Leader talk

Hệ điều hành giúp doanh nghiệp chống chịu giữa biến động

Trong một thế giới đầy biến động, quản trị doanh nghiệp đóng vai trò như hệ điều hành giúp chuyển hóa những cam kết ESG thành tăng trưởng đáng tin cậy, bền vững, thu hút đầu tư ở Việt Nam.

Chúng ta đang trải qua một thời kỳ mà sự gián đoạn đã trở nên quen thuộc: dịch bệnh, những cú sốc chuỗi cung ứng, xung đột địa chính trị, biến động chính sách và lòng tin đối với thị trường thay đổi khôn lường. Trong bối cảnh đó, sự bền bỉ của doanh nghiệp không tự nhiên có mà cần phải chủ động bồi đắp nên.

Yếu tố giúp các công ty phục hồi nhanh hơn trong nghịch cảnh không phải may mắn. Đó là năng lực quản trị doanh nghiệp: ai có khả năng phát hiện vấn đề nhanh chóng, ai nắm trong tay thông tin đáng tin cậy, ai có quyền đưa ra quyết định, ai có thể hành động quyết đoán và ai hợp tác ăn ý.

Đó là lý do khi nhắc đến ESG (Môi trường – xã hội – quản trị) ngày nay, yếu tố quản trị (governance) không chỉ đơn giản là một chữ cái viết tắt. Đó là hệ điều hành giúp doanh nghiệp vượt qua những bất định và duy trì tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh chóng của Việt Nam, năng lực quản trị đang ngày càng trở thành một lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Tiêu chuẩn gia tăng: từ chuỗi cung ứng đến thị trường vốn

Có ba yếu tố chính khiến quản trị doanh nghiệp trở thành ưu tiên hàng đầu tại Việt Nam.

Thứ nhất, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang nâng cao tiêu chuẩn. Ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt tham gia vào chuỗi cung ứng của các khách hàng là doanh nghiệp đa quốc gia.

Những khách hàng này đang thắt chặt yêu cầu trong những vấn đề liên quan đến quản trị: giám sát tiêu chuẩn lao động, kiểm soát cung ứng và bên thứ ba, cơ chế khiếu nại và dữ liệu ESG đáng tin cậy. Quản trị yếu kém có thể dẫn đến mất đơn hàng, điều khoản hợp đồng bất lợi hơn hoặc kiểm toán nhiều lần gây tốn thời gian của ban điều hành.

Quy định của châu Âu cũng đang ra kỳ vọng cho các doanh nghiệp bên ngoài khu vực này. Chỉ thị Báo cáo Phát triển bền vững của doanh nghiệp (Corporate Sustainability Reporting Directive - CSRD) do EU ban hành sẽ có tác động lớn lên các công ty trong chuỗi cung ứng của đối tác châu Âu do yêu cầu bên cung ứng phải cung cấp thông tin bền vững nhất quán và hữu ích hơn. Tóm lại, nếu khách hàng phải báo cáo thì họ sẽ cần dữ liệu từ doanh nghiệp và dữ liệu cần phải đáng tin.

Quản trị yếu kém có thể khiến doanh nghiệp mất đơn hàng, điều khoản hợp đồng bất lợi. Ảnh: Hoàng Anh

Thứ hai, phía nhà đầu tư và bên cho vay đang tăng cường lồng ghép chất lượng quản trị vào đánh giá rủi ro. Các nhà cung cấp vốn ngày càng quan tâm đến sự giám sát của ban điều hành, khả năng quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và công bố thông tin minh bạch.

Doanh nghiệp quản trị vững vàng thường được đánh giá “đáng cho vay” và hấp dẫn với nhà đầu tư, qua đó hỗ trợ khả năng tiếp cận nguồn vốn, có thể được hưởng mức giá vốn tốt hơn và xây dựng các mối quan hệ tài trợ dài hạn.

Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm như Moody’s và S&P cũng đưa yếu tố quản trị doanh nghiệp vào phân tích tín dụng một cách rõ ràng, vì nó ảnh hưởng đến việc ra quyết định, mức độ chấp nhận rủi ro và khả năng xảy ra các sự kiện tín dụng.

Thứ ba, độ tin cậy của dữ liệu ESG đã trở thành một yêu cầu thiết yếu đối với doanh nghiệp. Báo cáo ESG đang chuyển từ hoạt động mang tính chất tiếp thị sang đo lường thực chất. Doanh nghiệp ngày càng phải cung cấp dữ liệu nhất quán, có thể xác minh được như mức tiêu thụ năng lượng, phát thải, an toàn lao động, các chỉ số về lực lượng lao động và mức độ tuân thủ của nhà cung cấp.

