Chủ tịch Viettel kiến nghị trao sứ mệnh dẫn dắt cho doanh nghiệp đầu tàu

Tại hội nghị thường trực Chính phủ với doanh nghiệp ngày 18/7, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, cho rằng các giải pháp của Chính phủ đã thể hiện rõ sự chuyển biến về tư duy phát triển khi tập trung tháo gỡ khó khăn riêng biệt đến các nhóm giải pháp mang tính bao trùm nhằm khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Trên cơ sở đó, Viettel kiến nghị Chính phủ cần sớm ban hành danh mục các doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế, đồng thời giao những nhiệm vụ chiến lược cụ thể, phù hợp với năng lực, lợi thế của từng doanh nghiệp.

Bên cạnh mục tiêu sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp đầu tàu cần được giao thêm những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như: dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế.

Viettel cũng đề nghị sớm ban hành cơ chế để doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò là "người mua lớn, người đặt hàng lớn", qua đó tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Để chủ trương này đi vào thực tiễn, cần có hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức triển khai cũng như cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp trong nước cung cấp khi đáp ứng yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Đồng thời, Viettel đề xuất giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như là: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm.

Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.

Ở lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Viettel ủng hộ quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm; lựa chọn doanh nghiệp đầu tàu có năng lực công nghệ, vốn, thị trường để tham gia ngay từ khâu đặt hàng, thiết kế, thử nghiệm, hoàn thiện, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.

Theo đó, nhà nước kiến tạo, đặt hàng, hỗ trợ thể chế, dữ liệu, hạ tầng và tiêu chuẩn, trong khi viện, trường cung cấp tri thức, công nghệ, nhân lực cùng doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường.

Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa mô hình này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành một đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC,... và được giao nhiệm vụ, được trao cơ chế và được tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.

Đồng thời, cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu, thương mại hóa kết quả nghiên cứu nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh công nghệ, Viettel cho rằng chi phí logistics vẫn là yếu tố làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, do hạ tầng còn thiếu đồng bộ.

Do đó, doanh nghiệp đề xuất Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu thông minh và các trung tâm trung chuyển lớn.

Theo Viettel, một mạng lưới logistics hiện đại sẽ góp phần giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy thương mại điện tử, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

Để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường quốc tế, bên cạnh đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, Viettel kiến nghị nghiên cứu cơ chế cho phép, đặc biệt với doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế.

Theo Viettel, thực tiễn cho thấy hoạt động xúc tiến đầu tư ra nước ngoài đòi hỏi nguồn chi phí lớn ngay từ giai đoạn đầu, trong khi khả năng thành công không phải lúc nào cũng được đảm bảo. Vì vậy, cần có cơ chế tài chính phù hợp để doanh nghiệp chủ động triển khai các hoạt động xúc tiến và mở rộng đầu tư.

Bên cạnh đó, khi đề xuất các ngân hàng trong nước tham gia bảo lãnh cho các dự án ở nước ngoài, chi phí thường cao hơn 50–60% so với các ngân hàng nước ngoài. Do đó, doanh nghiệp mong muốn có cơ chế phù hợp để khơi thông nguồn vốn trong nước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và ngân hàng cùng mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.