Cơ hội nào cho du lịch y tế TP.HCM?

Năng lực y tế trở thành tài sản kinh tế

Khi ngày càng nhiều người sẵn sàng di chuyển xuyên biên giới để điều trị bệnh, hỗ trợ sinh sản hay chăm sóc sức khỏe chuyên sâu thì du lịch y tế đang mở ra cơ hội hình thành một ngành kinh tế dịch vụ mang lại doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm.

Với hệ thống y tế phát triển cùng nhiều chuyên khoa có năng lực cạnh tranh trong khu vực, TP.HCM được đánh giá sở hữu nhiều điều kiện để tham gia cuộc đua này.

Ông Lê Trương Hiền Hoà, Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM cho biết, thị trường du lịch y tế toàn cầu hiện có quy mô khoảng 100 tỷ USD và duy trì tốc độ tăng trưởng từ 15–25% mỗi năm. Tại Việt Nam, thị trường này được dự báo có thể đạt gần 4 tỷ USD vào năm 2033 và TP.HCM hiện đang dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng cũng như quy mô thu hút khách.

Điều đáng chú ý là giá trị của du lịch y tế không nằm ở số lượng khách mà ở mức chi tiêu của mỗi lượt khách tạo ra. Khác với khách du lịch thông thường, khách du lịch y tế thường lưu trú dài ngày để phục vụ quá trình điều trị và hồi phục.

Ngoài chi phí khám chữa bệnh, họ còn sử dụng đồng thời nhiều dịch vụ khác như khách sạn, phương tiện di chuyển, chế độ dinh dưỡng đặc biệt, chăm sóc cá nhân và bảo hiểm quốc tế. Chính vì vậy, tại nhiều quốc gia, du lịch y tế được xem là một trong những phân khúc mang lại giá trị gia tăng cao nhất trong ngành dịch vụ.

TP.HCM hiện sở hữu nhiều lợi thế để tham gia thị trường này vì tập trung hệ thống bệnh viện quy mô lớn với nhiều chuyên khoa đầu ngành, đồng thời là trung tâm kinh tế, dịch vụ và cửa ngõ giao thương quốc tế lớn nhất cả nước.

TP.HCM không xuất phát từ con số 0 trong cuộc đua du lịch y tế. Một lượng khách quốc tế đã và đang lựa chọn thành phố như điểm đến chăm sóc sức khỏe. Điều còn thiếu là một chiến lược đủ bài bản để biến dòng khách này thành một ngành kinh tế dịch vụ thực sự.

Ông Lê Trương Hiền Hoà

Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM

Theo ông Hoà, khoảng 30–40% lượng bệnh nhân đến khám chữa bệnh tại TP.HCM là người ngoài địa phương hoặc khách quốc tế, chủ yếu đến từ Campuchia, Lào, cùng với sự gia tăng của nhóm khách từ Mỹ, Úc, Canada, Nhật Bản và cộng đồng kiều bào.

Trong định hướng phát triển 5–10 năm tới, Sở Du lịch TP.HCM đặt mục tiêu đưa du lịch y tế trở thành một trong những sản phẩm du lịch chủ lực, gắn với tham vọng xây dựng trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực ASEAN.

Thành phố cũng định hướng phát triển các mô hình tích hợp giữa cơ sở y tế, khách sạn, nghỉ dưỡng và các dịch vụ hỗ trợ, đồng thời khai thác những thế mạnh như nha khoa, tầm soát sức khỏe kỹ thuật cao và y học cổ truyền.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Nhật Lâm, Giám đốc tài chính Bệnh viện Phương Nam , thành viên Tập đoàn Y tế Phương Châu cho rằng, khoảng cách giữa Việt Nam và các trung tâm du lịch y tế hàng đầu khu vực đã thu hẹp đáng kể.

Theo ông, xét về năng lực điều trị, cơ sở hạ tầng và công nghệ y tế, Việt Nam hiện không còn thua kém nhiều so với Singapore, Malaysia hay Thái Lan. Thậm chí ở một số chuyên khoa, Việt Nam đang sở hữu những lợi thế chuyên môn riêng.

Trong đó, hỗ trợ sinh sản (IVF), sản phụ khoa, nha khoa và thẩm mỹ được xem là những lĩnh vực giàu tiềm năng thu hút khách quốc tế. Đây đều là các dịch vụ có chi phí cao tại nhiều quốc gia phát triển trong khi thời gian chờ đợi kéo dài. Ngược lại, Việt Nam có lợi thế về chi phí, khả năng tiếp cận dịch vụ nhanh hơn và chất lượng điều trị ngày càng được nâng cao.

Tại Phương Châu, bên cạnh lợi thế chi phí, những yếu tố như hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, tỷ lệ thành công cao cùng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế đang góp phần gia tăng sức hút đối với khách hàng quốc tế.

