Đằng sau con số lãi đột biến của EVNFinance

Nguy cơ rủi ro từ cú tăng tốc cho vay

Báo cáo tài chính tự lập của Công ty Tài chính tổng hợp cổ phần điện lực (EVNFinance, mã CK: EVF) cho biết, lợi nhuận trước thuế lũy kế 6 tháng đầu năm nay gần 700 tỷ đồng, tăng gần 17% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời thực hiện 52,8% kế hoạch cả năm.

Lợi nhuận sau thuế ghi nhận hơn 556 tỷ đồng, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước

Động lực quan trọng nhất phía sau kết quả này đến từ sự tăng trưởng mạnh của hoạt động tín dụng, trong đó đóng góp phần lớn nhờ tăng trưởng mạnh trong quý II/2026.

Trong riêng quý II/2026, thu nhập lãi thuần của EVNFinance đạt hơn 650 tỷ đồng, tăng gần 70% so với cùng kỳ năm trước.

Tính tới hết quý II/2026, cho vay khách hàng đạt hơn 66.390 tỷ đồng, tăng khoảng 9% so với cuối năm ngoái và chiếm hơn 72% tổng tài sản.

Con số này đặc biệt tăng mạnh trong quý II/2026 khi EVNFinance giải ngân ròng gần 10.700 tỷ đồng tăng hơn 19% và so với cùng kỳ năm trước.

Mức tăng rất nhanh này tập trung chủ yếu vào nhóm rủi ro cao là kinh doanh bất động sản (tăng hơn 4.000 tỷ đồng) và các khoản vốn vay khác (tăng hơn 3.000 tỷ đồng).

Việc hạn mức tăng trưởng tín dụng của nhiều ngân hàng bị giới hạn trong nửa đầu năm đã tạo thêm dư địa cho các công ty tài chính tổng hợp như EVNFinance tiếp cận những nhu cầu vốn chưa được hệ thống ngân hàng đáp ứng đầy đủ. Qua đó là cơ hội để EVNFinance mở rộng thị phần, lựa chọn những khoản vay có biên lợi nhuận tốt hơn.

Tuy vậy, vấn đề của EVNFinance nằm ở việc đi cùng gia tăng biên lợi nhuận là rủi ro khi khả năng thu hồi vốn phụ thuộc mạnh vào tiến độ pháp lý, sức hấp thụ của thị trường và dòng tiền bán hàng của dự án.

Trong báo cáo mới công bố của Dat Xanh Services cho thấy nguồn cung mới toàn thị trường trong nửa đầu năm nay đạt 37.300 sản phẩm, nâng tổng nguồn cung sơ cấp lên hơn 102.400 sản phẩm, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước. Song lượng hấp thụ toàn thị trường chỉ đạt khoảng 26.100 sản phẩm, giảm tới 62% so với nửa cuối năm ngoái.

Không chỉ số lượng giao dịch giảm, tỷ lệ hấp thụ cũng đi xuống trên diện rộng. Theo Dat Xanh Services, tỷ lệ hấp thụ bình quân toàn thị trường trong nửa đầu năm chỉ dao động 20-30%, giảm khoảng 10 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn tới 30 điểm phần trăm so với 6 tháng cuối năm 2025.

Mặc dù rủi ro cho các khoản vay mới không ở giai đoạn ngắn hạn hiện tại, nhưng về dài hạn sẽ là thách thức lớn trong trường hợp dự án chậm tiến độ, dòng tiền bán hàng không đạt kế hoạch hoặc khoản vay bước vào giai đoạn trả gốc.

Khi đó, phần biên lợi nhuận cao mà EVNFinance đang tận dụng được ở hiện tại hoàn toàn có thể bị bào mòn nhanh chóng bởi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Dự báo của các đơn vị nghiên cứu thị trường cho thấy, với lãi suất cho vay mua nhà chạm ngưỡng 16% càng khiến người mua nhà e ngại mua trong 2 – 3 năm tới bằng việc sử dụng đòn bẩy trong dài hạn, nhất là giai đoạn ưu đãi vay lãi suất thấp chỉ kéo dài từ 3 – 6 tháng.

