Chuyển Bộ Công an điều tra loạt nhà thầu tại sân bay Long Thành

Những cuộc chuyển nhượng thầu trái luật

Dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư năm 2015 và Thủ tướng phê duyệt năm 2020, tổng mức đầu tư khoảng 109 nghìn tỷ đồng, triển khai giai đoạn 2020-2025.

Dự án gồm bốn dự án thành phần, trong đó dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 99.000 tỷ đồng, là hợp phần có quy mô lớn nhất. Dự án thành phần 2 có tổng mức đầu tư khoảng 3.435 tỷ đồng, do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư.

Căn cứ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định đối với một số nhà thầu có hành vi chuyển nhượng thầu và chủ đầu tư là ACV vi phạm Luật Đấu thầu, Nghị định 63/2014 của Chính phủ.

Đồng thời, Thanh tra Chính phủ cũng chuyển kết luận thanh tra cho Bộ Công an để xem xét xử lý các vi phạm trong việc lựa chọn nhà thầu và các vi phạm khác tại các gói thầu liên quan.

Theo kết luận thanh tra, hành vi chuyển nhượng thầu được xác định xảy ra tại dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư và dự án thành phần 3 do ACV làm chủ đầu tư.

Trong danh sách các doanh nghiệp được kết luận thanh tra nêu tên có Tổng công ty 36, Newtatco, Hancorp, Vinaconex, Fecon, Phục Hưng, CC1, Newtecons, Ricons, Atad, Sol E&C, Hawee và đơn vị tư vấn Coninco.

Tại dự án thành phần 2, Tổng công ty 36 chuyển nhượng cho nhà thầu khác (chưa được chủ đầu tư chấp thuận làm nhà thầu phụ) phần công việc thuộc gói thầu XD02 có giá trị khoảng 75 tỷ đồng.

Ngoài ra, liên danh Tổng công ty 36 và Newtatco ký hợp đồng với một số nhà thầu khác thực hiện một phần công việc của gói thầu XD02 với tổng giá trị khoảng 99 tỷ đồng. Thanh tra xác định đây là hành vi chuyển nhượng thầu vi phạm Luật Đấu thầu năm 2013.

Tại dự án thành phần 3, liên danh Hancorp, Vinaconex và Fecon ký hợp đồng với các đơn vị chưa được chủ đầu tư chấp thuận làm nhà thầu phụ để thực hiện một phần công việc của gói thầu 5.6 có giá trị khoảng 87 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tại gói thầu 5.10, Thanh tra Chính phủ xác định bảy nhà thầu chính gồm Newtecons, Ricons, Hancorp, CC1, Vinaconex, Atad và Phục Hưng chuyển nhượng cho nhà thầu khác phần công việc có tổng giá trị gần 1.600 tỷ đồng.

Cùng với đó, liên danh Vietur gồm Newtecons, Ricons, Hancorp, CC1, Vinaconex, Atad, Phục Hưng, Sol E&C và Hawee ký hợp đồng với một số nhà thầu khác thực hiện một phần công việc của gói thầu 5.10 có tổng giá trị hơn 1.650 tỷ đồng. Theo kết luận thanh tra, các trường hợp trên đều được xác định là hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu chủ đầu tư các dự án thành phần 2 và 3 rà soát toàn bộ hợp đồng, khối lượng, chất lượng và tiến độ các phần việc do nhà thầu khác thực hiện; yêu cầu các nhà thầu báo cáo, cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan, đồng thời xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm các nhà thầu có hành vi chuyển nhượng thầu.

Chấn chỉnh quản lý nhà thầu phụ

Ngoài hành vi chuyển nhượng thầu, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện nhiều tồn tại trong quá trình thực hiện gói thầu 5.10.

Theo kết luận thanh tra, tám trong mười thành viên liên danh Vietur sử dụng khoảng 936 tỷ đồng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm có kỳ hạn, phát sinh khoảng 10 tỷ đồng tiền lãi, chưa đúng mục đích theo thỏa thuận hợp đồng và quy định pháp luật. Các nhà thầu cũng không cung cấp được chứng từ liên quan đến việc sử dụng gần 5,6 tỷ đồng tiền tạm ứng.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng đồng USD với giá trị khoảng 235,7 triệu USD không đúng quy định nhưng bên mời thầu không phát hiện để làm rõ khi đánh giá hồ sơ dự thầu và ký hợp đồng.

Đến ngày 31/3/2025, ACV chưa nghiệm thu, thanh toán các chi phí thiết bị liên quan.

Theo Thanh tra Chính phủ, việc ký hợp đồng và quy định thanh toán bằng USD không đúng quy định có nguy cơ gây thất thoát cho ACV khi tỷ giá biến động.

Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra kiến nghị ACV làm việc với liên danh Vietur để rà soát nguồn gốc, chất lượng vật tư, thiết bị của hệ thống phòng cháy chữa cháy liên quan đến Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam, bảo đảm tuân thủ thỏa thuận hợp đồng và quy định pháp luật.

Không chỉ xử lý các vi phạm tại dự án Long Thành, Tổng Thanh tra Chính phủ còn kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương rà soát, chấn chỉnh việc quản lý nhà thầu phụ, đặc biệt là hành vi chuyển nhượng thầu; tăng cường thanh tra, kiểm tra để phát hiện, xử lý nghiêm theo phương châm "làm một vụ việc cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực", nhằm phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa hành vi chuyển nhượng thầu tại các công trình, dự án quan trọng quốc gia.

Các gói thầu bị xác định có hành vi chuyển nhượng thầu

Gói XD02 (Dự án thành phần 2): Tổng công ty 36 chuyển nhượng phần việc khoảng 75 tỷ đồng; liên danh Tổng công ty 36 - Newtatco ký hợp đồng với các nhà thầu khác thực hiện phần việc trị giá khoảng 99 tỷ đồng.

Gói 5.6 (Dự án thành phần 3): Liên danh Hancorp - Vinaconex - Fecon ký hợp đồng với các đơn vị khác thực hiện phần việc trị giá khoảng 87 tỷ đồng.