Khung phát triển kinh tế nhà nước đến 2030 theo Nghị quyết 79-NQ/TW

Nhật Hạ Thứ sáu, 09/01/2026 - 15:17
Nghe audio
0:00

Nghị quyết 79-NQ/TW xác định mục tiêu phát triển kinh tế nhà nước đến 2030, tầm nhìn 2045, với trọng tâm là nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng và phân bổ nguồn lực.

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Nghị quyết khẳng định kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Sau 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt là gần 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, thực hiện chức năng định hướng, dẫn dắt và điều tiết các hoạt động kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, nghị quyết cũng chỉ ra rằng bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực kinh tế nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập, từ thể chế, hiệu quả quản lý nguồn lực đến hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Trong bối cảnh đó, nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Bộ Chính trị yêu cầu tập trung quán triệt và triển khai đồng bộ, quyết liệt các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế nhà nước.

Đưa doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới

Về mục tiêu cụ thể, nghị quyết đặt ra lộ trình đến năm 2030 với trọng tâm là nâng cao quy mô, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, phấn đấu có khoảng 50 doanh nghiệp nhà nước nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ một đến ba doanh nghiệp nhà nước lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Nghị quyết xác định nhiệm vụ xây dựng một số tập đoàn kinh tế và doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, đủ năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế. Các doanh nghiệp này giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong những ngành, lĩnh vực then chốt và chiến lược của nền kinh tế.

Toàn bộ doanh nghiệp nhà nước phải thực hiện quản trị doanh nghiệp hiện đại trên nền tảng số; các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước áp dụng đầy đủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp theo chuẩn OECD.

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất ba ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản, đồng thời phát triển các ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò chủ lực trong hệ thống.

Mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất ba ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản. Ảnh: Hoàng Anh

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, nghị quyết tiếp tục định hướng xã hội hóa mạnh mẽ việc cung cấp dịch vụ công, sắp xếp và tinh gọn đầu mối, hướng tới chỉ còn các đơn vị phục vụ nhiệm vụ chính trị, quản lý nhà nước và cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

Tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế nhà nước được xác định trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược, tự cường và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế.

Mức dự trữ quốc gia đạt 2% GDP; khoảng 60 doanh nghiệp nhà nước nằm trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; năm doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; tối thiểu 50% đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, chi đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên theo cơ chế thị trường.

Yêu cầu quản trị theo hướng hiện đại

Về giải pháp chung, nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển và quản trị hiện đại.

Các chức năng sở hữu vốn nhà nước, chức năng quản lý kinh tế và chức năng thực hiện nhiệm vụ chính trị được yêu cầu tách bạch rõ ràng.

Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, thiết lập quy trình xem xét độc lập và minh bạch để phân biệt rõ sai sót khách quan với vi phạm pháp luật trong quá trình xử lý trách nhiệm.

Đội ngũ lãnh đạo, quản lý, chuyên gia được đảm bảo thu nhập tương xứng, phù hợp với thị trường lao động, có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài.

Song song với đó, nghị quyết yêu cầu chuẩn hóa và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về chủ thể và các nguồn lực của kinh tế nhà nước, bảo đảm tính liên thông, thống nhất và cập nhật, phục vụ công tác hoạch định chính sách, quản lý và giám sát hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

Trong nhóm giải pháp cụ thể, nghị quyết đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành việc đo đạc, thống kê, số hóa và làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai trên toàn quốc, kết nối và chia sẻ liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác.

Có cơ chế, chính sách bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận đất đai; ưu tiên bố trí quỹ đất cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ, phát triển đô thị, nhà ở xã hội; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và cương quyết thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, lãng phí.

Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được khuyến khích đầu tư ra nước ngoài nhằm thăm dò, khai thác và chế biến các loại khoáng sản mà trong nước chưa có hoặc có trữ lượng hạn chế.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc tăng cường điều tra cơ bản và xây dựng hệ thống dữ liệu về tài nguyên biển, đảo, gắn khai thác, sử dụng hiệu quả với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Kinh tế biển được xác định là một cấu phần quan trọng trong kinh tế nhà nước, với ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng biển, đảo trọng yếu.

Đáng chú ý, nghị quyết yêu cầu ban hành các cơ chế vượt trội và hành lang pháp lý đồng bộ để triển khai các khuôn khổ thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), phục vụ phát triển kinh tế không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp, ngành công nghiệp hàng không và vũ trụ.

Đồng thời, khuyến khích huy động nguồn lực xã hội và hợp tác công tư trong đầu tư, khai thác công trình ngầm, phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số tiên tiến.

Cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước

Đối với doanh nghiệp nhà nước, nghị quyết cho phép áp dụng các chính sách nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp quy mô lớn thông qua tăng vốn điều lệ.

Các biện pháp bao gồm được sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp, cũng như rà soát, đánh giá lại các tài sản đã hết khấu hao nhưng còn giá trị sử dụng.

Việc hợp nhất, sáp nhập và chuyển giao doanh nghiệp được khuyến khích nhằm phát huy lợi thế tổng thể của từng ngành.

Nghị quyết cho phép doanh nghiệp nhà nước chủ động sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để triển khai hoặc đặt hàng nghiên cứu, phát triển theo cơ chế khoán sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp nhà nước có thể tự hình thành hoặc liên kết với nhà nước và các doanh nghiệp khác để thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm.

Một nội dung trọng tâm khác là tái cơ cấu toàn diện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia. Nguồn lực từ cơ cấu lại vốn tại doanh nghiệp và các nguồn lực nhà nước giao được tập trung để đầu tư phát triển doanh nghiệp quy mô lớn, dự án công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra nước ngoài, thực hiện mua bán – sáp nhập nhằm tiếp cận công nghệ mới và công nghệ lõi.

