Dữ liệu và AI hiện thực hóa sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Long Châu

9 giờ tối ngày cuối tuần, chị Mai Phương (32 tuổi, TP.HCM) vừa dỗ con nhỏ ngủ thì nhận được thông báo từ điện thoại. Ứng dụng của Long Châu nhắc lịch tiêm mũi vaccine phế cầu tiếp theo cho bé, đồng thời hướng dẫn đến trung tâm tiêm gần nhà nhất. Sau vài thao tác đơn giản, chị Phương đặt lịch thành công mà không cần lục tìm sổ tiêm chủng như trước.

Sự tiện lợi đến từ những nỗ lực của Long Châu trong việc ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, biến những quy trình truyền thống trở nên chủ động và mang tính cá nhân hóa hơn. Giảm bớt sổ sách giấy tờ lưu trữ cồng kềnh và giúp phụ huynh chăm con dễ dàng, thông minh hơn.

Theo đại diện doanh nghiệp, công nghệ hiện là một trong những trụ cột phát triển quan trọng tại Long Châu. Toàn bộ quy trình từ chuỗi cung ứng, vận hành kho bãi cho đến các khâu chăm sóc khách hàng đều được ứng dụng công nghệ. Mục tiêu không phải để bán được nhiều hàng hơn, mà hướng tới việc giúp người dân tiếp cận y tế chính xác, an toàn và thuận tiện.

Nhìn rộng ra bức tranh toàn cầu, sự chuyển dịch này đang trở thành xu hướng. Theo báo cáo "Tương lai ngành bán lẻ dược phẩm 2024 - 2025" của McKinsey, các chuỗi nhà thuốc trên thế giới đang đối mặt với áp lực biên lợi nhuận và sự thay đổi hành vi người tiêu dùng. Bài toán lớn nhất hiện nay là làm sao chuyển đổi mô hình từ "các nhà thuốc truyền thống" sang "điểm đến sức khỏe" toàn diện. Báo cáo nhấn mạnh, AI và dữ liệu chính là chìa khóa để giải quyết bài toán này.

Tại Việt Nam, hệ thống chuỗi nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu dường như đã đi đúng hướng. Công nghệ giúp doanh nghiệp từng bước cá nhân hóa hành trình chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dùng quản lý hồ sơ sức khỏe, lịch tiêm và các thông tin liên quan một cách thuận tiện hơn. Đại diện Long Châu tin rằng, khi y tế được cá nhân hóa, người dân mới thực sự được chăm sóc một cách toàn diện và hiệu quả.

Về phía người dân, họ được hưởng lợi từ một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe số xuyên suốt như được hỗ trợ nhắc lịch tiêm, lưu trữ đơn thuốc, quét đơn bằng công nghệ nhận diện ký tự quang học (OCR). Tính năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm giúp người dân dễ dàng kiểm tra thông tin thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe, qua đó tăng tính minh bạch và sự an tâm khi sử dụng.

Đặc biệt trong mảng tiêm chủng, sự đóng góp của công nghệ giúp 100% lượng vaccine tại Long Châu được bảo quản theo tiêu chuẩn Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Hệ thống giám sát nhiệt độ hoạt động thời gian thực, kết hợp AI và IoT để theo dõi vaccine 24/7. Bất kỳ biến động nhiệt độ nào chạm ngưỡng cảnh báo, phương án dự phòng sẽ tự động kích hoạt. Quá trình vận chuyển cũng được định vị GPS, cho phép truy xuất dữ liệu từng lô vaccine cụ thể.

Song song đó, quy trình an toàn tiêm chủng 3 lớp với sự hỗ trợ của AI giúp bác sĩ nhanh chóng rà soát tiền sử tiêm của người bệnh. Khi mũi tiêm hoàn tất, nền tảng số tiếp tục ghi nhận dữ liệu phản ứng sau tiêm để đánh giá. Ngay tại 100% trung tâm tiêm chủng, hệ thống khám chữa bệnh từ xa luôn sẵn sàng, kết nối trực tiếp với các chuyên gia cấp cứu từ những bệnh viện lớn.

Trong vận hành, Long Châu triển khai nền tảng học máy USEE để dự báo nhu cầu thuốc. Chỉ sau ba tháng thí điểm tại 16 nhà thuốc, tỷ lệ thiếu hàng giảm xuống dưới 5% mà gần như không làm tăng tồn kho, giúp tối ưu chuỗi cung ứng và chủ động hơn trong phối hợp với các nhà cung cấp trên toàn quốc.

Long Châu với những nền tảng sẵn có về khả năng ứng dụng công nghệ, mạng lưới cửa hàng rộng khắp đã được chọn vận hành tiện ích y tế số tại Trạm công dân số.