Điều này khiến cho các khoản cấp vốn trung và dài hạn của EVNFinance vào lĩnh vực bất động sản sẽ bị chú ý nhiều hơn khi một phần đáng kể nguồn tài trợ đến từ thị trường liên ngân hàng và giấy tờ có giá có kỳ hạn ngắn hơn.

Áp lực quản trị trong dài hạn

Ghi nhận từ báo cáo tài chính quý II/2026 tự lập cho thấy, trong nửa đầu năm, tiền gửi khách hàng của EVNFinance đã sụt giảm hơn 5.860 tỷ đồng. Vì vậy, để tài trợ cho sự mở rộng của danh mục tín dụng EVNFinance đã buộc gia tăng mạnh nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng khác.

Tại ngày 30/6/2026, tiền vay từ các tổ chức tín dụng khác tăng gần 12.000 tỷ đồng, lên mức trên 22.000 tỷ đồng, trong đó, với riêng quý II/2026, khoản mục này tăng gần 8.000 tỷ đồng.

Trong nửa đầu năm, mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng mạnh, qua đó gây áp lực lên chi phí huy động vốn của EVNFinance. Đặc biệt, nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng thường nhạy cảm hơn với biến động lãi suất và có kỳ hạn ngắn hơn so với tiền gửi khách hàng, dẫn tới biên lãi ròng bị thu hẹp nếu lợi suất cho vay không tăng tương ứng với tốc độ gia tăng của chi phí vốn.

Ngoài ra, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn vốn liên ngân hàng cũng đặt ra thách thức đối với bài toán cân đối kỳ hạn. Trong khi phần lớn danh mục tín dụng có thời gian thu hồi vốn tương đối dài, các khoản vay từ tổ chức tín dụng có thể phải được tái cấp vốn thường xuyên.

Mặt khác, mặc dù không công bố danh mục các khách hàng cho vay, tuy nhiên, trong những kỳ báo cáo trước, kiểm toán từng lưu ý về quy mô dư nợ lớn được phân bổ cho các pháp nhân có cùng người đại diện hoặc cùng địa chỉ làm việc, cũng như các khoản tài trợ cho dự án bất động sản bằng quyền tài sản và tài sản hình thành trong tương lai.

Điều này khiến cho bức tranh tài chính của EVNFinance trở nên nhạy cảm hơn, nhất là trong bối cảnh thị trường bất động sản đang đối mặt với nhiều sức ép. Câu hỏi đặt ra hiện nay là các khoản tài trợ dự án từng được kiểm toán lưu ý đã được xử lý đến đâu, tiến độ pháp lý của các dự án thay đổi như thế nào và mức độ tập trung tín dụng thực tế của EVNFinance hiện còn ở quy mô bao nhiêu

Do báo cáo tài chính tự lập chưa cung cấp đầy đủ thông tin về từng nhóm khách hàng, nhà đầu tư chưa có đủ cơ sở để xác định liệu những rủi ro này đã được thu hẹp, được cơ cấu lại hay chỉ được chuyển dịch giữa các pháp nhân và khoản mục khác nhau.

Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý khi EVNFinance đang bước vào một chu kỳ mở rộng tín dụng mới. Thu nhập lãi từ các khoản vay mới có thể được ghi nhận ngay sau giải ngân, nhưng chất lượng thực sự của khoản tín dụng thường chỉ bộc lộ sau khi dự án bước vào giai đoạn tạo dòng tiền và khách hàng bắt đầu thực hiện nghĩa vụ trả gốc.

Một điểm sáng đáng kể với EVNFinance trong bức tranh bán niên là duy trì chất lượng tài sản, tại thời điểm 30/06/2026, tỷ lệ nợ xấu (NPL) được kiểm soát ở mức <1%.

Tuy nhiên, ngoài việc tích cực trích lập dự phòng rủi ro, tỷ lệ thấp này được đóng góp một phần nhờ khoản dư nợ tăng thêm gần 11.000 tỷ đồng chỉ trong một quý II/2026, kéo theo hiệu ứng mẫu số.

Điều này cũng cho thấy nửa cuối 2026 và 2027, những dấu mốc tăng trưởng thực sự của EVNFinance mới được phản ánh rõ nét và chất lượng thực sự của khối tài sản 91.000 tỷ đồng đang nắm giữ mới được thị trường kiểm chứng rõ ràng.