'Hầm trú ẩn' 11 triệu tỷ đồng hé lộ 'điểm mù' đầu tư của người Việt

Nam Hải Thứ năm, 05/11/2026 - 14:00
Nghe audio
0:00

Hơn 11 triệu tỷ đồng tiền gửi cho thấy người Việt không thiếu tiền nhàn rỗi. Tuy nhiên, khi bước ra khỏi vùng an toàn của lãi suất tiền gửi, nhiều nhà đầu tư cá nhân lại rơi vào bẫy "mua đuổi, bán tháo" theo tâm lý đám đông, thiếu đi một hệ thống phân bổ và tích sản kỷ luật dài hạn.

Người Việt đang giữ 11,43 triệu tỷ đồng trong các tài khoản tiền gửi ngân hàng, sau khi gửi thêm gần 1,1 triệu tỷ đồng chỉ trong tám tháng đầu năm 2026.

Đây là một nguồn lực tài chính khổng lồ. Nhưng quy mô tiết kiệm ngày càng lớn cũng đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để những khoản tiền tích lũy trở thành tài sản có khả năng tăng trưởng bền vững, thay vì phụ thuộc vào lãi suất ngân hàng hoặc những cơn sốt trên thị trường?

Theo số liệu đến cuối tháng 8/2026, tiền gửi dân cư tăng 10,63% so với đầu năm. Khảo sát nhanh của Chứng khoán VPS cũng cho thấy hơn một nửa số người tham gia đang giữ phần lớn tiền nhàn rỗi trong sổ tiết kiệm.

Lựa chọn này có cơ sở khi tiền gửi dễ tiếp cận, có mức sinh lời xác định và ít biến động hơn chứng khoán, vàng hay bất động sản.

Trong bối cảnh lãi suất còn ở mức tương đối cao, đây vẫn là kênh bảo toàn vốn phù hợp với nhiều người. Tuy nhiên, sự an toàn ấy đi kèm một giới hạn: lợi nhuận phụ thuộc vào chu kỳ lãi suất, trong khi mục tiêu tích sản có thể kéo dài hàng chục năm.

Ở chiều ngược lại, rời sổ tiết kiệm để tìm đến những tài sản có mức sinh lời cao hơn cũng không bảo đảm kết quả tốt hơn. Theo các chuyên gia, vấn đề của nhiều nhà đầu tư cá nhân không hẳn nằm ở việc có bao nhiêu tiền hay lựa chọn loại tài sản nào, mà ở cách phân bổ và quản lý số tiền đó.

Giữ tiền an toàn, nhưng tích sản đến đâu?

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc AFA Capital, cho rằng tiền gửi vẫn có lợi thế trong bối cảnh Việt Nam duy trì mặt bằng lãi suất thực dương, giúp người gửi tiền bảo toàn sức mua và có thêm nguồn sinh lời tương đối ổn định.

Ông Tuấn cho rằng tiền gửi cung cấp thanh khoản và nguồn lực dự phòng. Ảnh: AFA Capital

Tuy nhiên, lợi suất tiền gửi không bất biến. Mức lãi suất mà người gửi tiền nhận được phụ thuộc vào chính sách điều hành, điều kiện thanh khoản của ngân hàng và diễn biến kinh tế vĩ mô.

Theo ông Lê Đức Khánh, Giám đốc phân tích Chứng khoán VPS, Ngân hàng Nhà nước hiện không còn nhiều dư địa hạ lãi suất, trong khi áp lực tỷ giá vẫn hiện hữu. Khảo sát của VPS cũng cho thấy 46% người tham gia dự báo lãi suất sẽ tiếp tục đi ngang ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, ông Tuấn cho rằng những người ưu tiên sự an toàn vẫn có thể duy trì tiền gửi trong danh mục tài sản. Dù vậy, ngay cả kênh tiết kiệm cũng đòi hỏi sự tính toán về thời hạn và thanh khoản.

Gửi tiền dài hạn có thể bất lợi khi cần rút trước hạn, trong khi lựa chọn ngân hàng có mức lãi suất cao cần được cân nhắc cùng mức độ an toàn của tổ chức nhận tiền gửi.

Với khoản tiền dự phòng hoặc những mục tiêu chi tiêu trong tương lai gần, tiền gửi vẫn có vai trò quan trọng. Nhưng khi thời gian tích lũy kéo dài 10–20 năm, việc tập trung phần lớn tài sản vào một kênh khiến kết quả phụ thuộc đáng kể vào chu kỳ lãi suất.

