Huy động nguồn lực quốc tế thúc đẩy nền kinh tế xanh

Huy động dòng vốn ngoại

Mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam gắn liền với bài toán cấu trúc toàn bộ các ngành công nghiệp cốt lõi, từ năng lượng, sản xuất đến nông nghiệp, đòi hỏi cần có nguồn lực đầu tư mới trong nhiều thập kỷ tới.

Tuy nhiên, các dự án công nghệ xanh và thích ứng khí hậu thường có độ rủi ro cao trong giai đoạn đầu và thời gian thu hồi vốn kéo dài. Chuyển đổi xanh do đó cần sự dẫn dắt của các dòng vốn quốc tế quy mô lớn, bao gồm vốn đầu tư mạo hiểm và tài chính khí hậu.

Tại Diễn đàn kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore, thỏa thuận hợp tác ba bên đã được thiết lập, gồm Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), quỹ đầu tư mạo hiểm Touchstone Partners và quỹ Temasek Foundation.

Sự kiện có sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Bộ trưởng Bộ Nhân lực kiêm Bộ trưởng phụ trách Năng lượng, Khoa học và Công nghệ Singapore, ông Tan See Leng.

Mục tiêu của thỏa thuận là huy động toàn diện các nguồn lực từ tài chính, tri thức đến mạng lưới kết nối. Các bên sẽ phối hợp trực tiếp để đẩy nhanh tốc độ đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, qua đó đóng góp thực chất vào năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam.

Ba tổ chức đã xác định ra bốn trụ cột hành động ưu tiên. Đầu tiên là tập trung hỗ trợ trực tiếp các dự án và sáng kiến công nghệ phục vụ quá trình phát triển bền vững.

Tiếp đó, một mạng lưới huy động vốn và quan hệ đối tác sẽ được kích hoạt. Hệ thống này làm nhiệm vụ kết nối các nhà đầu tư thương mại, định chế tài chính, tổ chức thiện nguyện quốc tế nhằm tập trung nguồn lực tài chính cho các dự án xanh tại Việt Nam.

Để doanh nghiệp không đơn độc trong quá trình nghiên cứu, một hệ sinh thái đồng hành toàn diện sẽ được thiết lập. Nền tảng này hỗ trợ startup công nghệ xuyên suốt vòng đời sản phẩm.

Các doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ từ bước gọi vốn ban đầu, đưa sản phẩm vào các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho đến lúc thâm nhập thị trường, thương mại hóa và xuất khẩu công nghệ ra quốc tế.

Cuối cùng là việc tăng cường hợp tác toàn cầu sẽ đảm bảo cung cấp tri thức và kỹ thuật công nghệ cao từ các quốc gia phát triển về thị trường nội địa.

TS. Trương Minh Huy Vũ, Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, vừa duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế chất lượng cao, vừa thực thi nghiêm túc lộ trình chuyển đổi xanh.

"Để hiện thực hóa các mục tiêu này, chúng tôi tin rằng việc huy động nguồn vốn quốc tế, tiếp cận công nghệ tiên tiến và kết nối chuyên môn toàn cầu sẽ đóng vai trò then chốt", TS. Trương Minh Huy Vũ nhận định.

Theo ông, VIFC-HCMC được xây dựng và định hình từ đầu để cung cấp nền tảng pháp lý và hạ tầng thị trường vốn có sức cạnh tranh quốc tế. Chính nền tảng minh bạch này sẽ là thỏi nam châm thu hút các định chế tài chính toàn cầu.

Từ đó, dòng vốn quốc tế sẽ được dẫn dắt có chủ đích, phục vụ trực tiếp cho chu kỳ tăng trưởng dài hạn tiếp theo của nền kinh tế Việt Nam.

Thúc đẩy nền kinh tế xanh

Dự án đầu tiên trong khuôn khổ thỏa thuận hợp tác này là cuộc thi Net Zero Challenge lần thứ 4 (gọi tắt là N0C 2026), bắt đầu nhận hồ sơ từ tháng 7/2026. Được biết đây là chương trình do Touchstone Partners và quỹ Temasek Foundation tổ chức, phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS) từ năm 2023.

Cuộc thi được thiết kế để trực tiếp tìm kiếm, sàng lọc và tài trợ cho các ý tưởng công nghệ xuất sắc nhất. Trải qua ba kỳ tổ chức liên tiếp vào các năm 2023, 2024 và 2025, chương trình đã thu hút lượng dữ liệu khổng lồ với 1.500 giải pháp đổi mới sáng tạo đăng ký tham gia.

Đáng chú ý, hàng triệu USD đã được giải ngân thông qua các cuộc thi này, hỗ trợ các startup trong vòng gọi vốn hạt giống. Nhờ đó, các giải pháp công nghệ khí hậu đột phá đã được ứng dụng và đo lường tác động trực tiếp ngay tại thị trường Việt Nam.

Ông Trần Nhật Khanh, Giám đốc điều hành Touchstone Partners chia sẻ, thỏa thuận này tiếp nối hành trình bền bỉ mà quỹ đã đi cùng Temasek Foundation và Chính phủ Việt Nam. Mục tiêu duy nhất là huy động và điều phối hiệu quả nguồn vốn phục vụ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

"Touchstone Partners mang đến kinh nghiệm đầu tư và đồng hành cùng các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam, cùng mạng lưới kết nối sâu rộng với các nhà sáng lập, doanh nghiệp và các bên liên quan trong cả khu vực công và tư để thúc đẩy việc thương mại hóa và mở rộng các giải pháp có tác động", ông Khanh nói.

Theo ông Trần Nhật Khanh, nếu được đầu tư và dẫn dắt đúng cách, các giải pháp khí hậu "Made inVietnam" hoàn toàn có thể tạo ra lợi nhuận thương mại bền vững, song hành cùng hiệu quả giảm phát thải thực chất.

Bà Jennie Chua, Chủ tịch Temasek Foundation cho biết, tổ chức này đánh giá cao hợp tác ba bên với VIFC-HCMC và Touchstone Partners, cùng mục tiêu thúc đẩy làn sóng chuyển dịch xanh đang ngày càng lớn mạnh trên toàn châu Á.

"Cam kết chung này không chỉ đơn thuần là một mối quan hệ hợp tác, đây còn là chất xúc tác cho hành động và phản ánh sứ mệnh của chúng tôi trong việc đẩy nhanh những giải pháp đổi mới sáng tạo và có khả năng nhân rộng", bà Jennie Chua chia sẻ.

Theo lãnh đạo Temasek Foundation, mục tiêu cao của hợp tác là lan tỏa tinh thần hành động đến cộng đồng doanh nghiệp. Ba bên kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động hữu hình, kiến tạo một hệ sinh thái bền vững và vì lợi ích các thế hệ tương lai.