[Interactive] HDBank: Cỗ máy tăng trưởng nhanh và bài kiểm tra chất lượng tài sản

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

HDBank và tốc độ hiếm có trong ngành ngân hàng

Trong bức tranh ngân hàng Việt Nam, HDBank không thuộc nhóm phòng thủ điển hình như ACB, cũng không mang câu chuyện tái cơ cấu còn nặng tính xử lý quá khứ như Sacombank. Màu sắc của HDBank là màu của tăng trưởng: nhanh, rộng và nhiều tham vọng.

Năm 2025, ngân hàng ghi nhận một năm bứt phá về quy mô và lợi nhuận. Tổng tài sản tăng hơn 33%, lợi nhuận trước thuế vượt 21.000 tỷ đồng, ROE duy trì trên 25% và ROA trên 2%. Đây là những chỉ số không dễ đạt được trong ngành ngân hàng, nhất là khi mặt bằng lãi suất cho vay chịu sức ép giảm và cạnh tranh huy động ngày càng gay gắt.

Sang quý I/2026, đà tăng trưởng đó chưa dừng lại. Quy mô tài sản tiến sát ngưỡng 1 triệu tỷ đồng, dư nợ cho vay tiếp tục mở rộng, lợi nhuận trước thuế đạt hơn 6.100 tỷ đồng. Nếu nhìn riêng vào tốc độ, HDBank là một trong những ngân hàng tư nhân đáng chú ý nhất hiện nay.

Nhưng ngân hàng không phải ngành chỉ được đo bằng tốc độ. Tăng trưởng càng nhanh, câu hỏi về chất lượng càng lớn. Đó cũng là điểm khiến HDBank trở thành một trường hợp hấp dẫn để phân tích: ngân hàng có lợi nhuận cao, bộ đệm vốn dày và hệ sinh thái mở rộng, nhưng đang bước vào một bài kiểm tra khó hơn về nợ xấu, dự phòng và chi phí vốn.

HDBank: tín dụng tăng nhanh nhưng nguồn vốn vẫn theo kịp

Cho vay khách hàng, tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá; đường biểu diễn là tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng cộng giấy tờ có giá.

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tài chính HDBank, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Cỗ máy lợi nhuận vẫn vận hành mạnh

Điểm nổi bật đầu tiên của HDBank là khả năng tạo lợi nhuận. Ngân hàng duy trì được mức sinh lời cao hơn mặt bằng nhiều ngân hàng niêm yết, nhờ biên lãi tương đối tốt, quy mô tín dụng mở rộng nhanh và chi phí vận hành được kiểm soát.

Trong nhiều năm, HDBank xây dựng hình ảnh một ngân hàng có khả năng khai thác tốt các phân khúc bán lẻ, SME, chuỗi cung ứng và tài chính tiêu dùng thông qua hệ sinh thái. Khác với các ngân hàng thiên về khách hàng doanh nghiệp lớn hoặc phụ thuộc mạnh vào CASA, HDBank tạo lợi thế bằng khả năng mở rộng mạng lưới khách hàng đa tầng, từ ngân hàng mẹ đến HD SAISON, HD Securities và các mảnh ghép số.

Điều này thể hiện ở ROE cao. Với một ngân hàng có ROE trên 20%, thị trường thường sẵn sàng trả mức định giá cao hơn nếu tin rằng khả năng sinh lời đó bền vững. HDBank hiện nằm trong nhóm có ROE cao nhất ngành, một yếu tố quan trọng nâng đỡ câu chuyện cổ phiếu HDB.

Tuy nhiên, lợi nhuận ngân hàng luôn có hai lớp. Lớp đầu tiên là lợi nhuận vận hành, được tạo ra từ thu nhập lãi, phí và kiểm soát chi phí. Lớp thứ hai là chất lượng lợi nhuận sau khi trừ đi chi phí dự phòng. HDBank đang làm tốt lớp thứ nhất. Bài toán còn lại là lớp thứ hai: dự phòng có tiếp tục được kiểm soát khi tín dụng tăng nhanh hay không.

