Đưa quan hệ Việt – Nhật tiến vào giai đoạn phát triển mới

Sáng ngày 3/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae rời Hà Nội, kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 – 3/5 theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng.

Trong khuôn khổ chuyến thăm này, Việt Nam và Nhật Bản đã ký sáu văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin - truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng carbon thấp.

Các văn kiện hợp tác được trao trước sự chứng kiến của hai thủ tướng gồm thoả thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai, thoả thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía bắc giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA).

Cùng với đó là bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung cũng như các bản ghi nhớ hợp tác giữa các bộ, viện của hai nước.

Sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm

Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, phát biểu trước báo chí hai nước, hai thủ tướng cho biết hai bên đã nhất trí các định hướng lớn để đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản tiến vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả cụ thể.

Thứ nhất, hai bên thống nhất tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao.

Theo đó, hai bên sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ... và đối thoại 2+2 cấp thứ trưởng ngoại giao - quốc phòng. 

Triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng-an ninh; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia...

Thứ hai, Việt Nam và Nhật Bản cam kết tăng cường hợp tác kinh tế, trong đó có an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững.

Theo đó, hai bên nhất trí về các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.

Hai bên khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản, cũng như được tham gia vào các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản. 

Hai bên sẽ thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản, trước mắt là sớm mở cửa cho bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Đồng thời, tăng cường hợp tác ODA, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.

Thứ ba, hai bên quyết tâm cụ thể hoá hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, AI, bán dẫn…, ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ...

Hai bên nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng.

Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Thủ tướng Nhật Bản cho biết, đây là dự án đầu tiên theo Sáng kiến POWERR ASIA do bà mới khởi xướng trong khuôn khổ AZEC.

Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt - Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS (Chương trình của Cơ quan nghiên cứu khoa học và công nghệ Nhật Bản nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy đồng sáng tạo tri thức và củng cố ảnh hưởng khoa học - công nghệ của Nhật Bản trong khu vực). 

Thủ tướng cũng cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai Dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ tư, hai bên cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hoá, du lịch.

Thứ năm, hai bên cam kết tăng cường hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm.

Về phần mình, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng khi có cơ hội tới thăm Việt Nam và xác nhận rằng, Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, một quốc gia đang đẩy mạnh cải cách trong thời đại mới trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

"Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long - nghĩa là "rồng bay lên", đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam. Đồng thời, trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, Việt Nam đã đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động", Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh.

Theo bà, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) của Nhật Bản và đó cũng chính là lý do bà thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần này.

"Cùng với Thủ tướng Lê Minh Hưng, chúng tôi sẽ nỗ lực đưa quan hệ Nhật Bản - Việt Nam lên một tầm cao mới", Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định.