Cuộc chơi mới của ‘vua tôm giống’ Việt Úc

Mới đây, Công ty CP Thủy sản Việt Úc công bố nghị quyết của HĐQT về việc chào bán thêm cổ phiếu ra công chúng, sau hai năm kể từ khi chào bán lần đầu (IPO) và niêm yết tại sàn Upcom với mã chứng khoán VUG.

Theo đó, Việt Úc sẽ chào bán 471.000 cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu, mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, giá chào bán 67.000 đồng/cổ phiếu. Nếu đợt chào bán thành công, Việt Úc dự kiến thu về khoảng hơn 31,5 tỷ đồng, được sử dụng để bổ sung vốn lưu động cho doanh nghiệp.

Việc chào bán cổ phiếu diễn ra trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của Việt Úc có tín hiệu phục hồi. Nửa đầu năm 2026, Việt Úc ghi nhận doanh thu thuần hơn 578 tỷ đồng, tăng hơn 8%, lợi nhuận sau thuế 22,6 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2025 lỗ hơn 46 tỷ đồng.

Trước đó, giai đoạn 2019 – 2021 được xem như thời kỳ hoàng kim của Việt Úc khi ghi nhận mức lợi nhuận hơn 300 – 400 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2019 – 2021. Đây cũng là giai đoạn doanh nghiệp được mệnh danh “vua tôm giống” có hiệu quả sinh lời cao khi tiêu thụ thủy sản toàn cầu tăng mạnh, kéo theo nhu cầu tôm giống để mở rộng nuôi trồng.

Tình hình đảo chiều kể từ cuối 2022 khi ngành thủy sản chịu áp lực từ chiến sự Nga – Ukraine, kéo theo lạm phát toàn cầu tăng cao, nhu cầu tiêu dùng suy giảm. Cộng với làn sóng dịch bệnh trên tôm, việc nuôi trồng tôm phần nào thu hẹp, đẩy Việt Úc vào tình cảnh khó khăn. Đến năm 2024, Việt Úc chỉ còn ghi nhận mức lợi nhuận sau thuể vỏn vẹn 33 tỷ đồng.

Tình hình bắt đầu tươi sáng trở lại với Việt Úc kể từ nửa cuối 2025, khi công ty kiếm về lợi nhuận hơn 170 tỷ đồng, bù đắp khoản lỗ nửa đầu năm và lãi sau thuế hơn  124 tỷ đồng trong cả năm 2025.

Với đà phục hồi từ nửa cuối 2025 và nửa đầu 2026, kế hoạch chào bán thêm cổ phiếu được xem như bước đi đầu tiên “vua tôm giống” củng cố và nâng tầm vị thế.

Chuyển mình bằng công nghệ

Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Việt Úc được tổ chức ngay trước khi kế hoạch chào bán thêm cổ phiếu được HĐQT thông qua. 25 năm ghi đậm dấu ấn trong ngành thủy sản, cũng là khoảng thời gian đủ dài để ban lãnh đạo Việt Úc suy nghĩ về việc thiết lập một nền tảng mạnh mẽ hơn để chuyển giao doanh nghiệp cho thế hệ kế cận.

Chủ tịch Việt Úc Lương Văn Thanh công bố mục tiêu đến năm 2030 Việt Úc cán mốc doanh thu 1 tỷ USD/năm, tức gấp khoảng 20 lần hiện tại và trở thành một công ty công nghệ thủy sản (aquatech).

“Công nghệ là kim chỉ nam của Việt Úc suốt 25 năm qua và sẽ tiếp tục đưa Việt Úc vươn xa hơn”, ông Văn khẳng định.

Với mục tiêu này, Việt Úc tập trung vào mở rộng hệ sinh thái bao gồm công nghệ gen thủy sản, thức ăn nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản và dược thủy sản. Tất cả hệ sinh thái dựa trên công nghệ Genomics được công ty đầu tư hơn 15 năm, với nguyên lý giải mã di truyền phân tử để chọn ra tôm giống có khả năng thích nghi, năng suất và tỷ lệ sống cao nhất.

