Lãnh đạo Be Group: 'An sinh là lợi thế cạnh tranh'

Mỗi sáng, anh Lê Văn Tùng, một tài xế Be tại TP.HCM bắt đầu ngày làm việc với một ly cà phê sữa đá cùng ổ bánh mì Bảy Hổ. "Buổi sáng luôn là khoảng thời gian yêu thích của tôi", anh nói.

Khi rảnh tay, anh giúp vợ dọn hàng, đưa các con đi học. Thời gian còn lại, anh chạy xe và giao đồ ăn. Với anh, công việc này không chỉ là kế sinh nhai qua ngày, mà đã trở thành một điểm tựa cho cả gia đình.

Anh Tùng khoe, con gái lớn của anh là một trong những trường hợp đầu tiên được nhận hỗ trợ từ quỹ học bổng của Be. "Tôi vui chứ. Ngờ đâu mình làm tài xế tự do, mà con gái cũng được học bổng", người tài xế hân hoan.

Ông Hoàng Công Huấn, Giám đốc phát triển kinh doanh và dự án chiến lược của Be Group, trong cuộc phỏng vấn độc quyền với TheLEADER cho biết, câu chuyện của anh Tùng không hiếm gặp ở Be. Với nền tảng này, an sinh từ lâu đã được xem như một chiến lược xuyên suốt.

Điểm tựa an sinh

Thời gian gần đây, Be Group liên tục nhấn mạnh tính “an sinh” trong các hoạt động của mình. Phải chăng đây là một chiến lược mới để thu hút đối tác trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, thưa ông?

Ông Hoàng Công Huấn: Nhiều người có thể thấy lạ. Nhưng bất kì tài xế nào ở Be đều sẽ biết, đây không phải là một chiến lược mới. An sinh đã là bản sắc và cam kết nhất quán của Be Group ngay từ những ngày đầu thành lập.

Báo cáo tác động 5 năm được chúng tôi công bố ghi nhận, số lượng đối tác chọn đồng hành cùng Be đã tăng hơn 600%. Chúng tôi đang mang lại cơ hội thu nhập cho hơn nửa triệu đối tác, mà đằng sau đó là nửa triệu gia đình Việt Nam có thêm một điểm tựa kinh tế linh hoạt và vững chắc.

Trên 50% đối tác đã gắn bó với Be trên 3 năm. Đây chính là câu trả lời cho việc chính sách an sinh của chúng tôi có thực chất và mang tính dài hạn hay không. 

Năm ngoái, khi Be Group đã đạt EBITDA dương, bước vào giai đoạn cạnh tranh về chiều sâu vận hành. Đây cũng là lúc chúng tôi càng đẩy mạnh tái đầu tư cho đối tác.

Tôi khá bất ngờ khi biết Be Group cũng có quỹ học bổng cho con em tài xế, dù họ không phải “nhân viên” của công ty. Vì sao một nền tảng gọi xe lại quyết định làm điều này, thưa ông?

Ông Hoàng Công Huấn: (cười) Bởi chúng tôi hiểu rằng, an sinh lớn nhất của một người lao động chính là tương lai của con cái họ.

Với việc phát động beScholar 2026, chương trình học bổng giáo dục dành cho con em của đối tác tài xế và đối tác dọn dẹp nhà cửa trên nền tảng, mục tiêu của chúng tôi là góp phần giảm áp lực chi phí giáo dục và tạo thêm cơ hội học tập dài hạn cho thế hệ tương lai.

Cuối năm ngoái, chúng tôi đã triển khai giai đoạn đầu dành cho các bạn sinh viên. Sang tới năm 2026, chương trình mở rộng hỗ trợ đến con em đối tác có thành tích học tập nổi bật hoặc hoàn cảnh khó khăn, với giá trị từ 500.000 đến 6.000.000 đồng/suất. Học bổng không chỉ hỗ trợ chi phí, mà còn là động lực để các em tiếp tục theo đuổi con đường học vấn.

Rộng hơn câu chuyện học bổng, dưới góc nhìn của ông, bài toán an sinh đang tác động thế nào đến thị trường lao động tự do tại Việt Nam?

Ông Hoàng Công Huấn: Theo dữ liệu từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ ra một thực trạng nhức nhối: Nhóm "Missing Middle" (Lao động bị bỏ quên ở giữa) tại Việt Nam hiện có quy mô lên tới 32,6 triệu người, chiếm khoảng 61% lực lượng lao động toàn quốc.

Đây là nhóm lao động tự do hoạt động trong khu vực phi chính thức – nằm ngoài lưới trợ cấp xã hội của nhà nước nhưng cũng không tương thích với hệ thống bảo hiểm truyền thống vốn chỉ thiết kế cho các mô hình công việc cố định. 