Vấn đề vì thế không phải tiền gửi có còn hấp dẫn hay không, mà là liệu một khoản tiết kiệm an toàn có đủ để thực hiện những mục tiêu tài chính dài hạn.

Nhiều người tìm lời giải bằng cách chuyển tiền sang vàng, chứng khoán hoặc bất động sản. Tuy nhiên, khi việc đầu tư vẫn dựa chủ yếu vào biến động giá và tâm lý đám đông, những kênh có tiềm năng sinh lời cao hơn chưa chắc mang lại kết quả tốt hơn.

Rời sổ tiết kiệm, mắc kẹt trong những cơn sốt giá

Ông Tuấn dùng câu chuyện mua bán vàng để mô tả một nghịch lý phổ biến trong hành vi của nhà đầu tư cá nhân.

“Khi nào giá vàng lên 190 triệu đồng/lượng thì tất cả chúng ta đều đi xếp hàng mua vàng; nhưng khi giá vàng xuống 130 triệu hoặc 120 triệu đồng/lượng thì chúng ta cũng lại xếp hàng, nhưng là xếp hàng đi bán vàng.”

Cách ví von này phản ánh một thực tế: nhiều người quyết định mua khi giá tài sản tăng mạnh, nhưng lại bán ra khi thị trường giảm sâu. Lẽ ra là công cụ phòng vệ trước rủi ro, vàng có thể trở thành nguồn thua lỗ nếu nhà đầu tư liên tục mua đuổi và bán tháo theo tâm lý đám đông.

Vấn đề tương tự xuất hiện ở bất động sản, nơi lãi suất cao và việc kiểm soát tín dụng khiến hoạt động mua bán ngắn hạn ngày càng khó khăn. Mô hình đặt cọc rồi sang tay kiếm chênh lệch không còn thuận lợi như trước, buộc người mua phải tính đến khả năng sử dụng hoặc khai thác cho thuê dài hạn, thay vì chỉ trông chờ vào đà tăng giá.

Trên thị trường chứng khoán, những biến động từ đầu năm 2026 cũng làm giảm cơ hội tìm kiếm lợi nhuận từ giao dịch ngắn hạn. Sau khi lên vùng 1.900–1.920 điểm, VN-Index lùi về khoảng 1.690–1.700 điểm và đi ngang trong một thời gian dài. Theo ông Lê Đức Khánh, thị trường hiện “có rất ít cơ hội để giao dịch ngắn hạn”.

Tuy nhiên, biến động giá không phải trở ngại duy nhất. Ông Khánh cho rằng một điểm yếu của nhiều nhà đầu tư cá nhân là “đầu tư ngẫu hứng, thiếu kinh nghiệm, thiếu sự trải nghiệm, thiếu kiến thức và thiếu kỷ luật mua bán”.

Theo ông Khánh, một điểm yếu phổ biến của nhà đầu tư cá nhân là cách tham gia thị trường thiếu nền tảng và kỷ luật. Ảnh: VPS

Khi thị trường tăng, tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội dễ khiến nhà đầu tư mua vào. Nhưng khi giá giảm, nỗi lo thua lỗ lại thúc đẩy họ bán ra, đôi khi trước khi đánh giá đầy đủ giá trị của tài sản đang nắm giữ.

Vòng lặp này có thể xuất hiện ở nhiều thị trường, từ vàng, chứng khoán đến bất động sản, với điểm chung là quyết định mua bán bị chi phối bởi biến động giá trước mắt, thay vì một kế hoạch tài chính nhất quán.

Khả năng giao dịch ngày càng thuận tiện càng làm nổi bật khoảng cách ấy. Người dân có thể mua cổ phiếu hoặc vàng qua ứng dụng chỉ trong vài thao tác, nhưng tốc độ thực hiện giao dịch không đồng nghĩa với khả năng quản lý tài sản tốt hơn.

Theo ông Khánh, tín dụng ngân hàng hiện chiếm khoảng 70–80% kênh dẫn vốn của nền kinh tế, trong khi thị trường vốn còn tương đối khiêm tốn. Ở cấp độ hộ gia đình, tiền nhàn rỗi cũng tập trung lớn trong hệ thống ngân hàng. Khi chuyển sang các thị trường tài sản khác, nhiều người lại thiếu phương pháp phân bổ vốn và kiểm soát rủi ro.

Khoảng trống này không thể tự giải quyết chỉ bằng việc mở thêm tài khoản đầu tư hay tiếp cận nhiều sản phẩm tài chính. Bởi mua được một tài sản dễ dàng là một chuyện, còn quản lý tài sản đó trong nhiều năm là chuyện khác.

Điều người Việt thiếu không chỉ là một kênh đầu tư

Theo các chuyên gia, tích sản dài hạn không nhất thiết bắt đầu bằng việc tìm kiếm loại tài sản có mức sinh lời cao nhất, mà từ việc xác định mỗi khoản tiền phục vụ mục tiêu nào, cần sử dụng khi nào và có thể chấp nhận mức độ biến động đến đâu.

Bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng giám đốc Quỹ Saigon Capital, đề xuất chia dòng tiền cá nhân thành ba lớp. Lớp thứ nhất là khoản dự phòng đủ trang trải chi tiêu trong 3–6 tháng, ưu tiên sự an toàn và khả năng sử dụng ngay khi cần. Lớp thứ hai phục vụ các mục tiêu trung hạn trong khoảng 2–3 năm, còn phần cuối dành cho tích sản dài hạn, với thời gian đầu tư từ 3–5 năm trở lên.

Cách phân chia này giúp mỗi người xác định đâu là tiền cần giữ an toàn, đâu là nguồn vốn có thể chấp nhận biến động để tìm kiếm tăng trưởng. Tiền gửi vẫn giữ vai trò quan trọng ở nhóm dự phòng và những mục tiêu gần, trong khi khoản tiền chưa cần sử dụng trong nhiều năm có thể được phân bổ vào các lớp tài sản khác, phù hợp với khả năng chịu rủi ro.

Theo ông Tuấn, mỗi loại tài sản đảm nhiệm một chức năng trong danh mục: cổ phiếu tạo động lực tăng trưởng, vàng giúp phòng vệ trước biến động, còn tiền gửi cung cấp thanh khoản và nguồn lực dự phòng. Thay vì lựa chọn một kênh duy nhất, nhà đầu tư cần xác định vai trò của từng loại tài sản trong kế hoạch tài chính tổng thể.

Nhưng xây dựng được danh mục mới chỉ là bước đầu. Thách thức tiếp theo là duy trì kế hoạch ấy trong nhiều năm, nhất là khi biến động thị trường liên tục thử thách sự kiên nhẫn của người nắm giữ.

Bà Hằng cho rằng đầu tư định kỳ tự động hằng tháng có thể giúp hạn chế những quyết định bị chi phối bởi cảm xúc, đồng thời tận dụng hiệu quả tích lũy của lãi kép. Số tiền đầu tư ban đầu không nhất thiết phải lớn; điều quan trọng hơn là duy trì đều đặn theo kế hoạch.

Khảo sát của VPS cho thấy 35% người tham gia có khả năng tích lũy hơn 10 triệu đồng mỗi tháng, trong khi 16% dành được dưới 3 triệu đồng. Quy mô khoản tiết kiệm khác nhau, nhưng đều có thể trở thành một phần của kế hoạch tích sản nếu được phân bổ phù hợp với mục tiêu tài chính và duy trì trong thời gian đủ dài.

Đầu tư thực chất là một hành trình dài, khá nhàm chán và đòi hỏi sự kỷ luật.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc AFA Capital

Đó cũng là sự khác biệt giữa tích sản và tìm kiếm lợi nhuận từ những biến động ngắn hạn. Một vài quyết định mua đúng thời điểm có thể mang lại khoản lãi đáng kể, nhưng khả năng xây dựng tài sản trong hàng chục năm còn phụ thuộc vào việc duy trì tiết kiệm, kiểm soát rủi ro và phân bổ vốn phù hợp với từng giai đoạn cuộc sống.

Theo các chuyên gia, tích sản dài hạn không nhất thiết phải tìm kiếm loại tài sản có mức sinh lời cao nhất, mà hướng tới mục tiêu và khả năng chịu rủi ro. Ảnh: VPS

Với hơn 11 triệu tỷ đồng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng, người Việt đang có một nền tảng tích lũy lớn. Tiền gửi không phải lựa chọn sai, cũng như chứng khoán, vàng hay bất động sản không mặc nhiên là con đường tốt hơn. Điều quyết định là mỗi tài sản giữ vai trò gì trong kế hoạch dài hạn, thay vì tất cả tiền bạc và kỳ vọng dồn vào một kênh duy nhất

Như bà Hằng nhận định: “Các nhà đầu tư không phải thiếu tiền, mà cái họ thiếu có lẽ là một hệ thống để đầu tư”.

Sau cùng, bài toán tích sản của người Việt không chỉ nằm ở việc tìm kiếm thêm một cơ hội đầu tư, mà ở khả năng biến những khoản tiết kiệm hiện có thành một kế hoạch tài sản đủ kỷ luật để theo đuổi trong nhiều năm.

