Hiệu quả công tác Mặt trận phải đo bằng niềm tin của dân

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI nhiệm kỳ 2026-2031 của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày 12/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh‎ ý nghĩa rất quan trọng của sự kiện lần này, diễn ra trong thời điểm đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới, với thế và lực mới, vận hội mới, đồng thời cũng đứng trước nhiều yêu cầu, nhiệm vụ mới rất lớn.

Ông cho rằng đại hội lần này là dấu mốc mở đầu chặng đường phát triển mới của Mặt trận, với vị thế mới, mô hình tổ chức mới, yêu cầu nhiệm vụ mới.

Mặt trận phải tiếp tục giữ vai trò là “nơi hội tụ lòng dân, phản ánh ý dân, bảo vệ lợi ích chính đáng của dân, kết nối sức dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045”.

Nhấn mạnh vai trò của đại đoàn kết trong giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”.

Theo ông, đoàn kết trong giai đoạn mới là biết tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng; giải quyết hài hòa lợi ích; lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc làm điểm tương đồng; lấy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm ngọn cờ quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước.

Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân

Đánh giá về hoạt động của hệ thống Mặt trận thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận những kết quả nổi bật trong công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức, bộ máy, chuẩn bị Đại hội lần thứ XI; từng bước vận hành theo mô hình mới; góp phần tạo đồng thuận xã hội trong thực hiện các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, giám sát, phản biện xã hội và triển khai các phong trào an sinh…

Trong đó, ông nhấn mạnh dấu ấn của việc xóa hơn 334 nghìn căn nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước cũng như vận động hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ với số tiền trên 4.200 tỷ đồng; vận động quyên góp giúp đỡ người dân Cu Ba với số tiền 315 tỷ đồng...

Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ ra những hạn chế, bất cập trong công tác Mặt trận.

Ông cho rằng nội dung, phương thức vận động, tập hợp nhân dân có lúc, có nơi chưa theo kịp sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội. Một số cuộc vận động, phong trào thi đua còn hình thức, hiệu quả chưa đồng đều.

Công tác giám sát, phản biện xã hội có nơi còn lúng túng, chất lượng chưa cao; việc theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện có lúc chưa quyết liệt.

Việc nắm tình hình nhân dân, nhất là trên không gian mạng, trong các nhóm xã hội mới chưa bắt kịp tình hình. Chuyển đổi số trong công tác Mặt trận chưa đồng đều, còn mang tính hình thức và chưa thực sự hiệu quả.

Những hạn chế đó cần được nhìn thẳng, nói thật, đánh giá đúng và có giải pháp khắc phục căn cơ. Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh:

“Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân; không thể đổi mới nếu chỉ là lời văn trong nghị quyết; không thể đại diện cho Nhân dân nếu không nghe được tiếng nói thật của Nhân dân và nói dân không hiểu; không thể giám sát, phản biện có chất lượng nếu thiếu bản lĩnh, thiếu dữ liệu, thiếu chuyên gia và thiếu cơ chế theo đến cùng các kiến nghị chính đáng”.

Quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”

Do đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm cho nhiệm kỳ 2026-2031 của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Trong đó, quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, phát triển, là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của công tác Mặt trận.

Ông nhấn mạnh hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, số lễ phát động, mà phải đo bằng niềm tin của nhân dân, sự hài lòng của nhân dân, mức độ tham gia của Nhân dân, khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, và kết quả cụ thể trong việc làm cho đời sống nhân dân ngày càng tốt đẹp hơn.

“Mặt trận vừa phải đưa chủ trương đúng của Đảng, chính sách đúng của Nhà nước đến với nhân dân, vừa phải đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến, bức xúc chính đáng của nhân dân đến với Đảng, Nhà nước”.

Bên cạnh đó là đổi mới phương thức tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: “Không thể chỉ vận động bằng hội nghị, văn bản, khẩu hiệu; phải vận động bằng đối thoại, thuyết phục, lợi ích thiết thực, sự gương mẫu, kết quả cụ thể và khả năng giải quyết những vấn đề nhân dân quan tâm” .

