Giải mã VIFC-HCMC: Mô hình tham vọng đưa Việt Nam sánh ngang Singapore trên bản đồ tài chính toàn cầu

Ngày 11/2, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM chính thức ra mắt tại Tòa nhà Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (số 8 Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn).

Trung tâm được thành lập theo Nghị quyết của Quốc hội ngày 27/6/2025, với mô hình “một trung tâm - hai điểm đến”, đặt tại TPHCM và Đà Nẵng.

Sự kiện ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) vào tháng 2/2026 chính là lời khẳng định đanh thép. Giờ đây, tài chính là máu và bộ não điều phối dòng chảy kinh tế quốc gia, mở ra tham vọng đưa Việt Nam lên bản đồ tài chính toàn cầu.

Sự chuyển dịch tâm thế: Từ thương mại sang tài chính thượng tầng

Bối cảnh trước năm 2020, diễn ngôn kinh tế Việt Nam xoay quanh việc xây dựng thương hiệu mạnh mẽ, rèn luyện kỹ năng bán hàng và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp.

Doanh nghiệp tập trung vào việc mở rộng thị trường, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và chinh phục người tiêu dùng thông qua các chiến lược sáng tạo, trong khi tài chính thường chỉ được hiểu hạn hẹp là nghiệp vụ kế toán cơ bản hoặc việc vay vốn từ ngân hàng truyền thống để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, tác động của đại dịch và làn sóng chuyển đổi số đã buộc các doanh nghiệp phải đối mặt với những biến động chưa từng có, từ gián đoạn chuỗi cung ứng đến sự sụt giảm đột ngột của nhu cầu tiêu dùng.

Trong bối cảnh ấy, quản trị dòng tiền trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, không chỉ để duy trì hoạt động mà còn để đảm bảo sự sống còn trước những cú sốc bất ngờ. Huy động vốn từ thị trường vốn, thay vì chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, nổi lên như yếu tố then chốt để tồn tại trong thế giới bất định.

Các doanh nghiệp bắt đầu học cách phát hành trái phiếu, niêm yết cổ phiếu hay tìm kiếm nguồn vốn từ quỹ đầu tư, vì những kênh này mang lại sự linh hoạt cao hơn và giúp họ thích ứng nhanh chóng với môi trường thay đổi liên tục.

Chuyển đổi số đồng thời thúc đẩy sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính, biến những công cụ phân tích dữ liệu thành vũ khí cạnh tranh then chốt.

Từ đó, tài chính không còn là của riêng giới tinh hoa mà đã được xã hội hóa sâu sắc. Người dân bắt đầu nhìn nhận tài chính như một phần tất yếu của cuộc sống, không chỉ dừng lại ở việc gửi tiết kiệm mà còn tham gia vào các sản phẩm đầu tư đa dạng.

Đà bùng nổ của tầng lớp nhà đầu tư đại chúng

Quá trình xã hội hóa của tài chính thể hiện qua các con số kỷ lục trên thị trường chứng khoán là minh chứng rõ nét nhất cho sự chuyển dịch này. Từ khoảng 2,8 triệu tài khoản chứng khoán năm 2020, thị trường đã vọt lên hơn 12,1 triệu tài khoản vào tháng 2/2026, chiếm khoảng 12% dân số.

Đây là mức tăng trưởng vượt bậc, phản ánh sức hút mạnh mẽ của thị trường vốn trong bối cảnh kinh tế phục hồi và hội nhập sâu rộng.

Sự gia tăng này không chỉ đến từ số lượng mà còn từ chất lượng tham gia, với hàng triệu nhà đầu tư cá nhân trở thành lực lượng chủ đạo, góp phần nâng vốn hóa thị trường lên những mức kỷ lục mới và tạo nên một hệ sinh thái tài chính sôi động hơn bao giờ hết.

Thay đổi tư duy của người dân là yếu tố cốt lõi đằng sau con số ấy. Mọi người nhận ra rằng trong môi trường lãi suất thấp và cơ hội sinh lời từ tài sản thực và tài chính ngày càng rõ nét, việc giữ tiền nhàn rỗi không còn là chiến lược tối ưu.

Hạ tầng công nghệ đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy sự bùng nổ này. Sự phổ cập của ngân hàng số và định danh điện tử eKYC đã giúp việc tiếp cận thị trường vốn trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, xóa bỏ gần như hoàn toàn các rào cản về thời gian và địa lý.

Khi hạ tầng số trở nên hoàn chỉnh, thị trường vốn không còn là sân chơi xa xôi mà đã trở thành một phần gần gũi trong đời sống hàng ngày, góp phần tạo nên tầng lớp nhà đầu tư đại chúng vững mạnh và sẵn sàng cho những bước phát triển tiếp theo.

