Sổ tay quản trị

Không hồi tố, truy thu thuế: Hộ kinh doanh cần biết gì khi chuyển sang kê khai?

Nhật Hạ Thứ ba, 27/01/2026 - 16:08
Nghe audio
0:00

Cục Thuế khẳng định sẽ không xử lý vi phạm, không hồi tố bất lợi khi chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai.

Lộ trình cải cách thuế giai đoạn 2025-2026 sẽ bãi bỏ hoàn toàn thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026. Trước sự thay đổi mang tính bước ngoặt này, nhiều chủ hộ lo lắng về việc liệu cơ quan thuế có sử dụng dữ liệu doanh thu tự kê khai của năm 2026 để "soi" lại và truy thu thuế những năm trước đó hay không.

Để tháo gỡ nút thắt tâm lý này, Cục Thuế đã chính thức ban hành văn bản hướng dẫn làm rõ việc không kiểm tra, không xử phạt và không truy thu đối với các trường hợp chuyển đổi mô hình tuân thủ quy định.

1. Cục Thuế khẳng định không truy thu hộ khoán khi chuyển sang kê khai

Nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tự tin thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương pháp mới, Cục Thuế đã ban hành Công văn 307/CT-PC quy định về việc không xử lý vi phạm hành chính trong quá trình chuyển đổi.

Cụ thể, đối với những hộ kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán trong năm 2025 trở về trước và đã được ấn định mức thuế theo Điều 51 Luật Quản lý thuế, cơ quan thuế cam kết:

Không thực hiện kiểm tra thuế đối với doanh thu khoán đã nộp trong quá khứ.

Không sử dụng doanh thu kê khai năm 2026 để xử lý hồi tố đối với nghĩa vụ thuế của giai đoạn nộp thuế khoán trước đó.

• Chính sách này áp dụng ngay cả khi hộ kinh doanh có sự thay đổi lớn về quy mô sản xuất kinh doanh (tăng doanh thu trên 50% trở lên) so với mức khoán cũ.

khong-truy-thu-thue-ho-khoan-sang-ke-khai-2026
Ngành thuế cam kết không hồi tố doanh thu cũ khi hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai năm 2026

2. Nguyên tắc "Không hồi tố" theo Nghị quyết 198/2025/QH15

Căn cứ pháp lý cho chính sách này nằm tại khoản 4 Điều 5 Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội.

Nghị quyết nêu rõ nguyên tắc xử lý vi phạm trong hoạt động kinh doanh là: "Không được áp dụng hồi tố quy định pháp luật để xử lý bất lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh".

Việc bãi bỏ thuế khoán từ 01/01/2026 là một phần trong đề án hiện đại hóa quản lý thuế, chuyển từ phương thức ấn định sang quản lý dựa trên dữ liệu số và hóa đơn điện tử.

Nhà nước chấp nhận việc "xóa bàn làm lại" để thiết lập một môi trường kinh doanh bình đẳng, nơi mọi thực thể kinh tế đều phải chịu trách nhiệm về số liệu thực tế của mình. Sự minh bạch từ năm 2026 sẽ là nền tảng để cơ quan quản lý hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận vốn vay ngân hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

3. Lộ trình bãi bỏ thuế khoán và lệ phí môn bài

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn, lộ trình bãi bỏ các nghĩa vụ thuế cũ được thực hiện như sau:

Từ ngày 01/06/2025: Các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên thuộc lĩnh vực ăn uống, bán lẻ, dịch vụ phải bắt đầu triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Từ ngày 01/01/2026: Bãi bỏ hoàn toàn thuế khoán trên phạm vi cả nước. Toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai doanh thu và nộp thuế theo thực tế.

Chấm dứt lệ phí môn bài: Từ kỳ tính thuế 2026, tất cả hộ kinh doanh được miễn 100% lệ phí môn bài, không phân biệt quy mô doanh thu.

Sự thay đổi này giúp hộ kinh doanh giảm bớt gánh nặng chi phí hành chính và các thủ tục nộp phí phiền hà vào dịp đầu năm.

4. Ngưỡng miễn thuế mới 500 triệu đồng: Đòn bẩy cho hộ kinh doanh nhỏ

Song song với việc bỏ thuế khoán, Nhà nước đã nâng ngưỡng miễn thuế lên gấp 5 lần để bảo vệ các hộ kinh doanh siêu nhỏ. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2025, kể từ năm 2026:

• Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống được miễn hoàn toàn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).

• Mức ngưỡng này áp dụng thống nhất cho cả hai loại thuế, giúp khoảng 90% hộ kinh doanh (tương đương 2,3 triệu hộ) hiện nay không còn phải chịu áp lực tài chính về thuế.

