Không chỉ đổi tên, Gemadept đổi luôn 'cuộc chơi' dịch vụ hàng hải

Khi hàng loạt dự án cảng nước sâu mới đồng loạt tăng tốc tại Cái Mép – Thị Vải ở phía Nam và Lạch Huyện ở phía Bắc, áp lực cạnh tranh trong ngành khai thác cảng biển Việt Nam đang bước vào một giai đoạn khốc liệt hơn bao giờ hết.

Nhưng thay vì phòng thủ, ban lãnh đạo Công ty CP Gemadept lại tỏ ra khá tự tin, bởi trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn cạnh tranh bằng cầu bến và công suất, Gemadept đang chuyển cuộc chơi sang một tầng khác là xây dựng hệ sinh thái logistics đủ lớn để giữ dòng hàng ở lại trong toàn bộ chuỗi vận hành.

Tại đại hội đồng cổ đông năm 2026 vừa được tổ chức, ban lãnh đạo Gemadept nhiều lần thừa nhận cạnh tranh tại Cái Mép – Thị Vải ở TP.HCM chắc chắn sẽ ngày càng gay gắt khi công suất mới liên tục xuất hiện. Tuy nhiên, áp lực đó chưa đủ để làm suy giảm vị thế của cảng Gemalink do Gemadept đầu tư.

Ngay trong quý I/2026, Gemadept ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 1,45 nghìn tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 716 tỷ đồng, tăng 23%, trong khi lợi nhuận từ các công ty liên doanh liên kết tăng 37%, lên 312 tỷ đồng. Riêng Gemalink đóng góp khoảng 234 tỷ đồng lợi nhuận.

Đà tăng trưởng của Gemalink thời gian qua không chỉ đến từ nhu cầu hàng hóa gia tăng, mà còn hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển dòng hàng trong khu vực về Việt Nam.

Cảng vừa duy trì ổn định các tuyến dịch vụ hiện hữu, vừa liên tục thu hút thêm tàu vãng lai và các tuyến mới nhằm tối ưu hiệu suất khai thác. Nếu ban đầu Gemalink chỉ kỳ vọng bổ sung ít nhất một tuyến dịch vụ mới trong năm 2026, thì thực tế chỉ sau vài tháng đầu năm, cảng đã thu hút thêm ít nhất ba tuyến.

Theo ông Cao Hồng Phong, Phó tổng giám đốc Gemalink, một phần hàng hóa quốc tế hiện có xu hướng đi trực tiếp về Việt Nam thay vì tiếp tục trung chuyển qua các trung tâm lớn trong khu vực như Singapore hay Malaysia. Diễn biến này giúp Gemalink hoàn thành hơn 25% kế hoạch sản lượng chỉ sau quý đầu năm và tạo cơ sở để doanh nghiệp hướng tới mục tiêu khoảng 2,15 triệu TEU trong năm 2026.

Quan trọng hơn, Gemalink đang sở hữu một lợi thế mà không nhiều cảng trong khu vực có được chính là khả năng tiếp nhận tàu siêu lớn.

Theo quy hoạch chi tiết vùng đất, vùng nước của Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) mới được Bộ Xây dựng công bố, Gemalink là cảng duy nhất được bổ sung thêm 360m cầu bến để tiếp nhận tàu 250.000 DWT. Sau điều chỉnh, tổng chiều dài bến đạt khoảng 1.883m, trong đó có 390m dành riêng cho bến sà lan. Điều này tạo ra khác biệt đáng kể trong bối cảnh các hãng tàu quốc tế ngày càng ưu tiên tàu kích thước lớn để tối ưu chi phí vận tải xuyên lục địa.

Đặc biệt, Gemalink hiện cũng là số ít cảng sở hữu bến sà lan chuyên dụng để giải phóng hàng hóa từ các ICD. Đây là yếu tố giúp tăng tốc độ quay vòng hàng hóa và giảm áp lực vận hành trong giai đoạn sản lượng tăng mạnh.

Không chỉ tại Cái Mép, lợi thế cạnh tranh tương tự cũng đang được Gemadept xây dựng ở cụm cảng phía Bắc.

Ở phía Bắc, trong bối cảnh Lạch Huyện liên tục mở thêm bến mới và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, Gemadept cho rằng Nam Đình Vũ vẫn giữ được lợi thế nhờ cấu trúc chi phí khai thác thấp hơn đáng kể, đặc biệt với các tuyến nội Á và tàu feeder.

Theo chia sẻ tại đại hội, chi phí bốc xếp tại Lạch Huyện hiện cao gấp 2–3 lần so với Nam Đình Vũ. Điều này giúp cảng duy trì lợi thế về giá và khả năng thu hút dòng hàng trong bối cảnh các hãng tàu ngày càng nhạy cảm hơn với bài toán tối ưu chi phí vận hành.

