Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết phân hóa mạnh

Theo ước tính của SSI Research, bức tranh kết quả kinh doanh quý II/2026 của các doanh nghiệp niêm yết cho thấy sự cải thiện tại nhiều nhóm ngành, nhưng mức độ tăng trưởng không đồng đều. Một số doanh nghiệp được dự báo ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh nhờ hoạt động kinh doanh cốt lõi phục hồi, trong khi không ít trường hợp bứt phá nhờ các khoản thu nhập một lần, hồi tố hoặc nền so sánh thấp.

Điều này khiến mùa báo cáo quý II có thể tạo thêm động lực cho thị trường, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa tăng trưởng lợi nhuận bền vững và tăng trưởng mang tính thời điểm.

Ở nhóm tăng trưởng đột biến, Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa (PHR) là trường hợp nổi bật nhất. SSI Research dự báo PHR đạt khoảng 1.290 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý II/2026, gấp hơn 12 lần cùng kỳ. Động lực chính đến từ việc ghi nhận phần thu nhập còn lại từ chuyển đổi đất cao su sang đất khu công nghiệp tại dự án VSIP 3, với tổng giá trị khoảng 1.500 tỷ đồng.

Tương tự, Công ty cổ phần Xây dựng và sản xuất Vật liệu xây dựng Biên Hòa (VLB) được dự báo đạt 218 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng gần 177% so với cùng kỳ. Mức tăng này chủ yếu đến từ việc hồi tố ghi nhận tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tại các mỏ Tân Cảng 1, Thạnh Phú 2, Soklu 2 và Soklu 5, với tổng giá trị khoảng 161 tỷ đồng.

Các trường hợp này giúp lợi nhuận tăng rất mạnh trên báo cáo, nhưng cần được nhìn nhận thận trọng do mang tính bất thường nhiều hơn là phản ánh hoàn toàn sức khỏe vận hành thường xuyên.

Ở chiều tích cực hơn về hoạt động cốt lõi, nhóm bán lẻ, tiêu dùng và sản xuất ghi nhận nhiều tín hiệu phục hồi rõ nét. Công ty cổ phần Bán lẻ kỹ thuật số FPT (FRT) được dự báo đạt 280 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 78% nhờ hiệu quả hoạt động của chuỗi nhà thuốc cải thiện bền vững, cùng nhu cầu nâng cấp và thay thế điện thoại.

Công ty cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) được dự báo đạt 2.800 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng gần 69% so với cùng kỳ. Động lực đến từ nhu cầu điện thoại, điện máy và công nghệ duy trì tích cực, trong khi mảng bách hóa tiếp tục cải thiện hiệu quả hoạt động.

Ở nhóm sản xuất, Công ty cổ phần Bao bì Đông Hải Bến Tre (DHC) được dự báo đạt gần 142 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng khoảng 71%, nhờ sản lượng xuất khẩu và mảng bao bì tăng trưởng. Tập đoàn Hòa Phát (HPG) có thể đạt khoảng 6.500 tỷ đồng, tăng hơn 52% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ sản lượng thép và HRC cải thiện trong môi trường thuận lợi hơn cho nhà sản xuất thép.

Tập đoàn Masan (MSN) được dự báo đạt khoảng 2.500 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng hơn 54% so với cùng kỳ năm trước, nhờ cải thiện ở mảng tiêu dùng cốt lõi và đóng góp từ mảng khai khoáng khi giá vonfram tăng cao. Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) dự báo tăng khoảng 30%, nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu giá thấp và tối ưu chi phí bán hàng, quản lý.

Một số doanh nghiệp tiêu dùng và công nghệ khác cũng được dự báo duy trì tăng trưởng lợi nhuận, dù tốc độ thấp hơn. FPT có thể đạt hơn 2.619 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng khoảng 16%, với động lực chính từ mảng công nghệ. Dự án FPT AI Factory đã đạt điểm hòa vốn và sẽ bắt đầu có lãi. Doanh thu mảng giáo dục có thể đi ngang hoặc giảm nhẹ. Lợi nhuận các mảng khác của FPT kỳ vọng sẽ tăng trưởng, được hỗ trợ bởi kết quả tốt từ các công ty liên doanh và liên kết.

Vinamilk (VNM) được dự báo đạt 2.870 tỷ đồng, tăng khoảng 15%, nhờ mảng nội địa tiếp tục tăng trưởng và biên lợi nhuận gộp chưa chịu nhiều áp lực từ giá nguyên liệu. Sabeco (SAB) dự báo đạt 1.347 tỷ đồng, tăng khoảng 12%.

Với nhóm ngân hàng, SSI Research sử dụng chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế. Nhìn chung, lợi nhuận quý II/2026 của nhóm này vẫn tăng ở nhiều ngân hàng, nhưng mức độ phân hóa tương đối rõ, tùy thuộc tăng trưởng tín dụng, NIM, thu nhập phí và chi phí dự phòng.

VPBank (VPB) được dự báo đạt 10.200 - 10.400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 64 - 67% so với cùng kỳ, nhờ thu nhập lãi cùng đóng góp từ công ty chứng khoán VPX. MSB có thể đạt khoảng 2.500 tỷ đồng, tăng 62%, nhờ tăng trưởng tín dụng và thu nhập từ thu hồi nợ đã xử lý.