Nhóm này bao gồm tiểu thương tại các chợ truyền thống, hộ kinh doanh cá thể nhỏ lẻ, người làm nghề tự do…không có nền tảng đứng sau, không hợp đồng lao động, không bảo hiểm, cũng không bất kỳ cơ chế hỗ trợ nào khi ốm đau, thiếu vốn hay thu nhập gián đoạn… Đây cũng là câu chuyện của tài xế xe ôm truyền thống trước đây. Do đó, việc giải quyết bài toán an sinh cho nhóm này là một nhu cầu cấp thiết của toàn xã hội.

Vậy công nghệ đang đóng vai trò gì ở đây, thưa ông?

Ông Hoàng Công Huấn: Nhờ sức mạnh của công nghệ, những công việc như chạy xe hay dọn dẹp nhà cửa giờ đây đã mang một hình hài mới. Người lao động được kết nối với hàng triệu khách hàng, được tham gia vào thị trường dịch vụ trực tuyến năng động bậc nhất khu vực.

Cần biết rằng, quy mô thị trường gọi xe và giao đồ ăn tại Việt Nam được dự báo đạt 9 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, thị trường giúp việc nhà tại châu Á - Thái Bình Dương cũng đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép lên tới 19,2%.

Các nền tảng công nghệ như Be giờ đây đã trở thành sinh kế quan trọng với nhiều gia đình Việt Nam, vừa đảm bảo tính chất linh hoạt công việc tự do vừa mang lại sự bền vững nhờ tính hệ thống và được bảo vệ.

Chúng tôi hiểu rằng, an sinh lớn nhất của một người lao động chính là tương lai của con cái họ. Chương trình học bổng giáo dục dành cho con em của đối tác tài xế và đối tác dọn dẹp nhà cửa trên nền tảng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí giáo dục và tạo thêm cơ hội học tập dài hạn cho thế hệ tương lai.

Câu chuyện đường dài

Khi các doanh nghiệp cùng ngành liên tục phô diễn số lượng xe hay thị phần, liệu “an sinh” có đủ sức trở thành lợi thế cạnh tranh của Be Group, thưa ông?

Ông Hoàng Công Huấn: Chắc chắn rồi. Thị trường gọi xe không chỉ là cuộc đua tranh giành thị phần - phần nhu cầu, mà phải cân bằng được cán cân cung - cầu, có nguồn cung đủ mạnh để đáp ứng quy mô cầu, thì mới tạo ra giá trị thực cho doanh nghiệp.

Trong đó, nguồn cung bao gồm cả nhà sản xuất phương tiện ô tô/xe máy và lực lượng tài xế. Thực tế, tại một số nền tảng khác, tài xế bị yêu cầu phải sở hữu xe riêng, hoặc chỉ được giới hạn trong nguồn cung xe của một hãng duy nhất. Việc giới hạn này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và thu nhập, ví dụ như xe điện cần thời gian sạc, khiến số cuốc xe trung bình mỗi ngày không đạt mức tối ưu.

Trong khi đó, Be hoạt động dựa trên mô hình kinh tế chia sẻ đúng nghĩa, mang tới lựa chọn linh hoạt. Tài xế Be có thể tận dụng phương tiện có sẵn, hoặc được Be hỗ trợ nguồn vốn vay ưu đãi từ VPBank, cung cấp đa dạng hãng xe với giá cạnh tranh. Sự cởi mở này giúp chúng tôi phủ rộng mạng lưới và đáp ứng các dịch vụ một cách hiệu quả nhất.

Nếu coi an sinh là lợi thế cạnh tranh của Be Group. Vậy hệ thống này đang được thiết kế ra sao, thưa ông?

Ông Hoàng Công Huấn: Chúng tôi tiếp cận bài toán an sinh thông qua Trung tâm hỗ trợ đối tác toàn diện BE5X, mô hình gồm ba tầng nhằm đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tác khác nhau. Đây là mô hình trung tâm an sinh đầu tiên tại Đông Nam Á, kết nối hơn 20 công ty hàng đầu từ các lĩnh vực tài chính, bảo hiểm, sản xuất phương tiện.

Tầng thứ nhất là sinh kế ổn định. Nhờ hệ sinh thái đa dịch vụ từ beBike, beFood, beDelivery đến beCar, beRental, đối tác có đa dạng nguồn thu. Hơn 50% đối tác của chúng tôi hiện có hơn 2 nguồn thu nhập trên nền tảng.

Tầng thứ hai là bình đẳng số và năng lực tự chủ, nơi chúng tôi chuyển giao kỹ năng nghề nghiệp và công nghệ. Tầng thứ ba là bảo vệ dài hạn, cung cấp các gói bảo hiểm tai nạn, sức khỏe và các khoản vay vi mô chính thống.