Ông Lâm cho biết, một chu kỳ IVF tại Phương Châu thường kéo dài khoảng bốn tuần nhưng người bệnh không cần có mặt liên tục tại bệnh viện. Trong giai đoạn kích thích buồng trứng kéo dài khoảng hai tuần, nhiều khách hàng có thể kết hợp nghỉ dưỡng hoặc du lịch tại Việt Nam trước khi quay lại thực hiện các bước điều trị quan trọng.

Điều này cho thấy giá trị của du lịch y tế không chỉ nằm trong bệnh viện. Khi khách hàng đến Việt Nam để điều trị, dòng chi tiêu cũng đồng thời lan tỏa sang lưu trú, vận tải, nghỉ dưỡng và nhiều ngành dịch vụ khác.

Muốn hút khách quốc tế, không thể chỉ có bệnh viện tốt

Tuy nhiên, cơ hội tỷ USD không tự động chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh. Một bệnh viện tốt chỉ là điểm khởi đầu. Điều quyết định nằm ở khả năng xây dựng niềm tin, kết nối dịch vụ và định vị cả thành phố như một điểm đến chăm sóc sức khỏe.

Ông Lâm cho biết thách thức lớn nhất của du lịch y tế Việt Nam hiện nay không nằm ở chất lượng chuyên môn mà ở mức độ nhận diện trên thị trường quốc tế. Trong khi Thái Lan hay Malaysia đã đưa du lịch y tế trở thành một phần trong chiến lược quảng bá quốc gia từ nhiều năm trước, Việt Nam vẫn chủ yếu được biết đến như một điểm đến du lịch truyền thống.

Khác với một chuyến du lịch thông thường, quyết định lựa chọn nơi điều trị gắn trực tiếp với sức khỏe và sự an toàn của người bệnh. Vì vậy, bên cạnh năng lực chuyên môn, niềm tin trở thành yếu tố then chốt trong cuộc cạnh tranh thu hút khách quốc tế.

Trong bối cảnh người bệnh khó có điều kiện đánh giá chất lượng thực sự của một cơ sở y tế ở nước ngoài, các tiêu chuẩn và chứng nhận quốc tế đóng vai trò như một cơ sở tham chiếu đáng tin cậy. Những tiêu chuẩn này phản ánh chất lượng vận hành của bệnh viện, từ quy trình chuyên môn, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản trị rủi ro đến an toàn người bệnh.

Đơn cử, Tập đoàn Y tế Phương Châu hiện đạt chứng nhận JCI Enterprise, một trong những bộ tiêu chuẩn quốc tế uy tín về chất lượng và an toàn người bệnh. Tuy nhiên, niềm tin dành cho từng bệnh viện riêng lẻ vẫn chưa đủ để tạo nên một ngành du lịch y tế có sức cạnh tranh.

Một thực tế được Sở Du lịch TP.HCM ghi nhận là dù thành phố đã triển khai nhiều chương trình du lịch y tế trong những năm qua, phần lớn du khách vẫn tìm đến trực tiếp các cơ sở y tế thay vì sử dụng các sản phẩm du lịch y tế trọn gói.

Các dịch vụ hiện hữu vẫn phát triển theo hướng riêng lẻ và chưa hình thành được chuỗi liên kết đồng bộ giữa bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, đơn vị vận chuyển và bảo hiểm.

Trên thực tế, khách quốc tế cần một hành trình hoàn chỉnh từ tư vấn trước điều trị, hỗ trợ thủ tục, lưu trú, chăm sóc trong quá trình điều trị cho đến nghỉ dưỡng và phục hồi sức khỏe sau đó. Vì vậy, bài toán của du lịch y tế không chỉ nằm ở từng bệnh viện hay từng doanh nghiệp riêng lẻ mà ở khả năng xây dựng thương hiệu chung cho cả một điểm đến.

“Các bệnh viện khó có thể tự mình tiếp cận thị trường quốc tế nếu thiếu sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý và ngành du lịch. Bởi trong một thị trường cạnh tranh toàn cầu, tiếng nói của từng đơn vị riêng lẻ là rất hạn chế”, ông Lâm nói.

Ở góc độ quản lý ông Hoà cho biết, Sở Du lịch TP.HCM đang xây dựng Đề án phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026–2030, đồng thời triển khai nhiều giải pháp như xây dựng cẩm nang du lịch y tế, phim quảng bá chuyên đề, tổng đài hỗ trợ và đẩy mạnh xúc tiến tại các thị trường trọng điểm.

Nhìn rộng hơn, cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực du lịch y tế không còn là cuộc đua giữa các bệnh viện riêng lẻ. Đó là cuộc đua giữa các hệ sinh thái dịch vụ và giữa các điểm đến.

Khi một thành phố có thể kết nối năng lực y tế với du lịch, lưu trú, bảo hiểm, vận chuyển và các dịch vụ hỗ trợ khác thành một trải nghiệm liền mạch, giá trị tạo ra sẽ không chỉ dừng lại ở doanh thu khám chữa bệnh. Đó còn là khả năng biến chất lượng y tế thành sức hút quốc tế và hình thành một ngành kinh tế dịch vụ có giá trị gia tăng cao cho đô thị.