Tuy nhiên, các hộ dưới ngưỡng 500 triệu vẫn phải có trách nhiệm duy trì Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1a-HKD) để làm căn cứ chứng minh mình thuộc diện miễn thuế khi cơ quan chức năng hậu kiểm.

Chuyển sang thuế kê khai mang lại lợi ích cho hộ kinh doanh.
Chuyển sang thuế kê khai mang lại lợi ích cho hộ kinh doanh.

5. Những trường hợp vẫn bị xử phạt và truy thu

Mặc dù Cục Thuế cam kết không hồi tố doanh thu khoán cũ, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc miễn trách nhiệm đối với các hành vi sai phạm mới hoặc gian lận có hệ thống. Chủ hộ kinh doanh cần lưu ý các trường hợp sau vẫn bị xử lý nghiêm:

Gian lận, che giấu doanh thu: Nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh cố tình giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, người nộp thuế sẽ bị xử phạt về hành vi trốn thuế theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, thậm chí bị xử lý hình sự nếu vi phạm nghiêm trọng.

Chậm nộp tờ khai kê khai: Từ năm 2026, việc nộp chậm hồ sơ khai thuế có thể bị xử phạt hành chính lên tới 15 triệu đồng.

Vi phạm về hóa đơn: Mọi giao dịch bán hàng phải xuất hóa đơn theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Hành vi không lập hóa đơn có thể bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

6. Giải pháp kê khai thuế điện tử qua eTax Mobile

Để quá trình chuyển đổi từ hộ khoán sang kê khai diễn ra thuận lợi, ngành Thuế khuyến khích 100% hộ kinh doanh thực hiện thủ tục qua phương thức điện tử.

Chủ hộ có thể đăng ký tài khoản thuế và nộp tờ khai ngay trên điện thoại thông minh. Đặc biệt, nếu đã có VNeID mức 2, bạn có thể đăng nhập trực tiếp mà không cần tạo tài khoản mới. Ứng dụng này cho phép:

• Tra cứu nghĩa vụ thuế hằng kỳ.

• Nộp thuế bằng mã QR Code hoặc qua ngân hàng liên kết.

• Nhận thông báo tự động về hạn nộp tờ khai để tránh bị phạt chậm nộp.

7. Kết luận

Việc Cục Thuế làm rõ chính sách không truy thu, không kiểm tra hồi tố doanh thu hộ khoán là một tín hiệu cực kỳ tích cực, gỡ bỏ rào cản tâm lý lớn nhất cho các tiểu thương và hộ cá thể. Đây là thời điểm "vàng" để các chủ hộ chuẩn bị:

1. Rà soát lại doanh thu thực tế năm 2025 để dự kiến nhóm quản lý trong năm 2026.

2. Làm quen với việc lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầu vào - đầu ra và sổ sách kế toán tối giản theo Thông tư 152/2025/TT-BTC.

3. Cập nhật tài khoản VNeID mức 2 và tải ứng dụng eTax Mobile để chủ động theo dõi thông báo thuế.

 Hộ kinh doanh cho thuê phòng trọ kê khai, nộp thuế như thế nào?

Hộ kinh doanh cho thuê phòng trọ kê khai, nộp thuế như thế nào?

Sổ tay quản trị -  5 tháng

Hộ, cá nhân có doanh thu cho thuê nhà từ 500 triệu đồng một năm trở xuống không phải nộp thuế, trên ngưỡng này sẽ kê khai nộp theo kỳ hoặc từng lần phát sinh.

 Tác động của 3 luật thuế mới: Gỡ nút thắt VAT và phân tầng quản lý

Tác động của 3 luật thuế mới: Gỡ nút thắt VAT và phân tầng quản lý

Sổ tay quản trị -  5 tháng

Từ năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân, thuế GTGT và quản lý thuế có nhiều điều chỉnh, tác động trực tiếp tới người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Lời khuyên 'sống còn' giúp hộ kinh doanh tránh cú sốc chuyển đổi thuế

Lời khuyên 'sống còn' giúp hộ kinh doanh tránh cú sốc chuyển đổi thuế

Leader talk -  6 tháng

Theo chuyên gia thuế Lê Văn Tuấn, lời khuyên tốt nhất dành cho hộ kinh doanh là tâm thế. Trong một xã hội thay đổi từng ngày, người làm kinh doanh cần cởi mở, sẵn sàng tiếp nhận những kiến thức mới.

'Trần kính' trong bình đẳng giới là gì? Vì sao ‘trần kính’ vẫn tồn tại trong doanh nghiệp?