Chính quản trị doanh nghiệp là yếu tố khiến những dữ liệu đó đáng tin cậy: phân công trách nhiệm rõ ràng, định nghĩa thống nhất, hệ thống thu thập dữ liệu đáng tin cậy và các bước rà soát, kiểm soát giúp giảm rủi ro “tẩy xanh” (greenwashing).

Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thu thập dữ liệu ESG nhưng số doanh nghiệp áp dụng các chuẩn mực báo cáo được công nhận hoặc có bên thứ ba đảm bảo xác minh độc lập vẫn còn ít. Thách thức cốt lõi nằm ở việc đo lường và báo cáo một cách hiệu quả, vốn thường bị cản trở bởi tình trạng dữ liệu rời rạc, phân tán.

Quản trị tốt cho phát triển bền vững là như thế nào?

Quản trị tốt cho phát triển bền vững không đòi hỏi sự hoàn hảo. Điều cần thiết là sự rõ ràng và kỷ luật trong một vài mảng mang tính thực tế.

Bắt đầu từ phân công giám sát và trách nhiệm rõ ràng. Hội đồng quản trị cần định hướng thông qua một uỷ ban chuyên trách hoặc một thành viên được chỉ định phụ trách và ban điều hành nên bổ nhiệm một lãnh đạo chuyên trách có thể điều phối giữa các bộ phận. Điều quan trọng nhất là sự minh bạch: ai ra quyết định, ai triển khai, và ai chịu trách nhiệm nếu tiến độ bị chậm.

Lồng ghép ESG vào hoạt động kinh doanh, thay vì coi như một hoạt động tách rời. Hãy chọn một vài ưu tiên thực sự quan trọng đối với mô hình kinh doanh như năng lượng và phát thải, an toàn nơi làm việc, trách nhiệm sản phẩm, tiêu chuẩn chuỗi cung ứng. Sau đó chuyển hóa các ưu tiên này thành một lộ trình đơn giản bao gồm hành động cụ thể, người phụ trách và mốc thời gian.

Quan trọng nhất, gắn lộ trình đó với ngân sách, quyết định đầu tư, hoạt động mua sắm và các mục tiêu vận hành để bền vững trở thành một phần của kế hoạch thường nhật chứ không phải “việc làm thêm”.

Xây nền tảng vững: chính sách, kiểm soát và văn hoá doanh nghiệp. Phát triển bền vững sẽ không đứng vững nếu các yếu tố nền tảng còn yếu. Điều đó bao gồm quy tắc ứng xử rõ ràng, kiểm soát chống hối lộ và tham nhũng, quy định về xung đột lợi ích, kênh phản ánh an toàn, và quy trình thẩm định phù hợp đối với nhà cung cấp và các bên thứ ba khác.

Trên thực tế, đây là việc đào tạo định kỳ, điều tra sự việc một cách nghiêm túc và xử lý tận gốc nguyên nhân thay vì “lặng lẽ cho qua”. Điều này càng quan trọng khi doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, vì mở rộng nhanh như thêm địa điểm sản xuất kinh doanh, thêm nhà cung cấp, thêm thị trường thường diễn ra nhanh hơn tốc độ hoàn thiện chính sách và kiểm soát.

Các lỗ hổng kiểm soát thường xuất hiện nhất chính ở “hệ sinh thái mở rộng” của doanh nghiệp: nhà cung cấp, nhà thầu, đại lý. Ở Đông Nam Á, nhiều vụ án kinh tế do chính bên thứ ba của doanh nghiệp gây ra. Quản trị bên thứ ba chặt chẽ không phải chuyện “có thì tốt, không có thì thôi”, đó là cách doanh nghiệp tự bảo vệ mình trong quá trình mở rộng.

Coi dữ liệu ESG như dữ liệu tài chính. Doanh nghiệp cần biết dữ liệu ESG đến từ đâu, ai xác thực và được rà soát như thế nào trước khi chia sẻ với khách hàng, nhà đầu tư hoặc cơ quan quản lý. Cách làm này góp phần giảm rủi ro “tẩy xanh” và giúp doanh nghiệp dễ dàng phản hồi các câu hỏi liên quan đến chuỗi cung ứng, yêu cầu tài trợ vốn và các chuẩn mực báo cáo đang thay đổi.

Tại Việt Nam, 82% doanh nghiệp có tiến hành thu thập dữ liệu ESG, 43% áp dụng các chuẩn mực được công nhận và 32% có xác minh độc lập, những con số này cho thấy bước tiến đáng khích lệ nhưng vẫn còn dư địa để làm tốt hơn.

