'Cửa thoát hiểm' cho 41 dự án bất động sản sai phạm

Theo các kết luận của Thanh tra Chính phủ, Uỷ ban Kiểm tra trung ương, thông báo của Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra tỉnh Quảng Ngãi ban hành giai đoạn 2019-2024 có 41 dự án đô thị, khu dân cư sai phạm. Đối với nhóm dự án này, Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị áp dụng một số điều khoản trong Nghị quyết 170 của Quốc hội để khắc phục cũng như tiếp tục hoạt động trên cơ sở hoàn thiện thủ tục tiếp theo, đảm bảo không thất thoát ngân sách nhà nước.

Vướng mắc chung của 41 dự án này đều gặp phải liên quan đến được cấp chủ trương đầu tư, giao đất triển khai không thông qua đấu thầu/đấu giá.

Điển hình trong số này, trường hợp khu đô thị - dịch vụ VSIP Quảng Ngãi giai đoạn 1-1A do Công ty TNHH VSIP Quảng Ngãi làm chủ đầu tư được coi là ‘khó xử’ nhất.

Được thực hiện trong khuôn khổ quan hệ ngoại giao và hợp tác giữa Chính phủ Singapore và Chính phủ Việt Nam, theo Sở Tài chính, nếu có bất cứ thay đổi nào về các dự án của VSIP so với các chấp thuận đã được cấp trước đó, nhà đầu tư phải báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo của công ty mẹ là Tập đoàn Sembcorp (thuộc sở hữu của Temasek - công ty trực thuộc Bộ Tài chính Singapore).

Dự án sai phạm liên quan đến cấp chủ trương, giao đất cho nhà đầu tư không thông qua đấu thầu, đấu giá. Hiện nay, dự án đã được Nhà nước giao đất, nhà đầu tư đã cơ bản hoàn thành cơ sở hạ tầng trên phần diện tích được giao và chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở.

Do vậy, Sở Tài chính đề xuất cho phép điều chỉnh bổ sung, áp dụng cơ chế đặc thù tương tự quy định tại Nghị quyết 170/2024/QH15 để dự án được tiếp tục sử dụng đất và giao đất, cho thuê đất đối với diện tích còn lại. Đồng thời, rà soát, xác định giá đất để tính và thu nộp đầy đủ vào ngân sách nhà nước các khoản nghĩa vụ của dự án, đảm bảo không thất thoát tiền ngân sách nhà nước.

Được biết, VSIP Quảng Ngãi giai đoạn 1-1A được chấp thuận đầu tư năm 2015, điều chỉnh tiến độ năm 2020 (với đích hoàn thành là quý IV/2021) do vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, thu hồi đất công.

Với mục tiêu xây dựng khu ở cao cấp, tiên tiến với hạ tầng kỹ thuật đô thị và hạ tầng xã hội đồng bộ, hiện đại, dự án có quy mô gần 100ha, tổng mức đầu tư khoảng 1.226 tỷ đồng. Trên phần đất khoảng 24ha đã được bàn giao, chủ đầu tư đã xây dựng và chuyển nhượng 304 căn nhà ở (275 nhà liên kế và 29 nhà ở thương mại).

Dự án đang mắc ở 75ha đất chờ bồi thường, giải phóng mặt bằng và giao đất, cho thuê đất do các vi phạm trong việc lựa chọn nhà đầu tư.

Sở ngành địa phương đánh giá, nếu không được tiếp tục giao đất để triển khai thực hiện sẽ dẫn đến việc dự án đầu tư dở dang, không đồng bộ được cơ sở hạ tầng theo quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt và trở thành “điểm nghẽn phát triển” của khu vực, ảnh hưởng tới các dự án lân cận.

Một trường hợp khác, dự án khu phức hợp chế biến sản phẩm giá trị gia tăng từ hành - tỏi và du lịch sinh thái thiên đường tỏi Lý Sơn của Công ty CP Đầu tư và phát triển Lý Sơn gặp đồng thời hai vấn đề là triển khai không thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và không phù hợp quy hoạch xây dựng (vị trí dự án được quy hoạch sân bay Lý Sơn).

Địa phương đang đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội giữa việc thực hiện quy hoạch và dự án hiện hữu để điều chỉnh quy hoạch bị chồng lấn cho phù hợp hoặc thực hiện đồng thời cả hai – tức lưỡng quy hoạch theo định hướng của Ban chỉ đạo 751.  

Nếu kết quả đánh giá không đồng ý lưỡng dụng quy hoạch thì dừng dự án để thực hiện sân bay Lý Sơn.

Theo quy hoạch, sân bay Lý Sơn là dự án hạ tầng công sử dụng 100% vốn ngân sách nhà nước, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2.000 tỷ đồng, chia làm hai giai đoạn, từ nguồn ngân sách Trung ương trong khuôn khổ chương trình phát triển đô thị của tỉnh Quảng Ngãi. Đây cũng là yếu tố khiến địa phương phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc tiếp tục dự án hiện hữu và triển khai quy hoạch sân bay.

Tương tự trường hợp của VSIP Quảng Ngãi là hàng loạt dự án khu đô thị dân cư được địa phương kiến nghị giải pháp tháo gỡ về giao đất, cho thuê đất để thông đường.

Một số dự án đô thị quy mô lớn trong danh sách 41 dự án có sai phạm:

Khu đô thị mới Nam Lê Lợi - Công ty CP Hạ tầng và bất động sản Việt Nam; khu dân cư Bàu Cả kết hợp chỉnh trang đô thị, thành phố Quảng Ngãi - Công ty CP Phát triển bất động sản Phát Đạt; khu đô thị Chợ mới Hàng Rượu - Công ty TNHH Đầu tư Sông Trà (công ty 100% vốn của Công ty CP Tập đoàn đầu tư Tây Bắc); khu nghỉ dưỡng Bãi Dừa - Công ty TNHH Phú Điền; khu dân cư Nghĩa Điền cùng loạt doanh nghiệp mang ‘họ’ Nam Khang gồm Công ty CP Bất động sản Nam Khang Miền Trung, Nam Khang Lưu Gia, Công ty TNHH bất động sản Nam Khang....