'Trần kính' trong bình đẳng giới là gì? Vì sao ‘trần kính’ vẫn tồn tại trong doanh nghiệp?

Sổ tay quản trị -  5 ngày

Dù bình đẳng giới đã có nhiều tiến bộ, "trần kính" vẫn là một trong những rào cản lớn ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến của phụ nữ trong môi trường doanh nghiệp.

VNIDA ban hành quy chế hành nghề thành viên độc lập HĐQT

VNIDA ban hành quy chế hành nghề thành viên độc lập HĐQT

Sổ tay quản trị -  1 tuần

Thành viên độc lập HĐQT được định hình là một nghề nghiệp gắn liền với bộ tiêu chuẩn khắt khe về đạo đức, năng lực, quyền phủ quyết và trách nhiệm giải trình.

Lãnh đạo chuyển đổi là gì? Vì sao ngày càng được doanh nghiệp coi trọng?

Lãnh đạo chuyển đổi là gì? Vì sao ngày càng được doanh nghiệp coi trọng?

Sổ tay quản trị -  1 tuần

Lãnh đạo chuyển đổi hướng đến việc truyền cảm hứng, phát triển con người và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, qua đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tổ chức.

Thỏa thuận không cạnh tranh là gì? Những điều doanh nghiệp cần biết

Thỏa thuận không cạnh tranh là gì? Những điều doanh nghiệp cần biết

Sổ tay quản trị -  2 tuần

Thỏa thuận không cạnh tranh ngày càng được nhiều doanh nghiệp sử dụng để bảo vệ lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, hiệu lực pháp lý vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.

9 trường hợp doanh nghiệp bị kiểm tra thuế tại trụ sở

9 trường hợp doanh nghiệp bị kiểm tra thuế tại trụ sở

Sổ tay quản trị -  3 tuần

Từ ngày 1/7, Luật Quản lý thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó quy định 9 trường hợp cơ quan thuế được kiểm tra trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp.

Chuẩn hoá hoạt động ‘gọi’ vốn qua kênh trái phiếu doanh nghiệp

Chuẩn hoá hoạt động ‘gọi’ vốn qua kênh trái phiếu doanh nghiệp

Tài chính -  2 giờ

Một thị trường vốn phát triển toàn diện không chỉ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn huy động vốn với chi phí hợp lý, mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.

F88 muốn định nghĩa lại thị trường bảo hiểm như cách thay đổi ngành cầm đồ

F88 muốn định nghĩa lại thị trường bảo hiểm như cách thay đổi ngành cầm đồ

Doanh nghiệp -  2 giờ

Lãnh đạo F88 kỳ vọng có thể tái hiện lại "kỳ tích" với mảng bảo hiểm nhờ chiến lược bình dân hóa, thông qua công ty thành viên là Ngôi Nhà Xanh.

Tránh lệch pha khi áp dụng KPI trong khu vực công

Tránh lệch pha khi áp dụng KPI trong khu vực công

Leader talk -  6 giờ

Áp dụng OKR và KPI trong khu vực công không đồng nghĩa nâng cao hiệu quả quản trị nếu thiếu mục tiêu và ưu tiên nhất quán.

Đằng sau khoản lãi thêm hàng trăm tỷ đồng chỉ 'sau một đêm' của Tập đoàn Gelex

Đằng sau khoản lãi thêm hàng trăm tỷ đồng chỉ 'sau một đêm' của Tập đoàn Gelex

Tài chính -  6 giờ

Theo chuyên gia, dù lợi nhuận Gelex tăng mạnh khi áp dụng chuẩn mực kế toán mới, phần tăng này không đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Thay vào đó, nó phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị.

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Tiêu điểm -  6 giờ

Để gỡ bỏ gánh nặng chi phí logistics đang bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, các doanh nghiệp xuất khẩu tìm cách liên kết để hạ giá.

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Tiêu điểm -  7 giờ

Nhiều vướng mắc trong quá trình giao đất, cho thuê đất cần cấp bách sửa đổi trong Luật Đất đai 2024 nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư có sử dụng đất.

Đắm mình trong khu nghỉ dưỡng cao cấp giữa điệp trùng ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa nước đổ

Đắm mình trong khu nghỉ dưỡng cao cấp giữa điệp trùng ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa nước đổ

Ống kính -  7 giờ

Ghé Mù Cang Chải mùa nước đổ, du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ruộng bậc thang và tận hưởng kỳ nghỉ tại khu nghỉ dưỡng cao cấp giữa núi rừng Tây Bắc.

Đọc nhiều