Hướng tới vận hành mô hình CCP trên thị trường cơ sở trong quý I/2027

Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) đang đẩy nhanh quá trình hoàn thiện mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường cơ sở, với mục tiêu đưa vào vận hành chính thức trong quý I/2027.

Thông tin được ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị VSDC chia sẻ tại lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động của tổng công ty.

VSDC được thành lập theo Quyết định số 189/2005 của Thủ tướng Chính phủ và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 7/7/2006 với tiền thân là Trung tâm Lưu ký Chứng khoán, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam còn ở giai đoạn đầu phát triển và hạ tầng sau giao dịch đang từng bước được hoàn thiện.

Sau 20 năm hoạt động, VSDC hiện quản lý 106 thành viên lưu ký tính đến ngày 30/6/2026, gồm 87 công ty chứng khoán, 11 ngân hàng lưu ký trong nước và 8 ngân hàng lưu ký nước ngoài. Đồng thời, đơn vị phục vụ 19 tổ chức mở tài khoản lưu ký trực tiếp tại VSDC.

Tổng công ty cũng đang quản lý 2.110 tổ chức đăng ký chứng khoán với tổng khối lượng 327 tỷ chứng khoán đăng ký tập trung.

Đáng chú ý, tổng giá trị thanh toán giao dịch chứng khoán qua hệ thống VSDC trong 20 năm đạt 66 triệu tỷ đồng, phản ánh sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô giao dịch của thị trường chứng khoán Việt Nam. Số lượng tài khoản nhà đầu tư do VSDC quản lý hiện vượt 13 triệu tài khoản.

Một trong những dấu mốc nổi bật của VSDC là ba lần rút ngắn chu kỳ thanh toán, từ 15 giờ chiều ngày T+3 xuống sáng T+2 trong giai đoạn 2012-2022, góp phần tăng vòng quay vốn, cải thiện thanh khoản và đưa thị trường tiến gần hơn với các chuẩn mực thanh toán quốc tế.

Ngoài ra, các giải pháp như cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài (Non Pre-Funding), phương án kết nối thẳng giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký (STP), cùng nhiều đề xuất hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần giúp thị trường đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của các tổ chức quốc tế.

Tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cho các thị trường mới

Bên cạnh thị trường cổ phiếu, VSDC cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hạ tầng cho nhiều phân khúc khác.

Trên thị trường trái phiếu chính phủ, đơn vị đã xây dựng hệ thống thanh toán chuyên biệt nhằm bảo đảm an toàn cho công cụ huy động vốn quan trọng của Nhà nước.

Đối với thị trường phái sinh, từ năm 2017, VSDC đảm nhiệm vai trò đối tác bù trừ trung tâm (CCP), góp phần tăng cường quản trị và kiểm soát rủi ro cho toàn hệ thống. Đến năm 2023, VSDC tiếp tục phối hợp đưa vào vận hành thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp, góp phần nâng cao thanh khoản và tính minh bạch của thị trường.

Song song đó, các dịch vụ phục vụ chứng quyền có bảo đảm, quỹ đầu tư, đặc biệt là các quỹ ETF, cùng dịch vụ quản trị tài khoản hưu trí cá nhân cũng từng bước được hoàn thiện, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đầu tư chuyên nghiệp và dài hạn.

Mới đây, thị trường giao dịch carbon trong nước đã chính thức đi vào vận hành. Với vai trò cung cấp dịch vụ lưu ký và thanh toán giao dịch, VSDC được đánh giá đã góp phần tạo nên dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn khẳng định sau hai thập kỷ phát triển, VSDC đã trở thành thiết chế hạ tầng giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông kỳ vọng VSDC tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phối hợp với các thành viên thị trường để xây dựng thị trường chứng khoán phát triển bền vững.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương đánh giá cao những đóng góp của VSDC trong quá trình nâng hạng thị trường thời gian qua, đồng thời bày tỏ tin tưởng đơn vị sẽ tiếp tục phát huy vai trò là thiết chế hạ tầng trọng yếu, góp phần xây dựng thị trường chứng khoán hiện đại, minh bạch, an toàn và hội nhập sâu rộng.

Đại diện VSDC, ông Nguyễn Sơn cho biết trong thời gian tới, tổng công ty sẽ tiếp tục ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro hệ thống.

Đồng thời, đơn vị sẽ hoàn thiện mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường cơ sở, bảo đảm đưa vào vận hành chính thức trong quý I/2027.

Bên cạnh đó, VSDC sẽ nghiên cứu các sản phẩm, dịch vụ mới và phối hợp với cơ quan quản lý, sở giao dịch cùng các thành viên thị trường để triển khai hiệu quả lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.