'Giải mã' Direct Indexing: Bước chuyển mới trong cách đầu tư theo chỉ số

'Giải mã' Direct Indexing: Bước chuyển mới trong cách đầu tư theo chỉ số

Tài chính -  1 tuần
Sự phát triển của công nghệ đang mở rộng cách nhà đầu tư tiếp cận thị trường vốn, từ tự lựa chọn cổ phiếu đến sở hữu danh mục được quản lý theo chiến lược.
'Giải mã' Direct Indexing: Bước chuyển mới trong cách đầu tư theo chỉ số

'Giải mã' Direct Indexing: Bước chuyển mới trong cách đầu tư theo chỉ số

Tài chính -  1 tuần
Sự phát triển của công nghệ đang mở rộng cách nhà đầu tư tiếp cận thị trường vốn, từ tự lựa chọn cổ phiếu đến sở hữu danh mục được quản lý theo chiến lược.
Chủ tịch VPS Nguyễn Lâm Dũng: Người vẽ lại bản đồ quyền lực ngành chứng khoán

Chủ tịch VPS Nguyễn Lâm Dũng: Người vẽ lại bản đồ quyền lực ngành chứng khoán

Leader talk -  1 năm

Chiến lược khác biệt hoàn toàn với các đối thủ cùng thời, kết hợp công nghệ và quản trị rủi ro tốt đã đưa VPS trở thành công ty chứng khoán dẫn đầu thị trường.

Điều gì khiến thương vụ IPO Chứng khoán VPS hấp dẫn giới đầu tư?

Điều gì khiến thương vụ IPO Chứng khoán VPS hấp dẫn giới đầu tư?

Tài chính -  1 năm

Nền tảng công nghệ và một bảng cân đối kế toán lành mạnh là những lợi thế cạnh tranh cốt lõi giúp VPS trở nên khác biệt trong ngành chứng khoán.

VPS hút vốn cho mục tiêu kinh doanh tham vọng

VPS hút vốn cho mục tiêu kinh doanh tham vọng

Tài chính -  1 năm

VPS lên kế hoạch huy động 12.000 tỷ đồng từ trái phiếu để có thêm nguồn lực hiện thực hoá tham vọng lợi nhuận 3.500 tỷ đồng.

SeABank báo lãi 1.315 tỷ đồng trong quý III, tăng 37,5% cùng kỳ

SeABank báo lãi 1.315 tỷ đồng trong quý III, tăng 37,5% cùng kỳ

Tài chính -  4 giờ

Lợi nhuận trước thuế của Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) đạt gần 1.315 tỷ đồng trong quý III/2026, tăng 37,5% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế chín tháng, ngân hàng ghi nhận 3.940 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Tổng tài sản đạt 429.376 tỷ đồng, tăng 8,31% so với đầu năm; dư nợ cấp tín dụng tăng 11,3%, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 2,28%.

Ngân hàng Nhà nước tính tung 2 tỷ USD giải tỏa áp lực thanh khoản

Ngân hàng Nhà nước tính tung 2 tỷ USD giải tỏa áp lực thanh khoản

Tài chính -  22 giờ

Ngân hàng Nhà nước dự kiến triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày, quy mô tối đa 2 tỷ USD, nhằm hỗ trợ thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng. Theo VPS, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ có tác động tích cực đối với thanh khoản VND và tâm lý thị trường trong ngắn hạn.

Đằng sau mỗi nhu cầu tài chính là một dự định cần được tiếp sức

Đằng sau mỗi nhu cầu tài chính là một dự định cần được tiếp sức

Tài chính -  2 ngày

Từ việc chăm lo học hành cho con đến vun vén cuộc sống gia đình, đằng sau mỗi nhu cầu tài chính là những mong muốn và dự định riêng. Với sự trợ lực phù hợp và kịp thời từ tổ chức tín dụng, người tiêu dùng có thêm điều kiện để chủ động hiện thực hóa những kế hoạch, an tâm chăm lo cho bản thân và gia đình.

Sacombank tiếp tục tung gói ưu đãi 10.000 tỷ đồng, lãi suất cho vay 7,9%/năm

Sacombank tiếp tục tung gói ưu đãi 10.000 tỷ đồng, lãi suất cho vay 7,9%/năm

Tài chính -  2 ngày

Sacombank tiếp tục triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô 10.000 tỷ đồng dành riêng cho khách hàng doanh nghiệp mới, hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và FDI, với mức lãi suất hỗ trợ là 7,9%/năm

Eximbank tiếp tục định hướng phát triển thận trọng và bền vững

Eximbank tiếp tục định hướng phát triển thận trọng và bền vững

Tài chính -  3 ngày

Eximbank xác định tăng trưởng quy mô và lợi nhuận vẫn là những mục tiêu quan trọng, song ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn hiện nay là bảo đảm an toàn hoạt động, nâng cao chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn.