Đơn cử, một tài xế trẻ chạy xe bán thời gian có thể chỉ cần tầng một. Nhưng một đối tác trung niên, cần thu nhập linh hoạt để chăm lo gia đình, sẽ tìm đến tầng hai và tầng ba. Đến nay, 100% tài xế đạt hạng bePro/Pro+ đều được Be chi trả toàn bộ bảo hiểm tai nạn về người do Opes cung cấp. Họ còn được tiếp cận nguồn vốn vay chi tiêu thông qua ngân hàng số Cake by VPBank mà không cần chứng minh thu nhập, đăng ký 24/7 và giải ngân chỉ trong vài phút hay tiết kiệm chi tiêu cho gia đình nhờ eVoucher ưu đãi mua sắm từ LynkiD.

Tất cả đều cho thấy chúng tôi không dừng lại ở việc tối ưu hóa một chuyến xe, mà đang xây dựng một giải pháp an sinh xã hội mẫu mực.

Liên quan tới câu chuyện an sinh, chính phủ Indonesia gần đây vừa yêu cầu các nền tảng gọi xe giảm hoa hồng thu từ tài xế xuống mức tối đa 8%. Nhiều quan điểm cho rằng nền tảng cứ giảm chiết khấu thì tài xế sẽ có an sinh tốt. Ông nghĩ sao về điều này?

Ông Hoàng Công Huấn: Có lẽ, đó là một góc nhìn chưa toàn diện. Chúng tôi tôn trọng cách tiếp cận của từng quốc gia, nhưng bối cảnh thị trường Việt Nam có những đặc thù riêng.

Theo tôi, mọi sự so sánh về tỷ lệ chiết khấu, hoa hồng mà không đặt trong tổng thể cấu trúc chi phí và mô hình vận hành của doanh nghiệp đều không phản ánh chính xác bản chất của bài toán an sinh.

Nhiều người nghĩ giảm chiết khấu nền tảng là thu nhập tài xế tăng. Nhưng thực tế tại Be, minh chứng rõ ràng nhất là tổng thu nhập của đối tác tài xế đã tăng vượt mức 211% sau 5 năm, dù cấu trúc chiết khấu vẫn được giữ ở mức cân bằng cho nền tảng.

An sinh thực chất không nằm ở con số phần trăm. An sinh phải là tổng thu nhập thực tế mà các đối tác mang về mỗi tháng, là việc họ chạy xe không bị rỗng cuốc, là hệ thống bảo vệ họ trước các rủi ro trong cuộc sống.

Thay vì áp dụng các giải pháp “cào bằng”, chúng tôi tối ưu hóa thu nhập bằng thuật toán phân bổ chuyến theo cung - cầu thời gian thực. Hệ thống tính toán dựa trên hướng di chuyển, tải trọng, loại xe để giảm tối đa thời gian chạy rỗng, tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu hóa doanh thu trên từng giờ lăn bánh mà tài xế vẫn giữ trọn quyền tự do.

Sau những cuộc cạnh tranh về giá và chiết khấu, theo ông, đâu là con đường để thị trường gọi xe Việt Nam phát triển bền vững?

Ông Hoàng Công Huấn: Bất kỳ doanh nghiệp nào muốn bền vững, thì điều kiện tiên quyết là phải có năng lực kinh doanh vững vàng và đã kinh doanh thì bắt buộc phải có lãi.

Tôi cho rằng, cốt lõi nằm ở việc thiết kế sản phẩm và cơ cấu chi phí hợp lý, nhằm cân bằng lợi ích cho cả ba bên: khách hàng, tài xế và nền tảng.

Tiếp theo đó là năng lực quản trị rủi ro. Sự thắt chặt của dòng vốn toàn cầu hay các làn sóng “đốt tiền” để giành thị phần thường mang tính chu kỳ không thể tránh khỏi. Khi doanh nghiệp sở hữu cơ cấu chi phí tối ưu và năng lực tài chính lành mạnh, họ hoàn toàn đủ sức chống chịu và bứt phá.

Cuối cùng là hệ sinh thái. Việc vận dụng mạng lưới hợp tác chiến lược, các chương trình xã hội có tính lan tỏa và sức mạnh của một thương hiệu thuần Việt sẽ mang lại quyền lợi cộng thêm cho đối tác.

Dù lực lượng tài xế công nghệ mới chỉ chiếm một phần nhỏ trong nhóm lao động tự do, chúng tôi vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các dịch vụ mới, như beHome, tiến sâu hơn vào thị trường chăm sóc sức khỏe, dọn dẹp nhà cửa, để không ngừng nâng cấp cuộc sống của người lao động bằng công nghệ.

Xin cảm ơn ông!