HDBank (HDB) được dự báo đạt khoảng 6.800 tỷ đồng, tăng 44%, trong bối cảnh NIM cải thiện sau quý I và thu nhập phí tiếp tục đóng góp tích cực thông qua dịch vụ quản lý tài sản và phân phối trái phiếu. OCB, MBB, TPB và TCB cũng được dự báo tăng lần lượt khoảng 35%, 33%, 25% và 16,5%.

Ở nhóm ngân hàng quy mô lớn, VietinBank (CTG) được dự báo đạt 13.800 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng khoảng 14%; Vietcombank (VCB) đạt 12.200 tỷ đồng, tăng khoảng 11%; BIDV (BID) đạt 9.400 tỷ đồng, tăng khoảng 9%. Các ngân hàng này cho thấy tăng trưởng ổn định hơn là đột biến, với nền tảng chủ yếu từ NIM, thu nhập ngoài lãi và kiểm soát chất lượng tài sản.

Ngược lại, ACB được dự báo giảm khoảng 7% do nền lợi nhuận cao cùng kỳ năm trước, khi ngân hàng ghi nhận thu nhập lớn từ chứng khoán kinh doanh. Sacombank (STB) có thể giảm khoảng 34%, còn 2.400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, do trích lập dự phòng cao tiếp tục tạo áp lực.

Nhóm bất động sản và khu công nghiệp cũng phân hóa mạnh. Công ty cổ phần Đầu tư và kinh doanh Nhà Khang Điền (KDH) được dự báo đạt 330 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng gần 68% nhờ tiếp tục bàn giao tại dự án Gladia. Vinhomes (VHM) có thể đạt 10.924 tỷ đồng, tăng khoảng 33%, nhờ bàn giao tại các dự án Golden City, Green City, Wonder City và Green Paradise.

Công ty cổ phần Đầu tư Nam Long (NLG) được dự báo tăng khoảng 23%, nhờ bàn giao tại các dự án Southgate, Central Lake và Mizuki City. Trong khi đó, Tập đoàn Hà Đô (HDG) được dự báo phục hồi lợi nhuận so với khoản lỗ cùng kỳ năm trước, dù SSI Research giả định dự án Hado Charm Villas chưa được ghi nhận doanh thu trong quý này.

Ở chiều ngược lại, IDICO (IDC) được dự báo giảm khoảng 16% do diện tích đất khu công nghiệp bán mới thấp hơn cùng kỳ. Kinh Bắc (KBC) giảm gần 20% so với cùng kỳ, dù tăng so với quý trước nhờ bàn giao tại Nam Sơn Hạp Lĩnh và Quế Võ. Becamex IDC (BCM) được dự báo giảm khoảng 55% do nền so sánh cao, khi quý II/2025 doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận từ bán bất động sản tại thành phố mới Bình Dương cho CapitaLand.

Nhóm dầu khí, vận tải và điện cũng có sự phân hóa theo từng doanh nghiệp. Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PVS) được dự báo đạt khoảng 500 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng gần 57%, nhờ đẩy nhanh ghi nhận doanh thu từ các dự án Lô B và Lạc Đà Vàng và lợi nhuận mảng EPCI, trong khi các mảng khác duy trì đà tích cực từ hoạt động dầu khí nội địa sôi động.

Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD) có thể tăng hơn 40% nhờ tỷ lệ sử dụng giàn khoan cao hơn, thêm đóng góp từ PVD VIII và PVD IX.

Tổng công ty cổ phần Vận tải dầu khí (PVT) được dự báo tăng gần 40%, nhờ giá thuê tàu tăng và hoạt động vận tải thuận lợi. Trong khi đó, Công ty cổ phần Vận tải và xếp dỡ Hải An (HAH) có thể giảm khoảng 6%, dù doanh thu tăng, do chi phí khấu hao từ tàu mới và chi phí nhiên liệu cao hơn ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

Ở nhóm điện, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW) được dự báo tăng trưởng nhẹ nhờ sản lượng cải thiện nhờ Vũng Áng 1, Nhơn Trạch 2 và Hủa Na, nhưng chi phí cố định cũng tăng do đóng góp từ các nhà máy mới gồm Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Công ty cổ phần Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (NT2) được dự báo dao động quanh mức cùng kỳ năm trước. Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) có thể giảm khoảng 24% do cùng kỳ năm trước ghi nhận khoản hoàn nhập dự phòng nợ xấu lớn 1,6 nghìn tỷ đồng.

Nhìn chung, báo cáo của SSI Research cho thấy lợi nhuận quý II/2026 không xấu, thậm chí nhiều nhóm ngành đã có tín hiệu cải thiện rõ hơn so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức tăng trưởng cao ở một số doanh nghiệp chưa hẳn phản ánh sức khỏe kinh doanh dài hạn, bởi còn phụ thuộc vào thu nhập bất thường, hoàn nhập, bàn giao dự án hoặc nền so sánh thấp.

Vì vậy, điểm đáng chú ý của mùa báo cáo quý này không chỉ là doanh nghiệp nào tăng trưởng mạnh, mà là lợi nhuận đến từ đâu. Những doanh nghiệp tăng trưởng nhờ vận hành cốt lõi, cải thiện biên lợi nhuận, mở rộng sản lượng hoặc kiểm soát chi phí tốt có thể tạo nền tảng bền vững hơn so với các trường hợp tăng đột biến nhờ yếu tố một lần.