Chi phí vốn bắt đầu là biến số cần nhìn kỹ

Quý I/2026 cho thấy một điểm cần chú ý: thu nhập lãi của HDBank vẫn tăng, nhưng chi phí lãi cũng tăng mạnh. Điều này phản ánh bối cảnh chung của ngành ngân hàng, khi cạnh tranh huy động trở nên gay gắt hơn và các ngân hàng phải dùng nhiều công cụ nguồn vốn hơn để tài trợ cho tăng trưởng tín dụng.

Ở HDBank, tiền gửi khách hàng tiếp tục tăng, phát hành giấy tờ có giá cũng mở rộng. Đây là tín hiệu cho thấy ngân hàng vẫn có khả năng huy động nguồn vốn để phục vụ tăng trưởng. Nhưng về mặt kinh tế, nguồn vốn không miễn phí. Khi chi phí vốn tăng nhanh, biên lãi sẽ chịu áp lực, đặc biệt nếu ngân hàng vẫn phải duy trì lãi suất cho vay cạnh tranh để mở rộng thị phần.

Với các ngân hàng tăng trưởng nhanh, đây là bài toán rất quan trọng. Tín dụng tăng mạnh có thể giúp tăng thu nhập lãi tuyệt đối, nhưng nếu chi phí vốn đi lên và nợ xấu cũng tăng theo, phần lợi nhuận tăng thêm có thể bị bào mòn bởi cả hai phía: lãi biên và dự phòng.

HDBank có một lợi thế đáng kể là CIR thấp. Chi phí hoạt động trên tổng thu nhập được kiểm soát tốt giúp ngân hàng có vùng đệm vận hành tốt hơn nhiều đối thủ. Nhưng CIR thấp không thể thay thế hoàn toàn cho bài toán nguồn vốn. Trong năm 2026, khả năng giữ NIM sẽ là một trong những chỉ báo quan trọng để đánh giá sức bền lợi nhuận của HDBank.

HDBank: thu nhập lãi tăng, nhưng chi phí vốn cũng tăng mạnh

Quý I/2026 cho thấy chi phí lãi tăng nhanh, khiến thu nhập lãi thuần thấp hơn quý IV/2025 dù thu nhập lãi tiếp tục mở rộng.

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tài chính HDBank, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Danh mục tín dụng: tăng nhanh nhưng không đồng đều về rủi ro

HDBank đặt mục tiêu tăng trưởng dư nợ rất cao trong năm 2026. Đây là tham vọng phù hợp với một ngân hàng có CAR dày, ROE cao và nền tảng khách hàng đang mở rộng. Nhưng trong ngân hàng, mỗi đồng tín dụng tăng thêm đều đi kèm một câu hỏi: rủi ro nằm ở đâu?

Danh mục cho vay của HDBank có sự hiện diện lớn của khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh, bán buôn - bán lẻ, bất động sản, xây dựng và một số lĩnh vực doanh nghiệp khác. Cấu trúc này giúp ngân hàng có biên lợi nhuận tốt hơn so với danh mục quá thiên về khách hàng doanh nghiệp lớn, nhưng cũng đòi hỏi hệ thống kiểm soát rủi ro chi tiết hơn.

Cho vay cá nhân và hộ kinh doanh có thể đem lại biên lãi tốt, nhưng nhạy cảm với thu nhập của hộ gia đình, chu kỳ tiêu dùng và biến động kinh tế địa phương. Cho vay bất động sản và xây dựng tạo dư địa tăng trưởng, nhưng là nhóm cần giám sát chặt trong bối cảnh thị trường tài sản phục hồi không đồng đều. Tín dụng SME và chuỗi cung ứng có khả năng mở rộng nhanh, nhưng phụ thuộc vào sức khỏe dòng tiền của doanh nghiệp.

