LNG Bạc Liêu 4 tỷ USD trước nguy cơ trượt tiến độ

Siêu dự án điện khí mắc kẹt ngay ở khâu chuẩn bị

Được phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2020, dự án nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng LNG Bạc Liêu khoảng gần 4 tỷ USD đến nay vẫn chưa chuyển sang giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng, trong khi thời hạn vận hành thương mại vào cuối năm 2030 đang đến gần.

Tình trạng chậm triển khai kéo dài tại dự án điện khí 3.200MW xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nổi lên các nút thắt liên quan đến mặt bằng, hợp đồng mua bán điện giữa nhà đầu tư và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng thủ tục đầu tư.

Về đất đai, đến thời điểm thanh tra, dự án chưa được cập nhật đầy đủ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng, dù UBND tỉnh Cà Mau đã giao UBND xã Vĩnh Hậu rà soát, cập nhật dự án từ cuối tháng 12/2025.

Công tác giải phóng mặt bằng cũng chưa hoàn tất, từ tháng 2/2024, Công ty TNHH Điện khí Bạc Liêu, tổ chức kinh tế thực hiện dự án, đã ký hợp đồng với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh để phối hợp thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và tạm ứng 775 triệu đồng.

Tuy nhiên, đến thời điểm tháng 5 vừa qua Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh chưa hoàn thành tiến độ theo hợp đồng và chưa thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với các hộ dân có đất bị thu hồi để thực hiện dự án.

Theo cơ quan thanh tra, một trong những nguyên nhân liên quan đến việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cà Mau năm 2025.

Do công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng chưa hoàn thành, nhà đầu tư chưa thực hiện việc thuê Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường để đo đạc lại bản đồ, lập hồ sơ phục vụ thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đến nay, dự án chưa triển khai thu hồi đất, khu đất dự kiến thực hiện dự án vẫn do các hộ dân quản lý, sử dụng.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư chưa thực hiện ký quỹ để bảo đảm thực hiện dự án theo quy định pháp luật về đầu tư. Nhà đầu tư cũng chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước do chưa được giao đất, cho thuê đất để triển khai dự án.

Một nút thắt khác nằm ở khâu chuẩn bị đầu tư, mặc dù thiết kế cơ sở của dự án đã được cơ quan chuyên môn thẩm định từ tháng 12/2021, nhà đầu tư đến nay vẫn chưa phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi để triển khai các bước tiếp theo.

Theo đánh giá của Thanh tra tỉnh Cà Mau, xét theo tiến độ tại quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư gần nhất, dự án chưa chậm tiến độ. Tuy nhiên, với khối lượng công việc còn lại lớn, dự án có nguy cơ chậm tiến độ trong thời gian tới.

Nguy cơ trượt tiến độ bủa vây

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay của dự án là hợp đồng mua bán điện. Cụ thể, mẫu hợp đồng do EVN đưa ra không đáp ứng các điều kiện để nhà đầu tư huy động vốn quốc tế. Dù nhà đầu tư đã đề xuất mẫu hợp đồng khác, phù hợp hơn với yêu cầu huy động vốn, nhưng hai bên vẫn chưa đạt được thống nhất sau 12 lần thương thảo.

Những vướng mắc này khiến dự án sau hơn 5 năm kể từ khi được phê duyệt chủ trương đầu tư, vẫn chưa chuyển sang giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng.

Theo điều chỉnh chủ trương đầu tư gần nhất, dự án phải hoàn thành giai đoạn chuẩn bị đầu tư để khởi công xây dựng trong quý III/2026, đưa công trình vào vận hành hoặc khai thác trong quý IV/2030. Tuy nhiên, đến giữa năm nay, dự án vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Với khối lượng công việc còn lại liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, báo cáo nghiên cứu khả thi, hợp đồng mua bán điện, dự án đang đứng trước nguy cơ không bảo đảm tiến độ vận hành thương mại vào cuối năm 2030 theo yêu cầu của Quy hoạch điện VIII.

Cơ quan thanh tra cảnh báo, nếu tiến độ dự án tiếp tục bị kéo dài có thể ảnh hưởng đến mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau, đồng thời tác động đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh của các hộ dân trong khu vực dự kiến thực hiện dự án do chưa xác định được thời điểm thu hồi đất.

Một tín hiệu tích cực với siêu dự án là hạ tầng truyền tải phục vụ dự án đã được xác định rõ về chủ đầu tư, nguồn vốn và tiến độ thực hiện. Theo đó, tháng 7 vừa qua, UBND tỉnh Cà Mau đã chấp thuận chủ trương dự án đường dây 500kV LNG Bạc Liêu - Thốt Nốt, đồng thời chấp thuận Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia (EVNNPT) là nhà đầu tư thực hiện dự án truyền tải điện quan trọng này.

Dự án có quy mô xây dựng mới đường dây 500kV xuất phát từ sân phân phối 500kV nhà máy điện LNG Bạc Liêu dự kiến xây dựng tại xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau đến trạm biến áp 500kV Thốt Nốt dự kiến xây dựng tại phường Thuận Hưng, TP. Cần Thơ với tổng chiều dài khoảng 136km.

Trong đó, tuyến đường dây đi qua địa bàn tỉnh Cà Mau khoảng 52km và TP. Cần Thơ khoảng 83km. Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công trong quý II/2027 và hoàn thành trong quý IV/2028. Đường dây 500kV LNG Bạc Liêu – Thốt Nốt sẽ đảm nhiệm vai trò truyền tải công suất của nhà máy điện LNG Bạc Liêu cùng các nhà máy điện khác trên địa bàn tỉnh Cà Mau vào hệ thống điện quốc gia.

Dự án trị giá khoảng 8.275 tỷ đồng, trong đó vốn góp của EVNNPT khoảng 2.000 tỷ đồng còn lại là vốn huy động.

LNG Bạc Liêu có tổng vốn đầu tư khoảng 93.600 tỷ đồng, công suất 3.200MW, nhà đầu tư phát triển là Delta Offshore Energy Pte.Ltd (DOE) cùng các đối tác GE và DNB Bank. Công ty TNHH Điện khí Bạc Liêu là tổ chức kinh tế thực hiện dự án. Tổ hợp nhà máy đặt tại xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau, cùng hạng mục tiếp nhận, lưu trữ và tái hóa LNG ngoài khơi khu A1, dự án dự kiến vận hành thương mại vào quý IV/2030.