Quan trọng hơn, Nam Đình Vũ hiện đã trở thành một trung tâm hàng hóa lớn tại khu vực Hải Phòng, chiếm khoảng 20% thị phần khu vực. Khi chuỗi logistics đã hình thành ổn định quanh một cảng, việc dịch chuyển sang cảng khác không còn là câu chuyện đơn thuần của giá dịch vụ, mà kéo theo chi phí tái tổ chức toàn bộ mạng lưới vận hành.

Đây cũng là lý do Gemadept cho rằng áp lực cạnh tranh tại phía Bắc sẽ không chỉ nằm ở việc xuất hiện thêm cầu bến mới tại Lạch Huyện, mà phụ thuộc vào khả năng cảng nào giữ được hệ sinh thái khách hàng và dòng hàng ổn định hơn trong dài hạn.

Việc Nam Đình Vũ đặt mục tiêu nâng sản lượng lên 1,85 triệu TEU trong năm 2026 cũng cho thấy Gemadept đang muốn tiếp tục mở rộng vai trò của cảng này như một “hub” hàng hóa lớn tại Hải Phòng, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá dịch vụ đơn thuần.

Điểm đáng chú ý tại đại hội năm nay là Gemadept không còn nói về mình như một doanh nghiệp khai thác cảng đơn thuần. Doanh nghiệp chính thức đổi tên thành Công ty CP Tập đoàn Gemadept, đồng thời định hướng phát triển theo mô hình “maritime centric”, lấy toàn bộ hệ sinh thái hàng hải làm trung tâm, thay vì mô hình tập trung vào dịch vụ cảng "port centric".

Phía sau sự thay đổi tên gọi đó là chiến lược xây dựng hệ sinh thái logistics tích hợp xoay quanh cảng biển.

“Chúng tôi muốn khai thác tối đa lượng hàng đã có trong tay với chi phí bán hàng thấp nhất”, Tổng giám đốc Gemadept Nguyễn Thanh Bình nói tại đại hội.

Nếu trước đây doanh nghiệp cảng cạnh tranh bằng vị trí địa lý và công suất cầu bến, thì hiện nay, lợi thế lớn hơn lại nằm ở khả năng giữ dòng hàng ở lại càng lâu càng tốt trong toàn bộ chuỗi logistics.

Điều này cũng đồng nghĩa dư địa tăng trưởng của doanh nghiệp cảng trong tương lai sẽ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào việc mở thêm cầu bến, mà nằm ở khả năng kéo dài thời gian lưu chuyển hàng hóa trong toàn hệ sinh thái logistics.

Theo ban lãnh đạo, trong giai đoạn 2026–2030, khoảng 80% doanh thu và lợi nhuận vẫn đến từ mảng cốt lõi, nhưng 20% còn lại sẽ đến từ các dịch vụ đồng tâm như vận tải biển, vận tải thủy, port logistics, bảo hiểm hàng hải, sửa chữa và đóng mới tàu. 

Khi doanh nghiệp sở hữu càng nhiều “điểm chạm” trong chuỗi vận hành, từ cảng biển, ICD, vận tải thủy cho tới logistics hậu cảng, khả năng giữ khách hàng và tối ưu biên lợi nhuận cũng lớn hơn đáng kể.

Đó cũng là lý do Gemadept muốn đầu tư thêm tàu biển, xà lan, cảng sông và hệ thống kết nối ICD nhằm giữ hàng hóa ở lại trong toàn bộ hệ sinh thái thay vì chỉ dừng ở dịch vụ bốc xếp.

Chiến lược mở rộng hệ sinh thái hàng hải cũng đang trở thành nền tảng cho tham vọng tăng trưởng mới của Gemadept.

Trong năm 2026, Gemadept đặt ra hai kịch bản kinh doanh. Với kế hoạch đăng ký, Gemadept dự kiến đạt 6.500 tỷ đồng doanh thu và 2.800 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng lần lượt 9,1% và 11,1% so với năm 2025.

Ở kịch bản phấn đấu, doanh thu có thể đạt 6.800 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế khoảng 3.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 14,2% và 19%.

Các mục tiêu này cho thấy Gemadept dường như không chỉ đặt cược vào tăng trưởng sản lượng hàng hóa đơn thuần, mà đang kỳ vọng hệ sinh thái logistics tích hợp sẽ trở thành động lực giúp doanh nghiệp mở rộng biên lợi nhuận và giữ lợi thế trong cuộc đua cảng biển dài hạn.