Đối với công tác giám sát, phản biện xã hội, ông yêu cầu phải chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân.

Theo ông, “phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan nhà nước, mà để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn”.

Muốn vậy, Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện; huy động tốt hơn chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, trí thức, doanh nhân, người có uy tín; dựa trên dữ liệu, khảo sát xã hội và tiếng nói từ cơ sở.

Đặc biệt, phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng.

Đồng thời, Mặt trận cần chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở.

Theo đó, các chương trình an sinh phải công khai, minh bạch, đúng đối tượng, có giám sát xã hội; không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải hướng tới sinh kế bền vững, kỹ năng, việc làm, giáo dục, y tế và khả năng tự vươn lên.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Đồng thuận xã hội không phải là sự im lặng hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe, đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân”.

Cuối cùng là xây dựng Mặt trận hiện đại: tổ chức thông suốt, cán bộ gần dân, chuyển đổi số thực chất, có tầm nhìn dài hạn.

Công tác Mặt trận là công tác với con người, với lòng dân, với niềm tin xã hội. Cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống; không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả.

Chuyển đổi số phải tạo ra phương thức mới để Mặt trận gần dân hơn, nghe dân rộng hơn, phản hồi dân nhanh hơn, giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn. Cần vận hành hiệu quả các nền tảng số để nhân dân có thể phản ánh, kiến nghị, góp ý mọi lúc, mọi nơi; phát triển Cổng Mặt trận số 24/7, tổ chức “Tháng nghe dân nói”, triển khai bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.

Khép lại bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”.

Ông nhấn mạnh: “Chúng ta hãy luôn khắc ghi lời dạy đó. Hãy làm cho đoàn kết trở thành sức mạnh. Hãy làm cho dân chủ trở thành động lực. Hãy làm cho niềm tin của nhân dân trở thành nền tảng vững chắc của đất nước”.

Các chỉ tiêu cụ thể của Mặt trận Tổ quốc trong nhiệm kỳ mới

Với chủ đề "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển", Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong 3 ngày, từ 11 đến 13/5. Đại hội có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu.

Tại Báo cáo chính trị trình Đại hội Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga cho rằng MTTQ Việt Nam xác định mục tiêu quan trọng là phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, sức mạnh của nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước.

Cùng với đó, Mặt trận tiếp tục đổi mới việc phát động và triển khai các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động với kết quả thực chất, dựa trên dữ liệu, số liệu; ưu tiên nhân rộng các mô hình có khả năng tác động lớn đến đời sống, mang lại lợi ích thiết thực, chăm lo đời sống cho người dân.

Với tinh thần đó, báo cáo chính trị đặt ra các chỉ tiêu cụ thể trong nhiệm kỳ. Theo đó, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tổ chức phát động ít nhất một phong trào thi đua nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp phấn đấu vận động và huy động xã hội được trên 50.000 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng như hỗ trợ người nghèo, nhân dân vùng thiên tai, dịch bệnh, sự cố, các đối tượng khó khăn, yếu thế; xây dựng, sửa chữa các công trình dân sinh thiết yếu....

Phấn đấu 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh triển khai ít nhất 1 mô hình điểm về an sinh cộng đồng; 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã ở mỗi địa phương có ít nhất 1 mô hình an sinh cộng đồng như hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, sự cố, các đối tượng khó khăn, yếu thế trong xã hội.

Cùng với đó, phấn đấu 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, các tổ chức thành viên triển khai "Cổng Mặt trận số" tiếp nhận kiến nghị 24/7. Phấn đấu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp với người dân, tiếp nhận phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân.

Báo cáo chính trị nêu rõ ba nhiệm vụ đột phá trong nhiệm kỳ mới. Cụ thể, MTTQ sẽ hoàn thiện cơ chế; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của hệ thống MTTQ Việt Nam các cấp, tập trung hướng mạnh về cơ sở, địa bàn dân cư, gần dân, sát dân; tăng cường tính hành động, tính thiết thực, hiệu quả; nâng cao vai trò cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, lấy sự hài lòng của nhân dân làm một trong những thước đo của hiệu quả công tác Mặt trận.

Cùng với đó, sẽ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa…