Kịch bản thao túng tiền ảo đánh lừa hàng triệu nhà đầu tư tại Onus

Bắt tạm giam và điều tra đội ngũ Onus

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an chính thức công bố quyết định khởi tố vụ án hình sự và thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với ông Vương Lê Vĩnh Nhân, người vẫn thường được biết đến trong giới công nghệ với cái tên Eric Vuong.

Ông Nhân giữ vai trò Chủ tịch CTCP Đầu tư HVA, Tổng giám đốc CTCP Quản lý tài sản số và là người đứng sau sự ra đời của sàn tài sản số Onus. Cùng bị bắt giữ với ông Nhân là Trần Quang Chiến, người chịu trách nhiệm quản trị kỹ thuật cho sàn này và Ngô Thị Thảo, Giám đốc CTCP Vàng bạc đá quý HanaGold.

Các đối tượng này cùng bốn người khác bị điều tra về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Ngoài ra, một cá nhân khác trong đường dây cũng bị khởi tố về tội rửa tiền.

Kết quả điều tra bước đầu cho thấy một kịch bản tinh vi được dàn dựng từ năm 2018. Dưới sự chỉ đạo của Vương Lê Vĩnh Nhân, nhóm này đã tạo lập ra hàng loạt các tài sản số như VNDC, ONUS và HNG.

Các tài sản này sau đó được đưa lên sàn Onus để phát hành và bán cho các nhà đầu tư. Để tạo ra vẻ ngoài đầy hứa hẹn, Nhân chỉ đạo bộ phận kỹ thuật và truyền thông đưa ra những thông tin quảng cáo sai lệch về giá trị của các tài sản số.

Để dòng tiền liên tục đổ vào, nhóm điều hành đã trực tiếp can thiệp vào hệ thống để tạo ra các giao dịch ảo, tạo cung cầu giả nhằm thao túng và điều chỉnh giá theo ý muốn của Nhân. Những con số trên màn hình điện thoại của người dùng thực chất là một hệ thống được lập trình sẵn để phục vụ mục đích chiếm đoạt tiền.

Nhìn lại lịch sử, Onus không phải là một cái tên xa lạ trong cộng đồng đầu tư tài sản số tại Việt Nam. Xuất hiện từ tháng 3/2020, nền tảng này ban đầu mang tên VNDC được giới thiệu là stablecoin neo giá theo đồng Việt Nam.

Đến cuối năm 2021, ứng dụng này được tái định vị thành Onus với tham vọng trở thành một siêu ứng dụng tài chính và mở rộng ra thị trường quốc tế. Mặc dù đăng ký pháp nhân tại Singapore, nhưng toàn bộ đội ngũ lại ở Việt Nam.

Sau một sự cố lộ dữ liệu vào năm 2021, tin tặc từng tiết lộ có tới 90% trong số gần 2 triệu người dùng của sàn là khách hàng trong nước.

Đến cuối năm ngoái, ông Nhân từng tự tin tuyên bố Onus đã đạt tới 7 triệu tài khoản toàn cầu, sở hữu năng lực xử lý giao dịch lên tới 300.000 lệnh mỗi giây.

Để lôi kéo nhà đầu tư, sàn Onus tung ra các chính sách gửi VNDC để nhận lãi qua đêm từ 10% đến 12,8% mỗi năm, thậm chí có những gói đầu tư sinh lời lên tới 24% mỗi năm.

Với khối lượng giao dịch trung bình mỗi ngày từ 8.000 đến 10.000 tỷ đồng, Onus từng được kỳ vọng là một biểu tượng của fintech Việt Nam trước khi những góc khuất bị cơ quan chức năng phơi bày ra ánh sáng.

Những vết nứt tại HVA

Dấu hiệu bất ổn đầu tiên của Onus bắt đầu xuất hiện từ một tuần trước, khi hàng loạt người dùng phản ánh tình trạng không thể đăng nhập vào ứng dụng.

Các thao tác cơ bản như lấy lại mật khẩu, hay truy cập vào ví tài sản đều bị máy chủ từ chối với thông báo lỗi kết nối mạng. Sự im lặng đáng sợ từ phía đội ngũ điều hành trong những giờ đầu tiên đã khiến làn sóng hoảng loạn nhanh chóng lan rộng trên các hội nhóm mạng xã hội.

Nhiều nhà đầu tư đã mất hoàn toàn quyền tiếp cận với số tài sản số đang lưu ký trên hệ thống. Cùng thời điểm đó, ứng dụng HanaGold, một đối tác liên kết chặt chẽ với Onus cũng gặp sự cố tương tự với chức năng nạp và rút tiền.

Sự việc tiếp tục leo thang khi phía HVA thừa nhận đang phải phối hợp với cơ quan điều tra, đồng thời một số thiết bị liên quan đã bị tạm giữ để phục vụ rà soát, cũng như thông báo tạm khóa chức năng nạp và rút tiền trên ứng dụng của mình.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu HVA liên tục giảm tới gần 50% tính đến hiện tại. Trong khi đó, HanaGold cũng phát đi thông báo xin lỗi khách hàng, thừa nhận sự cố bắt nguồn từ các hoạt động hợp tác với Onus và khẳng định sẽ tuân thủ các yêu cầu của cơ quan công an cho đến khi có thông báo mới.

Sự sụp đổ của Onus còn kéo theo những nghi ngại về tính khả thi của các dự án mà HVA Group đang lên kế hoạch trước đó. Tháng 9 năm ngoái, công ty này đã thành lập CTCP Sàn giao dịch tài sản số DNEX do ông Nguyễn Chí Công, một thành viên HĐQT của HVA làm đại diện pháp luật.

Dự án này được quảng bá là một bước đi chiến lược nhằm xây dựng một sàn giao dịch tài sản số chính quy tại Đà Nẵng, phù hợp với định hướng phát triển thành phố này thành một trung tâm tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, dữ liệu về pháp nhân DNEX lại cho thấy một thực tế khiêm tốn, khi công ty chỉ đăng ký vốn điều lệ 2 tỷ đồng, một con số quá thấp với mức yêu cầu 10.000 tỷ đồng theo quy định của Nghị quyết 05.

Hiện tại, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đang tích cực phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao để làm rõ hành vi phạm tội của các bị can và mở rộng vụ án. Để phục vụ công tác điều tra và đảm bảo quyền lợi cho những người liên quan, cơ quan chức năng đã đưa ra thông báo đề nghị các cá nhân là bị hại, những người đã mất tiền vào VNDC, ONUS hay HNG, liên hệ trực tiếp với cơ quan điều tra tại Hà Nội.