VIFC: Cực tăng trưởng kiểu mới và hạ tầng mềm quốc gia

Sự kiện ra mắt VIFC-HCMC vào tháng 2/2026 có thể coi là đỉnh cao của hành trình chuyển dịch, khẳng định kỳ vọng tài chính sẽ trở thành sức mạnh cốt lõi của nền kinh tế Việt Nam.

Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng với đà chuyển dịch đã diễn ra, tham vọng ấy đang dần trở thành hiện thực cụ thể.

Với tầm nhìn chiến lược, VIFC-HCMC không dừng lại ở vai trò một khu phức hợp vật lý. Đây là cực tăng trưởng kiểu mới, nơi tài chính được nâng tầm thành hạ tầng mềm then chốt, trực tiếp tham gia phân bổ nguồn lực quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.

Thay vì chỉ là nơi tập trung dòng vốn, trung tâm này được thiết kế để trở thành hệ thống điều phối thông minh, kết nối giữa nhu cầu của nền kinh tế thực với nguồn lực tài chính toàn cầu, từ đó tạo ra những chuỗi giá trị bền vững và lan tỏa.

VIFC-HCMC có quy mô khoảng 898 ha, trải rộng trên địa bàn các phường Sài Gòn, Bến Thành và khu đô thị mới Thủ Thiêm (phường An Khánh).

Cốt lõi của mô hình nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa hai lõi kép nhằm tận dụng cả giá trị lịch sử lẫn tiềm năng phát triển hạ tầng mới.

Theo đó, Quận 1 đại diện cho trung tâm truyền thống, với bề dày lịch sử tài chính và vị trí chiến lược ngay trung tâm thành phố, nơi các định chế lâu năm đã hình thành nên nền tảng vững chắc.

Khu vực này là nơi đặt trụ sở của các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và các cơ quan quản lý. Đây là khu vực tập trung các văn phòng hạng A và A+, đảm bảo tính kết nối truyền thống và uy tín.

Trong khi đó, Thủ Thiêm, với tư cách là trung tâm tài chính thế hệ mới, mang đến không gian hiện đại, quy hoạch tầm nhìn xa, sẵn sàng đón nhận những công nghệ tiên tiến và mô hình vận hành theo chuẩn quốc tế.

Khu vực này là không gian mở rộng cho các hạ tầng tài chính hiện đại, các trung tâm dữ liệu (Data Center), các sàn giao dịch hàng hóa phái sinh và các đặc khu thử nghiệm công nghệ tài chính (Fintech). Thủ Thiêm được định hướng trở thành biểu tượng mới của sự thịnh vượng với các tiêu chuẩn xây dựng xanh và đô thị thông minh.

Hai khu vực này không cạnh tranh mà bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một hệ sinh thái tài chính liền mạch, từ dịch vụ truyền thống đến các sản phẩm số hóa cao cấp, giúp TP.HCM khẳng định vị thế là đầu tàu kinh tế của cả nước.

Theo quy hoạch chiến lược, VIFC-HCMC sẽ vận hành dựa trên ba cấu phần cốt lõi để tạo ra một chuỗi cung ứng dịch vụ tài chính toàn diện.

Đầu tiên là thị trường tiền tệ và hệ thống ngân hàng, tập trung vào các nghiệp vụ ngân hàng bán buôn, dịch vụ quản lý dòng tiền xuyên biên giới và phát triển hệ thống ngân hàng số (Digital Banking). Mục tiêu là tạo ra một môi trường thanh toán không dùng tiền mặt đạt chuẩn quốc tế.

Tiếp theo là thị trường vốn. Đây là trọng tâm của việc khơi thông dòng vốn dài hạn. VIFC-HCMC sẽ là nơi tập trung các hoạt động phát hành và giao dịch chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, cùng các quỹ đầu tư quản lý tài sản (Asset Management) với quy mô hàng tỷ USD.

Cuối cùng là thị trường hàng hóa phái sinh và dịch vụ tài chính mới. Điểm nhấn đột phá là việc thí điểm các sản phẩm phái sinh hàng hóa, các công cụ tài chính xanh và đặc biệt là cơ chế thử nghiệm cho tài sản số (Digital Assets).

Sức hút quốc tế của VIFC-HCMC đã được chứng minh ngay từ những ngày đầu. Chỉ trong thời gian ngắn sau khi ra mắt, trung tâm đã thu hút gần 10 tỷ USD vốn cam kết, với sự tham gia của hàng loạt ông lớn hàng đầu thế giới.

Nasdaq mang đến kinh nghiệm vận hành sàn giao dịch toàn cầu, VinaCapital đóng góp tầm nhìn về quản lý quỹ chuyên sâu, trong khi các ngân hàng nội địa như MB, TPBank, SHB và Sovico tạo nên sức mạnh tổng hợp từ nền tảng trong nước.

