Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, sáng ngày 23/8, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) với 473/475 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.

Luật Dầu khí (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định tiến bộ của Luật Dầu khí năm 2022 hiện hành và cụ thể hóa 5 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua, bao gồm đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền; hoàn thiện quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí; chính sách ưu đãi dầu khí; phát triển chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon.

Đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế.

Luật có 12 chương, 62 điều, cơ bản kế thừa các quy định của Luật Dầu khí năm 2022, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định về điều tra cơ bản về dầu khí, lựa chọn nhà thầu, hợp đồng dầu khí, hoạt động dầu khí, ưu đãi đầu tư, kế toán, kiểm toán và chức năng, quyền, nghĩa vụ của các chủ thể có liên quan.

Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định về khai thác tận thu, khung pháp lý về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của ngành dầu khí.

Luật Dầu khí (sửa đổi) được đánh giá tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút đầu tư, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên dầu khí.

Cùng với đó, từng bước mở rộng không gian phát triển của ngành dầu khí gắn với dịch vụ kỹ thuật cao, năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính.

Trước khi các đại biểu Quốc hội bỏ phiếu thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật.

Ông cho biết, Chính phủ đã làm rõ phạm vi điều chỉnh chỉ áp dụng đối với các hoạt động gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí, bổ sung quy định về tín chỉ carbon, trách nhiệm sau đóng mỏ và sử dụng chung hạ tầng đảm bảo an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí; đồng thời làm rõ tiêu chí và cơ chế khuyến khích phát triển dịch vụ công nghệ cao theo pháp luật chuyên ngành.

Về phân quyền, giao quyền và vai trò của PetroVietnam, theo ông Hùng, tinh thần xuyên suốt và nổi bật của dự thảo luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí và giao quyền cho PetroVietnam. Đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát phù hợp với chủ trương của Đảng và thực tiễn triển khai hoạt động dầu khí tại Việt Nam.

Một số thẩm quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh, bất khả kháng vẫn do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để đảm bảo sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước. Đồng thời, dự thảo luật đã được chỉnh lý theo hướng phân định rõ chức năng của PetroVietnam, tách bạch vai trò nhà thầu dầu khí, nhà đầu tư với các chức năng đặc thù do nhà nước giao.

Liên quan đến chính sách ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí, lãnh đạo Bộ Công thương cho biết, thực tế các dự án dầu khí ngày càng dịch chuyển ra vùng nước sâu xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Nhiều mỏ nhỏ, cận biên nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ hiệu quả để nhà đầu tư triển khai.

Do đó, dự thảo luật quy định bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ, gia tăng hệ số thu hồi dầu, khai thác tận thu mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí nhằm thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng, khai thác dầu khí đóng góp cho ngân sách nhà nước.