Đưa ESG vào quản trị hiệu quả công việc. Con người thường tập trung vào những gì được đo lường và được ghi nhận. Một bộ KPI nhỏ nhưng có ý nghĩa như mức độ sử dụng năng lượng trên sản lượng đầu ra, hoạt động an toàn, tỷ lệ hoàn thành đào tạo, mức độ tuân thủ của nhà cung cấp, các sự cố về quản trị có thể gắn với chỉ số đánh giá hoạt động của lãnh đạo.

Mục tiêu không phải là tạo thêm thủ tục rườm rà mà là biến kết quả bền vững trở nên hữu hình, có người chịu trách nhiệm và quản lý nghiêm túc như đối với kết quả kinh doanh.

Doanh nghiệp cần biết dữ liệu ESG đến từ đâu, ai xác thực và được rà soát như thế nào trước khi chia sẻ với khách hàng, nhà đầu tư hoặc cơ quan quản lý. Ảnh: Pexel

Cơ quan quản lý tạo nền tảng, toàn hệ thống nâng tiêu chuẩn

Cơ quan quản lý đóng vai trò then chốt trong việc đưa tăng trưởng bền vững trở nên khả thi và đáng tin cậy. Những kỳ vọng rõ ràng, nhất quán về quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và chuẩn mực hành xử trên thị trường giúp doanh nghiệp lập kế hoạch, đầu tư và cạnh tranh trên một sân chơi bình đẳng. Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam cũng mong muốn có thêm các tiêu chuẩn xanh và cơ chế chứng nhận chính thức được triển khai.

Một lộ trình triển khai theo giai đoạn ghi nhận những điểm khởi đầu khác nhau tại các tập đoàn lớn và nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể thúc đẩy việc áp dụng ESG mà không tạo ra những vướng mắc không cần thiết.

Tuy nhiên, chỉ tự doanh nghiệp cải thiện quản trị thì chưa đủ. Chúng ta cần huy động toàn bộ hệ thống: cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, ngân hàng, đơn vị kiểm toán, tổ chức xếp hạng tín nhiệm và các doanh nghiệp cùng phối hợp để thống nhất về khái niệm, chất lượng dữ liệu và hoạt động xác minh.

Cần có các mẫu biểu chung, hướng dẫn theo ngành và chương trình nâng cao năng lực nhằm giúp giảm chi phí tuân thủ và nâng chuẩn trên toàn chuỗi cung ứng, đặc biệt với các nhà cung cấp nhỏ, vốn rất quan trọng đối với nền kinh tế xuất khẩu của Việt Nam.

Từ góc nhìn của chúng tôi trong lĩnh vực ngân hàng, cơ hội nằm ở việc kết nối các bên liên quan, chia sẻ thông lệ quốc tế và hỗ trợ khách hàng củng cố quản trị và báo cáo, không phải như một hoạt động “đánh bóng thương hiệu” mà như một lộ trình thực tế để tăng sức bền và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Việt Nam có tham vọng không nhỏ, chẳng hạn như mục tiêu trở thành nền kinh tế phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để tham vọng này trở thành kết quả hữu hình, chúng ta cần năng lực thực thi và năng lực thực thi thì phụ thuộc vào quản trị. Nếu chúng ta làm tốt quản trị, niềm tin sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh ở tầm quốc gia và tăng trưởng bền vững sẽ trở thành yếu tố đương nhiên.

Ý kiến ( 0)
AI bùng nổ, rủi ro rò rỉ dữ liệu nội bộ doanh nghiệp gia tăng

AI bùng nổ, rủi ro rò rỉ dữ liệu nội bộ doanh nghiệp gia tăng

Diễn đàn quản trị -  3 tuần

Đứng trước "cơn bão" AI và các quy định gắt gao của pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn đang bộc lộ sự "thiếu trưởng thành" trong quản trị.

Quản trị rủi ro doanh nghiệp niêm yết: Trụ cột cho vận hội năm 2026

Quản trị rủi ro doanh nghiệp niêm yết: Trụ cột cho vận hội năm 2026

Sổ tay quản trị -  1 tháng

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đầy biến động, quản trị rủi ro doanh nghiệp niêm yết không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn.

Phòng chống lừa đảo tại Việt Nam: Góc nhìn từ ngân hàng

Phòng chống lừa đảo tại Việt Nam: Góc nhìn từ ngân hàng

Diễn đàn quản trị -  3 tuần

Có nhiều lý do để lạc quan về việc ngăn chặn gian lận và lừa đảo từ công nghệ và sự phối hợp liên ngân hàng.