Bên cạnh 7 thành viên sáng lập, còn có 6 thành viên chiến lược (như Nam A Bank) cam kết đóng góp vào việc hình thành cộng đồng tài chính xanh đầu tiên tại Việt Nam.

Những cam kết này không chỉ là con số trên giấy mà phản ánh niềm tin thực sự vào môi trường đầu tư minh bạch và cơ hội tăng trưởng dài hạn tại Việt Nam.

Tiềm năng huy động vốn mạnh mẽ của trung tâm tài chính mới được thể hiện ngay trong tháng đầu năm 2026. Theo đó, VIFC-HCMC đã huy động được hơn 9 tỷ USD vốn cam kết từ các tổ chức trong và ngoài nước.

Một trong những dự án đáng chú ý nhất là việc thiết lập quỹ đầu tư tài sản số trị giá 1 tỷ USD với sự hợp tác giữa VIFC-HCMC, FPT và VinaCapital.

Mục tiêu của quỹ này là thực hiện "token hóa" các mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như cà phê và hồ tiêu, từ đó tạo ra tính thanh khoản toàn cầu cho các loại tài sản thực thông qua công nghệ Blockchain.

Điều này không chỉ giúp người nông dân tiếp cận vốn tốt hơn mà còn nâng tầm giá trị thương hiệu nông sản Việt trên sàn giao dịch quốc tế.

Những mảnh ghép pháp lý hoàn thiện vị thế mới

Để biến tham vọng thành hiện thực, Việt Nam đã khéo léo lắp ghép những mảnh ghép pháp lý then chốt, tạo nên khung nền vững chắc cho vị thế tài chính mới.

Đầu tiên là việc nâng hạng thị trường chứng khoán. Vào tháng 9/2026, FTSE Russell chính thức đưa Việt Nam lên hạng thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cánh cửa cho dòng vốn cơ cấu từ các quỹ chỉ số lớn. Trước đó, vào tháng 6/2026, khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa, thu hút sự chú ý từ nhà đầu tư tổ chức quốc tế

Thông tư 08/2026/TT-BTC được ban hành kịp thời như mảnh ghép cuối cùng, tháo gỡ triệt để những rào cản còn sót lại cho nhà đầu tư nước ngoài.

Với cơ chế giao dịch không ký quỹ và cho phép môi giới toàn cầu tham gia trực tiếp, thông tư này đã làm cho thị trường Việt Nam trở nên hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn, đồng thời nâng cao tính thanh khoản và minh bạch trong mọi giao dịch.

Song song đó, Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty 2026, hay VNCG Code 2026, đã đưa Việt Nam tiệm cận chuẩn mực G20/OECD. Bộ nguyên tắc này không chỉ tinh gọn mà còn sâu sắc hơn, đặt hội đồng quản trị ở vị trí trung tâm, tăng cường kiểm soát rủi ro và đặc biệt đưa yếu tố ESG vào lõi hoạt động của doanh nghiệp.

Nhờ đó, các công ty niêm yết không chỉ tuân thủ mà còn chủ động nâng cao chất lượng quản trị, trở thành điểm đến tin cậy cho dòng vốn ngoại tìm kiếm sự phát triển bền vững.

"Phòng thí nghiệm" giúp đột phá thể chế: Sandbox và tài sản số

VIFC-HCMC còn được xây dựng như một phòng thí nghiệm sống động cho tương lai tài chính. Cơ chế sandbox được áp dụng linh hoạt, cho phép thử nghiệm các mô hình mới trong môi trường kiểm soát chặt chẽ.

Từ tài sản số đến tài chính xanh và thị trường carbon, mọi ý tưởng đột phá đều có không gian để phát triển mà không bị ràng buộc bởi khung pháp lý truyền thống. Cách tiếp cận này giúp Việt Nam vừa kiểm soát rủi ro vừa dẫn dắt xu hướng, biến những thách thức công nghệ thành cơ hội dẫn đầu khu vực.

Công nghệ chính là chìa khóa dẫn lối cho toàn bộ hệ sinh thái. AI, blockchain và big data được tích hợp sâu để giám sát rủi ro thời gian thực, đảm bảo mọi hoạt động diễn ra an toàn và hiệu quả.

Những công cụ này không chỉ hỗ trợ quản lý mà còn kiến tạo ra các sàn giao dịch hiện đại, như quỹ đầu tư on-chain quy mô 1 tỷ USD đang được hình thành.

Với nền tảng công nghệ tiên tiến, VIFC-HCMC không chỉ là nơi giao dịch mà còn là trung tâm sáng tạo, nơi các sản phẩm tài chính mới được thử nghiệm và hoàn thiện trước khi lan tỏa ra toàn nền kinh tế.