Vì vậy, câu chuyện tín dụng của HDBank không chỉ là tổng dư nợ tăng bao nhiêu. Điều đáng nhìn hơn là tín dụng tăng vào đâu, với biên lợi nhuận nào và rủi ro chuyển nhóm trong các quý sau ra sao.

Danh mục cho vay HDBank: cá nhân, bán lẻ và bất động sản là các cụm lớn

Cơ cấu dư nợ theo ngành tại cuối quý I/2026 cho thấy quy mô lớn ở nhóm cá nhân/hộ kinh doanh, bán buôn - bán lẻ, bất động sản và xây dựng.

Nguồn: Thuyết minh báo cáo tài chính HDBank quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nợ xấu là phép thử lớn nhất

Nếu tăng trưởng là mặt sáng của HDBank, nợ xấu là phần bóng cần quan sát kỹ. Cuối quý I/2026, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của ngân hàng đã cao hơn mục tiêu kiểm soát không quá 2% trong kế hoạch năm. Đây là điểm khiến bức tranh HDBank không thể chỉ được đọc bằng lợi nhuận và ROE.

Nợ xấu tăng không nhất thiết đồng nghĩa với một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt ở ngân hàng có tốc độ tín dụng cao. Nhưng nó là tín hiệu cho thấy chu kỳ rủi ro đang cần được quản trị chặt hơn. Với HDBank, câu hỏi quan trọng là nợ xấu quý I chỉ là điểm gồ ghề nhất thời trong quá trình mở rộng, hay là dấu hiệu cho thấy chất lượng tín dụng đang chịu áp lực mạnh hơn.

Bộ đệm dự phòng là một biến số khác. HDBank có lợi nhuận vận hành tốt, nghĩa là có khả năng trích lập nếu cần. Nhưng nếu nợ xấu tăng nhanh hơn tốc độ củng cố dự phòng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu sẽ trở thành điểm khiến nhà đầu tư phải thận trọng hơn.

Bên cạnh nợ xấu nội bảng, khoản mục nợ khó đòi đã xử lý ở ngoại bảng cũng đáng chú ý. Đây là phần rủi ro đã được xử lý bằng dự phòng và đưa ra khỏi bảng cân đối, nhưng vẫn cần theo dõi để thu hồi. Với HDBank, số dư khoản mục này ở mức lớn, cho thấy công tác thu hồi nợ đã xử lý vẫn là một câu chuyện dài hạn.

Điểm mấu chốt nằm ở đây: HDBank không thiếu lợi nhuận để trích lập, nhưng thị trường sẽ muốn thấy nợ xấu được kéo về quỹ đạo trước khi trả thêm premium định giá.

HDBank: nợ xấu tăng, bộ đệm dự phòng chưa thật dày

Nợ xấu nội bảng tăng lên trong quý I/2026, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu vẫn quanh mức 50%.

Nguồn: Tổng hợp từ thuyết minh báo cáo tài chính HDBank, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Kế hoạch 2026: tham vọng lớn và áp lực chứng minh

HDBank đặt kế hoạch 2026 với tốc độ tăng trưởng rất cao: tổng tài sản gần 1,2 triệu tỷ đồng, tổng dư nợ hơn 804.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 30.100 tỷ đồng, ROE trên 25%, ROA trên 2% và tỷ lệ nợ xấu không quá 2%.

Đây là bộ mục tiêu cho thấy ngân hàng không muốn chậm lại. Nếu hoàn thành, HDBank sẽ tiếp tục củng cố vị trí trong nhóm ngân hàng tư nhân tăng trưởng mạnh nhất, đồng thời tiến gần hơn đến quy mô của các ngân hàng trên 1 triệu tỷ đồng tài sản.

Nhưng chính vì kế hoạch tham vọng, áp lực chứng minh cũng lớn. Lợi nhuận trước thuế quý I/2026 cho thấy ngân hàng đã đi được một phần đáng kể của kế hoạch năm. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu cả năm, HDBank cần duy trì tốc độ cao trong ba quý còn lại mà không để chi phí vốn, dự phòng và nợ xấu làm lệch nhịp.