Đừng chỉ tìm 'đại bàng', hãy nuôi dưỡng cả đàn 'chim sẻ'

Đừng chỉ tìm 'đại bàng', hãy nuôi dưỡng cả đàn 'chim sẻ'

Leader talk -  18 giờ

Động lực tăng trưởng địa phương không chỉ đến từ những "đại bàng" mà còn từ khả năng nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ để tạo ra những giá trị mới.

Điều khác biệt của Hunter Douglas trên bản đồ kiến trúc toàn cầu

Điều khác biệt của Hunter Douglas trên bản đồ kiến trúc toàn cầu

Leader talk -  4 ngày

Giá trị quan trọng nhất của một công trình được định hình ngay từ giai đoạn ý tưởng, đó cũng là lúc Hunter Douglas lựa chọn đồng hành cùng khách hàng và tạo ra sự khác biệt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: TP.HCM phải viết tiếp một chương phát triển mới rực rỡ hơn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: TP.HCM phải viết tiếp một chương phát triển mới rực rỡ hơn

Leader talk -  4 ngày

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Năm mươi năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã viết nên trang sử vẻ vang, rực rỡ tên vàng. Năm mươi năm tới, Thành phố phải viết tiếp một chương phát triển mới, lớn hơn, đẹp hơn, xứng đáng hơn, rực rỡ hơn.

Việt Nam đã sẵn sàng cho chương mới về AI?

Việt Nam đã sẵn sàng cho chương mới về AI?

Leader talk -  5 ngày

Ngoài nội lực, việc hợp tác với các quốc gia khác trong khu vực như Singapore giúp Việt Nam củng cố hạ tầng, đón làn sóng đầu tư mới trong xu hướng AI.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành bộ máy mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành bộ máy mới

Leader talk -  5 ngày

Tòa soạn trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, ngày 1/7/2026.

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Ngân hàng -  4 phút

Lãi suất ngân hàng ngày 7/7, nhóm Big4 duy trì ổn định, xuất hiện 3 ngân hàng có lãi suất từ 7%/năm trở lên cho các kỳ hạn trung và dài hạn.

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

Tài chính -  20 phút

TPBank không còn là câu chuyện của một ngân hàng số “mới nổi”. Sau nhiều năm đi trước về LiveBank, nền tảng số và trải nghiệm khách hàng, bài toán của nhà băng này giờ đã khác.

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

Nhịp cầu kinh doanh -  21 phút

Một địa phương đang gọi vốn hàng chục dự án tầm cỡ quốc gia, thậm chí quốc tế nhưng lại không đủ sức giữ chân chính đội ngũ chuyên gia tại các dự án đó ở lại một đêm. Vĩnh Long hiện không thiếu đất, không thiếu dự án bất động sản, nhưng lại đang thiếu đi mô hình lưu trú đạt chuẩn, đủ sức thuyết phục khách ở lại.

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

Nhịp cầu kinh doanh -  50 phút

Xu hướng nhận lương hưu và trợ cấp qua tài khoản ngân hàng ngày càng phổ biến nhờ sự thuận tiện, an toàn và minh bạch. Nắm bắt nhu cầu đó, LPBank triển khai chương trình “Mở Tài khoản An Khang – Nhận ưu đãi vàng”, mang đến nhiều ưu đãi dành cho khách hàng an sinh xã hội.

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Vàng -  1 giờ

Giá vàng hôm nay 7/7/2026 giảm 500.000 đồng/lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn. Trong khi giá quốc tế chịu áp lực chốt lời từ dòng tiền bắt đáy.

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Bất động sản -  2 giờ

Từ những giá trị thiên nhiên nguyên bản được bồi đắp qua nhiều thập kỷ, những bậc thầy kiến tạo không gian sống từ SCSY Studio và Element Design Studio đã định hình nên tinh thần “Quiet Confidence” – Kiêu hãnh thầm lặng trong bộ sưu tập Lakeside Residences, tạo nên một dấu ấn độc bản giữa miền thông reo Thanh Xuan Valley.

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

Tài chính -  15 giờ

Thống kê quý vừa qua cho thấy, tổng thị phần của 10 đơn vị dẫn đầu đã giảm tới 4%, từ 69,05% quý đầu năm xuống còn 65,19%, mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Trong đó, chỉ có 3 cái tên là SSI, TCBS, VPBankS còn mở rộng được thị phần giữa bối cảnh cạnh tranh gay gắt.