Bên cạnh đó, nghị quyết yêu cầu nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam và Công ty Mua bán nợ Việt Nam nhằm hỗ trợ quá trình tái cơ cấu, đặc biệt là tái cơ cấu tài chính và xử lý nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại theo cơ chế thị trường.

Doanh nghiệp nhà nước lộ nhiều 'lỗ hổng' trong quản lý vốn

Doanh nghiệp nhà nước lộ nhiều 'lỗ hổng' trong quản lý vốn

Tiêu điểm -  1 năm
Nhiều doanh nghiệp nhà nước để phát sinh nợ quá hạn hàng nghìn tỷ đồng, đầu tư dài hạn thua lỗ, sử dụng đất chưa đúng mục đích.
Doanh nghiệp nhà nước lộ nhiều 'lỗ hổng' trong quản lý vốn

Doanh nghiệp nhà nước lộ nhiều 'lỗ hổng' trong quản lý vốn

Tiêu điểm -  1 năm
Nhiều doanh nghiệp nhà nước để phát sinh nợ quá hạn hàng nghìn tỷ đồng, đầu tư dài hạn thua lỗ, sử dụng đất chưa đúng mục đích.
Ba nỗi sợ được hoá giải, doanh nghiệp tư nhân xông pha đầu tư dự án lớn

Ba nỗi sợ được hoá giải, doanh nghiệp tư nhân xông pha đầu tư dự án lớn

Tiêu điểm -  1 năm

Các doanh nghiệp tư nhân liên tiếp đề xuất các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực hạ tầng, xâm nhập các lĩnh vực vốn là “sân chơi” truyền thống của doanh nghiệp nhà nước.

Gặp Thủ tướng, chủ tịch Viettel, PVN, TKV, Becamex kiến nghị gì?

Gặp Thủ tướng, chủ tịch Viettel, PVN, TKV, Becamex kiến nghị gì?

Tiêu điểm -  1 năm

Đối mặt nhiều thách thức, các doanh nghiệp nhà nước kiến nghị Chính phủ tháo gỡ vướng mắc về thể chế, vốn, hạ tầng và chuyển đổi số.

Tập đoàn nhà nước 'lên đời' quản trị nhờ chuyển đổi số

Tập đoàn nhà nước 'lên đời' quản trị nhờ chuyển đổi số

Tiêu điểm -  1 năm

Nhiều doanh nghiệp nhà nước như VNPT, Petrovietnam, EVN… đã bắt đầu gặt hái những 'trái ngọt' đầu tiên nhờ triển khai chuyển đổi số hiệu quả.

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiêu điểm -  1 giờ

Dự án Luật Dầu khí sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tiêu điểm -  1 giờ

Hàng nghìn chuyến bay bổ sung được các hãng hàng không đồng loạt tăng thêm để phục vụ nhu cầu di chuyển trong cao điểm nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài năm ngày.

Xử lý dự án treo cần hơn một cơ chế giải cứu

Xử lý dự án treo cần hơn một cơ chế giải cứu

Tiêu điểm -  1 ngày

Nghị quyết 21 đang mở ra lối đi mới cho những dự án treo nhưng để biến những khối bê tông dang dở, khu đất hoang thành không gian sống, cần nhiều hơn một cơ chế giải cứu.

Năm dự án điện mặt trời mắc kẹt ở Gia Lai

Năm dự án điện mặt trời mắc kẹt ở Gia Lai

Tiêu điểm -  1 ngày

Năm dự án điện mặt trời chậm tiến độ kéo dài tại Gia Lai đang được cơ quan chức năng vào cuộc tháo gỡ các điểm nghẽn trọng yếu như giải tỏa công suất, hạ tầng lưới điện.

Quảng Ninh 'phá băng' nguồn lực để bứt tốc

Quảng Ninh 'phá băng' nguồn lực để bứt tốc

Tiêu điểm -  1 ngày

Bước vào chặng nước rút của năm 2026 với tâm thế mới của một thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh vừa quyết định nâng kịch bản tăng trưởng kinh tế.

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Bất động sản -  7 phút

Để phá băng thanh khoản, các chủ đầu tư buộc phải bước vào cuộc đua tái cấu trúc dòng tiền, kéo giãn tiến độ và trực tiếp 'gánh' rủi ro lãi suất cùng khách hàng.

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Bất động sản -  13 phút

Cùng với nhu cầu ở thực của người dân địa phương, tỷ suất sinh lời vượt trội từ hoạt động cho thuê đang kích hoạt dòng tiền đầu tư mạnh mẽ đổ về thị trường căn hộ Hải Phòng.

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp -  53 phút

Khối nợ khổng lồ, biên lợi nhuận mỏng cùng áp lực ứng vốn ngày càng lớn đang đè nặng lên các doanh nghiệp xây dựng bất chấp sự tấp nập của các đại công trường trên khắp cả nước.

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiêu điểm -  1 giờ

Dự án Luật Dầu khí sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Doanh nghiệp -  1 giờ

Thị trường bán lẻ ô tô khởi sắc với doanh số tăng trưởng nhưng biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, áp lực tồn kho, chi phí vốn gia tăng và sự thay đổi nhanh chóng trong khẩu vị tiêu dùng.

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

Sổ tay quản trị -  1 giờ

Quy định về ký kết hợp đồng đặt cọc, trách nghiệm của chủ đầu tư và các sàn giao dịch, là những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Tuy nhiên, vẫn còn một số quy định cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn triển khai.

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tiêu điểm -  1 giờ

Hàng nghìn chuyến bay bổ sung được các hãng hàng không đồng loạt tăng thêm để phục vụ nhu cầu di chuyển trong cao điểm nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài năm ngày.