tiến độ.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương khẳng định cơ quan quản lý đang nỗ lực tối đa để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho dòng vốn ngoại. Những nỗ lực này đã được FTSE Russell ghi nhận, đồng thời cam kết đưa các cổ phiếu Việt Nam vào chỉ số FTSE All-World Index.

Chỉ số FTSE All-World Index gồm khoảng 4.200 cổ phiếu vốn hóa lớn và trung bình tại hơn 45 quốc gia. Việc sở hữu hệ thống chỉ số chuẩn toàn cầu với phạm vi bao phủ 90 - 95% tổng vốn hóa thị trường có thể đầu tư giúp các nhà đầu tư quốc tế dễ dàng tiếp cận thị trường Việt Nam thông qua các quỹ và sản phẩm đầu tư thụ động (ETF).

Đại diện FTSE Russell tin rằng, cơ chế này sẽ giúp thúc đẩy dòng vốn ngoại vào Việt Nam. Thay vì phải tìm hiểu từng mã cổ phiếu riêng lẻ một cách thủ công, các nhà quản lý quỹ lớn giờ đây có thể phân bổ vốn vào Việt Nam theo tỷ trọng trong chỉ số, một cách thức chuyên nghiệp và minh bạch chuẩn quốc tế.

Kỳ vọng dòng vốn ngoại

Dưới góc nhìn của các chuyên gia trong nước, đây là một "cột mốc" làm thay đổi bản chất của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm phân tích và tư vấn đầu tư của Chứng khoán SSI cho rằng, tác động của việc nâng hạng có thể phản ánh sớm qua kỳ vọng dòng vốn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự thành bại lâu dài vẫn phải nằm ở khả năng cải thiện cấu trúc thị trường.

"Việc nâng cao thanh khoản, mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư và hoàn thiện các yếu tố vận hành sẽ là nền tảng để thị trường hấp thụ hiệu quả dòng vốn trong tương lai", ông Hưng nhận định.

Theo báo cáo chiến lược của SSI, việc Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá của FTSE Russell hoàn toàn phù hợp với kỳ vọng của giới chuyên môn. Nhìn lại lịch sử tại các thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE, Kuwait, Saudi Arabia hay Romania, diễn biến trong ngắn hạn thường không đồng nhất. Có những thị trường ghi nhận sự điều chỉnh ngay trong năm đầu tiên khi áp lực chốt lời gia tăng.

Song, xét trong trung hạn, đa số các thị trường này đều mang lại mức sinh lời đáng kể, trung bình từ 20-50% trong vòng 3 năm sau khi nâng hạng chính thức. Điều này cho thấy nâng hạng đóng vai trò như một động lực tăng trưởng trung hạn bền vững, thay vì chỉ tạo ra những "cú hích" tức thời mang tính đầu cơ.

Đồng quan điểm, nhóm phân tích tại VNDirect dự báo Việt Nam có thể thu hút khoảng 1 - 1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF và quỹ mở bám sát chỉ số FTSE. Nếu tính cả các quỹ đầu tư chủ động, tổng dòng vốn ngoại đổ vào thị trường có thể đạt mức từ 3,4 tỷ đến 6 tỷ USD. Đây là một con số có sức nặng, đủ làm thay đổi tương quan cung cầu và nâng tầm định giá của các doanh nghiệp niêm yết hàng đầu.

Các tổ chức lớn như Dragon Capital và VinaCapital cũng xem đây là bước ngoặt để Việt Nam thoát khỏi "vùng trũng" của các thị trường cận biên. Chuyên gia từ VinaCapital dự báo Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,3% trong rổ chỉ số FTSE EM All Cap. Dù tỷ lệ phần trăm nghe có vẻ nhỏ, nhưng với quy mô hàng nghìn tỷ USD của các quỹ thị trường mới nổi, số vốn thực tế rót vào các cổ phiếu trụ cột của Việt Nam như VNM, HPG, VIC hay các ngân hàng lớn sẽ cực kỳ ấn tượng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng hiệu suất thị trường vẫn chủ yếu được quyết định bởi các yếu tố nội tại. Nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp và mặt bằng định giá hấp dẫn mới là những thỏi nam châm giữ chân nhà đầu tư lâu dài. Việc nâng hạng là "điều kiện cần" để mở cửa, còn sức hấp dẫn của các doanh nghiệp Việt Nam chính là "điều kiện đủ".

Sự cải thiện về hạ tầng thị trường vốn theo các chuẩn mực quốc tế sẽ nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Sau cột mốc FTSE Russell, mục tiêu chiến lược tiếp theo của cơ quan quản lý và các thành viên thị trường là MSCI giai đoạn 2028-2030. Tiến trình này sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam tiếp tục thúc đẩy cải cách trong các lĩnh vực như nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), minh bạch thông tin bằng tiếng Anh và triển khai thêm các công cụ phòng vệ rủi ro.