Với HDBank, năm 2026 không chỉ là năm tăng trưởng. Đây là năm kiểm tra khả năng tăng trưởng có kiểm soát.

Cổ phiếu HDB: ROE cao nâng đỡ định giá

Trên thị trường chứng khoán, HDB không còn là cổ phiếu ngân hàng rẻ theo nghĩa tuyệt đối. P/B quanh vùng 1,6 lần phản ánh kỳ vọng khá rõ của thị trường vào khả năng sinh lời cao và tăng trưởng tiếp tục của ngân hàng.

Tuy nhiên, nếu đặt cạnh ROE trên 24%, định giá của HDB vẫn có cơ sở. Một ngân hàng có ROE cao, CAR dày, CIR thấp và lợi nhuận tăng trưởng đều thường xứng đáng được định giá cao hơn mặt bằng ngành. Đây là lý do HDB có thể hấp dẫn với nhóm nhà đầu tư tìm kiếm cổ phiếu ngân hàng tăng trưởng, thay vì cổ phiếu ngân hàng phòng thủ.

Nhưng định giá dựa trên tăng trưởng luôn nhạy cảm với chất lượng tài sản. Nếu HDBank kéo được nợ xấu về mục tiêu, duy trì ROE trên 25% và kiểm soát được chi phí vốn, thị trường có thể tiếp tục nhìn HDB như một câu chuyện tăng trưởng có định giá hợp lý. Ngược lại, nếu nợ xấu dai dẳng hoặc chi phí dự phòng tăng nhanh, phần premium định giá sẽ bị đặt lại câu hỏi.

Cổ phiếu HDB: ROE cao giúp P/B 1,6 lần có cơ sở

HDB không rẻ tuyệt đối theo P/B, nhưng nổi bật nhờ ROE cao hơn đáng kể mặt bằng ngành.

Nguồn: Tổng hợp dữ liệu định giá ngân hàng, đơn vị: P/B lần và ROE %.

HDBank trước ngưỡng cửa tăng trưởng mới

HDBank đang bước vào năm 2026 với một vị thế khá đặc biệt: ngân hàng đã chứng minh được năng lực tăng trưởng nhanh, sinh lời cao và mở rộng hệ sinh thái, nhưng chính tốc độ đó cũng khiến yêu cầu về chất lượng tăng trưởng trở nên khắt khe hơn.

Điểm hấp dẫn của HDBank nằm ở khả năng duy trì ROE cao, CIR thấp, CAR dày và kế hoạch lợi nhuận tham vọng. Đây là những yếu tố giúp cổ phiếu HDB có câu chuyện riêng trong nhóm ngân hàng tư nhân. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện tại, thị trường sẽ không chỉ nhìn vào tốc độ tăng tổng tài sản, tín dụng hay lợi nhuận. Điều quan trọng hơn là ngân hàng có thể giữ được chất lượng tài sản đến đâu khi tiếp tục mở rộng quy mô.

Nợ xấu vì vậy là biến số cần theo dõi sát nhất. Nếu HDBank đưa được tỷ lệ nợ xấu về gần mục tiêu, đồng thời duy trì biên lợi nhuận và kiểm soát chi phí dự phòng, câu chuyện tăng trưởng của ngân hàng sẽ thuyết phục hơn nhiều. Ngược lại, nếu tăng trưởng tín dụng đi kèm áp lực nợ xấu và chi phí vốn tăng nhanh, phần định giá dựa trên kỳ vọng sẽ cần được nhìn thận trọng hơn.

Nói cách khác, HDBank không thiếu động lực tăng trưởng. Bài kiểm tra năm 2026 là liệu ngân hàng có thể tăng trưởng nhanh mà vẫn đủ chắc hay không.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"