Đây là sáng kiến của Công an TP.HCM, được triển khai với sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị nhằm đưa dịch vụ công, y tế số, các tiện ích số vào phục vụ đời sống nhân dân. Dựa trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID), mô hình mở rộng đến nhiều nhóm tính năng thiết yếu như: hành chính công, an ninh, y tế số cùng nhiều tiện ích dân sinh khác. Nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại, các dịch vụ trên có thể được xử lý ngay tại trạm một cách nhanh chóng, an toàn và bảo mật.

Những bước đi này của Long Châu không chỉ thể hiện sự chủ động của doanh nghiệp trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng, mà còn cho thấy Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" đang từng bước lan tỏa trong đời sống.

Bằng việc chủ động trong việc kết nối và liên thông dữ liệu sức khoẻ với hệ thống quốc gia, xác thực qua ứng dụng VNeID, Long Châu từng bước hiện hóa tầm nhìn xây dựng nền y tế thông minh, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm theo định hướng chiến lược quốc gia.

Nhìn vào hành trình ứng dụng công nghệ, dữ liệu và AI tại Long Châu, có thể thấy ngành bán lẻ cũng đang chuyển mình. Trước đây, công thức thành công của ngành bán này thường gắn chặt với yếu tố mặt bằng. Những khu vực ngã tư, mặt tiền đường lớn sẽ quyết định sự thành công của mô hình.

"Mặt bằng và độ phủ hệ thống vẫn là yếu tố quan trọng trong ngành bán lẻ. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của dữ liệu và AI, lợi thế cạnh tranh ngày càng được mở rộng sang khả năng tối ưu vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng", đại diện doanh nghiệp nhận định.

Thực tế, Long Châu đã đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và AI từ sớm, khi quy mô hệ thống chưa tăng trưởng nóng. Khởi đầu, doanh nghiệp tập trung xây dựng nền tảng dữ liệu đồng nhất để giải bài toán ngành y tế. Gần đây, việc FPT Retail quyết định bổ nhiệm một Phó tổng giám đốc chuyên trách về chuyển đổi số, công nghệ và ứng dụng AI riêng cho Long Châu đã cho thấy cam kết đầu tư dài hạn.

Dù vậy, khi công nghệ phát triển như vũ bão, một câu hỏi lớn luôn được đặt ra, liệu AI có thay thế con người, đặc biệt là các dược sĩ?

Phía Long Châu cho rằng, trong kỷ nguyên số, AI sẽ là chiếc “cầu nối” giúp dược sĩ tư vấn kịp thời hơn, người dân nhận diện nguy cơ bệnh tốt hơn và hàng triệu khách hàng tuân thủ điều trị hiệu quả hơn.

"Đặc thù của ngành y tế là mọi quyết định đều phải đặt an toàn người bệnh lên hàng đầu. Do đó, AI không thay thế các dược sĩ mà đồng hành cùng họ, để mỗi lần tương tác với khách hàng không chỉ nhanh hơn, chính xác hơn, mà còn ấm áp và đáng tin cậy hơn", đại diện Long Châu khẳng định.

Tất nhiên, để làm được điều này, các dược sĩ tại đây liên tục được bồi dưỡng, đào tạo để thực sự làm chủ công nghệ. Doanh nghiệp đã hợp tác cùng FPT Smartcloud phát triển AI Mentor, sẵn sàng hỗ trợ nghiệp vụ, cập nhật kiến thức chuyên môn cho dược sĩ mỗi ngày.

Đồng thời, toàn bộ quy trình vận hành phức tạp của chuỗi nhà thuốc, tiêm chủng đã được đưa lên nền tảng đám mây. Việc tra cứu thông tin thuốc, tạo đơn hàng hay thanh toán giờ đây được thực hiện mượt mà trên thiết bị di động. Hiện 100% dược sĩ tại hệ thống đã sử dụng thành thạo ứng dụng này, giúp rút ngắn thời gian phục vụ một khách hàng từ 10 phút xuống chỉ còn 2-3 phút. Bớt đi gánh nặng hành chính, dược sĩ có thêm thời gian để mỉm cười, lắng nghe và tư vấn tận tình cho từng người bệnh.

Quá trình ứng dụng công nghệ, AI và dữ liệu đã hình thành một văn hóa làm việc mới tại Long Châu. Nhân sự được khuyến khích làm chủ công nghệ, dựa trên dữ liệu thật để cải tiến dịch vụ.

"Đối với Long Châu, công nghệ, dữ liệu và AI không phải là mục tiêu, mà là công cụ để hiện thực hóa sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Lợi thế cạnh tranh bền vững được tạo nên từ sự kết hợp giữa đội ngũ chuyên môn, hệ thống vận hành, dữ liệu và công nghệ", đại diện Long Châu cho hay.

Trong giai đoạn tới đây, doanh nghiệp cam kết sẽ tiếp tục đầu tư vào các nền tảng số và ứng dụng AI một cách có chọn lọc, giải quyết những bài toán thực tiễn của ngành y tế, từ tối ưu vận hành, nâng cao chất lượng chuyên môn đến mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người dân.