Vinasamex khánh thành nhà máy quế và hương liệu 412 tỷ đồng

Vinasamex khánh thành nhà máy quế và hương liệu 412 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  3 phút

Vinasamex khánh thành nhà máy 412 tỷ đồng tại Lào Cai, bổ sung năng lực sản xuất các sản phẩm chiết xuất và hoạt chất tự nhiên có giá trị gia tăng cao.

'Hầm trú ẩn' 11 triệu tỷ đồng hé lộ 'điểm mù' đầu tư của người Việt

'Hầm trú ẩn' 11 triệu tỷ đồng hé lộ 'điểm mù' đầu tư của người Việt

Tài chính -  27 phút

Hơn 11 triệu tỷ đồng tiền gửi cho thấy người Việt không thiếu tiền nhàn rỗi. Tuy nhiên, khi bước ra khỏi vùng an toàn của lãi suất tiền gửi, nhiều nhà đầu tư cá nhân lại rơi vào bẫy "mua đuổi, bán tháo" theo tâm lý đám đông, thiếu đi một hệ thống phân bổ và tích sản kỷ luật dài hạn.

SHB hợp tác cùng Bệnh viện Bạch Mai, kết nối nguồn lực tài chính và y tế

SHB hợp tác cùng Bệnh viện Bạch Mai, kết nối nguồn lực tài chính và y tế

Nhịp cầu kinh doanh -  39 phút

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) và Bệnh viện Bạch Mai ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện, hướng tới ứng dụng các giải pháp tài chính và công nghệ vào quản trị bệnh viện, thanh toán viện phí, nâng cao trải nghiệm người bệnh, đồng thời phối hợp triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Hưng Thịnh Phát Group quy tụ đối tác chiến lược cho dự án Treville

Hưng Thịnh Phát Group quy tụ đối tác chiến lược cho dự án Treville

Nhịp cầu kinh doanh -  2 giờ

Công ty CP Hưng Thịnh Phát Group vừa ký kết hợp tác cùng 10 đại lý phân phối và Agribank – Chi nhánh Tây Hồ, đánh dấu bước tiến mới trong hành trình phát triển khu đô thị Treville.

Dự án điện gió tại Lào của bầu Hiển báo lãi gần 1.100 tỷ đồng sau 9 tháng

Dự án điện gió tại Lào của bầu Hiển báo lãi gần 1.100 tỷ đồng sau 9 tháng

Nhịp cầu kinh doanh -  3 giờ

Sau chưa đầy một năm vận hành thương mại, dự án nhà máy điện gió Savan 1 (giai đoạn 1) tại Lào do T&T Group đầu tư đã ghi nhận gần 47 triệu USD (tương đương trên 1.200 tỷ đồng) doanh thu lũy kế trong chín tháng đầu năm 2026, hoàn thành 100% kế hoạch năm. Kết quả này cho thấy hiệu quả kinh doanh bước đầu của nhà máy sau khi vận hành thương mại từ cuối tháng 12/2025.

Thị trường căn hộ chờ cú hích từ mặt bằng giá mới

Thị trường căn hộ chờ cú hích từ mặt bằng giá mới

Bất động sản -  4 giờ

Giá căn hộ tại Hà Nội và TP.HCM đang hạ nhiệt, có nơi chủ nhà chấp nhận bán dưới giá mua ban đầu. Tuy nhiên, giao dịch vẫn thưa thớt khi khoảng cách giữa giá nhà và khả năng chi trả chưa được thu hẹp đủ lớn.

SeABank báo lãi 1.315 tỷ đồng trong quý III, tăng 37,5% cùng kỳ

SeABank báo lãi 1.315 tỷ đồng trong quý III, tăng 37,5% cùng kỳ

Tài chính -  4 giờ

Lợi nhuận trước thuế của Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) đạt gần 1.315 tỷ đồng trong quý III/2026, tăng 37,5% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế chín tháng, ngân hàng ghi nhận 3.940 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Tổng tài sản đạt 429.376 tỷ đồng, tăng 8,31% so với đầu năm; dư nợ cấp tín dụng tăng 11,3%, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 2,28%.