Chính phủ yêu cầu TP.HCM triển khai ngay các ưu đãi đột phá để thu hút ít nhất 50 tổ chức tài chính quốc tế tham gia vào Sandbox trong vòng 3 năm tới. Các mảng trọng tâm bao gồm

Tài chính xanh (Green Finance): Thử nghiệm phát hành trái phiếu xanh, tín dụng xanh với cơ chế thẩm định nhanh và ưu đãi lãi suất. Đây là nền tảng để thu hút dòng vốn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) đang bùng nổ trên thế giới.

Thị trường Carbon: Thí điểm việc định giá carbon, giao dịch tín chỉ carbon và chuẩn hóa dữ liệu phát thải. Đây là bước đi thiết yếu để doanh nghiệp Việt Nam thích ứng với các hàng rào thuế carbon quốc tế.

Tài sản số (Digital Assets): Xây dựng khung pháp lý cho việc phát hành và giao dịch các loại tài sản được mã hóa, đảm bảo an toàn hệ thống và phòng chống rửa tiền trong khi vẫn thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Fintech và AI: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong việc giám sát rủi ro thị trường, chấm điểm tín dụng tự động và cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính cá nhân

Việc triển khai Sandbox đòi hỏi một sự cân bằng tinh tế giữa đổi mới và ổn định. Các chuyên gia từ Đại học Kinh tế TP.HCM đề xuất mô hình Sandbox tại VIFC-HCMC phải hội tụ 4 yếu tố: khung pháp lý linh hoạt, giám sát chủ động, đặt tiêu chí an toàn hệ thống lên trên hết và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng để đưa các mô hình thành công vào thực tế đời sống pháp luật.

Việc báo cáo hàng quý về các chỉ số như lượng vốn thu hút và quy mô giao dịch sẽ đảm bảo tính minh bạch và điều chỉnh kịp thời các chính sách.

Sẵn sàng cho cuộc chuyển mình

Để định vị thành công, VIFC-HCMC cần được đặt trong tương quan so sánh với các mô hình thành công như Singapore và Hong Kong.

Dễ nhận thấy, lợi thế lớn nhất của Việt Nam hiện nay là dư địa tăng trưởng và sự sẵn sàng trở thành một "phòng thí nghiệm" cho những mô hình kinh tế mới nhất (như tài sản số và carbon) mà các trung tâm cũ đôi khi còn ngần ngại do các ràng buộc pháp lý truyền thống.

Việt Nam cũng đang sở hữu một hệ sinh thái Fintech năng động với tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh và internet thuộc hàng cao nhất khu vực, tạo điều kiện lý tưởng để nhảy vọt về công nghệ tài chính.

Lộ trình phát triển của VIFC-HCMC đã được vạch ra một cách bài bản qua ba giai đoạn chiến lược, phản ánh sự thận trọng nhưng đầy tham vọng của Chính phủ.

1. Giai đoạn 2025 - 2030 (Xây dựng nền tảng): Tập trung hoàn thiện khung pháp lý và hạ tầng số. Thu hút các định chế tài chính lớn đặt trụ sở và bắt đầu vận hành các sàn giao dịch hàng hóa phái sinh. Mục tiêu là trở thành trung tâm tài chính cấp quốc gia.

2. Giai đoạn 2031 - 2035 (Phát triển khu vực): Mở rộng tầm vóc, cạnh tranh trực tiếp với các thị trường tài chính mới nổi trong ASEAN như Bangkok hay Jakarta. Trọng tâm là dịch vụ tài chính xanh và quản lý tài sản xuyên biên giới.

3. Sau năm 2035 (Vươn tầm quốc tế): Hướng tới vị thế tương đương với Singapore hay Seoul, trở thành điểm đến không thể bỏ qua của dòng vốn toàn cầu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Việt Nam đang trải qua một cuộc chuyển mình sâu sắc, từ nền kinh tế dựa chủ yếu vào lao động giá rẻ sang mô hình dựa trên trí tuệ và sức mạnh tài chính dẫn dắt.

Thị trường tài chính, từng là khái niệm xa lạ với đa số, nay đã trở thành động lực tăng trưởng chính, thay đổi hoàn toàn vị thế của quốc gia.

Từ người tiếp nhận vốn, Việt Nam đang vươn lên thành người tham gia kiến tạo thị trường, chủ động định hình quy tắc và thu hút nguồn lực toàn cầu.

Khép lại kỷ nguyên cũ với những tăng trưởng dựa vào thương mại và sản xuất truyền thống, đất nước bước vào giai đoạn mới: Công nghệ dẫn lối, tài chính khơi thông, kinh tế bứt tốc.

Với VIFC-HCMC làm nền tảng, tham vọng trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 không còn là mục tiêu xa vời mà đang được hiện thực hóa từng bước vững chắc, nơi dòng vốn thông minh và đổi mới sáng tạo hội tụ để tạo nên sức mạnh thịnh vượng lâu dài.