Bên cạnh con tôm, “vua tôm giống” mở rộng tham vọng sang các loại thủy sản chủ lực khác như cá tra, cá rô phi, củng cố vị thế trong ngành thủy sản cũng như đón sóng phục hồi của ngành.

Một hướng đi quan trọng khác được Việt Úc đặt ra là tiến ra biển lớn, với bước đi đầu tiên là tiến sang thị trường Trung Quốc, bên cạnh thiết lập viện nghiên cứu sinh học và di truyền tại Mỹ.

Bệ phóng vững chắc

Nếu công nghệ là lực đẩy giúp Việt Úc tiến xa trên con đường thực hiện tham vọng thì bệ phóng phải kể đến vị thế vững chắc của ông trùm trong lĩnh vực tôm giống nói riêng và thủy sản nói chung.

Việt Úc được thành lập từ năm 2001 với việc thành lập cơ sở sản xuất tôm giống đầu tiên tại tỉnh Bình Thuận (nay là tỉnh Lâm Đồng). Đây là bước đi đầy khôn ngoan của doanh nhân Lương Thanh Văn, trong bối cảnh ngành nuôi tôm ở Việt Nam vẫn còn manh mún, lạc hậu, phụ thuộc nhiều vào tôm giống nhập khẩu và lạm dụng thuốc kháng sinh.

Cái tên Việt Úc được lấy cảm hứng từ đất nước Australia, nơi ông Văn khởi nghiệp thành công và trở thành doanh nhân thành đạt, sở hữu 6.000 tiệm rửa ảnh lấy nhanh ở ngoại quốc. Cũng chính đất nước này là nơi ông Văn tìm kiếm những chuyên gia đầu ngành thủy sản để học hỏi kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ.

Sự nhạy bén của một doanh nhân nhiều kinh nghiệm cùng quyết tâm thay đổi diện mạo ngành thủy sản nước nhà giúp ông Văn nhanh chóng gặt hái được những thành công đầu tiên, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít những quốc gia sản xuất tôm giống, sau Mỹ, Thái Lan và Singapore.

Bước đi đầu tiên bài bản giúp Việt Úc nhanh chóng phát triển quy mô. Tính đến nay, công ty sở hữu 18 cơ sở sản xuất, bao gồm 9 khu phức hợp sản xuất tôm giống công nghệ cao, 3 trung tâm di truyền và chọn giống tôm bố mẹ, 3 khu phức hợp nuôi tôm thương phẩm, 1 liên doanh nhà máy thức ăn chăn nuôi, 1 nhà máy chế biến thủy sản, 1 khu sản xuất cá giống và 1 trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.  

Tính đến hết quý II/2026, Việt Úc ghi nhận tổng tài sản gần 2.450 tỷ đồng, trong đó hơn 1.710 tỷ đồng là tài sản dài hạn, chiếm 70% quy mô tài sản của công ty, cho thấy mức đầu tư mạnh mẽ vào hệ sinh thái vật chất phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bất chấp giai đoạn dài khó khăn, doanh nghiệp vẫn duy trì được lượng tiền mặt và tiền gửi gần 350 tỷ đồng. Việt Úc chỉ sử dụng khoảng hơn 78 tỷ đồng nợ vay ngắn hạn, tương đương 3% tổng nguồn vốn của công ty và không sử dụng nợ dài hạn.

Nền tảng vững chắc và bức tranh tài chính lành mạnh tạo tiền đề cho Việt Úc thực hiện những kế hoạch dài hạn. Ngoài ra, tiềm lực tài chính với cơ ngơi kinh doanh đồ sộ của vị chủ tịch Việt Úc cũng có thể coi như điểm tựa giúp “vua tôm giống” vượt qua thách thức và nhanh chóng đón sóng xu thế phát triển của ngành thủy sản Việt Nam.