Một đời sống giàu có nhìn về văn hoá doanh chủ Việt

Bởi với tôi, một xã hội có phồn vinh hay không, phần lớn được thúc đẩy bởi cộng đồng doanh nhân. Họ là người tạo ra việc làm, trả lương để các gia đình có thu nhập ổn định. Họ là người nộp thuế để Nhà nước đầu tư cho hạ tầng, giáo dục, y tế, văn hoá. Và họ cũng là người trực tiếp định hình môi trường làm việc, chuẩn mực ứng xử, nhịp sống của hàng triệu con người mỗi ngày.

Nếu vậy, câu hỏi không chỉ là quốc gia có phồn vinh hay không, mà là: với doanh nhân thì phồn vinh là gì và làm thế nào để đạt được?

Khi phồn vinh không chỉ là làm ăn có lãi

Trong nhiều năm, chúng ta quen nói về thành công của doanh nhân bằng những thước đo rất rõ ràng: doanh thu, lợi nhuận, quy mô, thị phần. Những điều đó hoàn toàn chính đáng. Không có lợi nhuận thì không có doanh nghiệp, không có doanh nghiệp thì không có việc làm.

Nhưng ở một giai đoạn phát triển mới, chính nhiều doanh nhân cũng bắt đầu cảm thấy những thước đo ấy không còn đủ. Doanh nghiệp có thể lớn lên, nhưng người đứng đầu ngày càng mệt mỏi. Công ty có thể tăng trưởng, nhưng nội bộ căng thẳng, rạn nứt. Dòng tiền có thể dồi dào, nhưng cảm giác an tâm lại ngày càng ít.

Khi đó, phồn vinh không còn là câu chuyện “có thêm bao nhiêu”, mà là câu hỏi rất đời: liệu con đường mình đang đi có thể đi lâu dài và có đáng để đi hay không?

Phồn vinh không chỉ nói về những gì doanh nghiệp mang lại cho khách hàng, mà còn nói về cách doanh nghiệp tồn tại trong xã hội:

● Doanh nghiệp tạo ra của cải, nhưng có làm nghèo đi môi trường sống hay không?

● Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, nhưng con người bên trong có đang kiệt sức?

● Doanh nghiệp thành công, nhưng cộng đồng xung quanh có được nâng đỡ hay bị bỏ lại phía sau?

Một doanh nghiệp thực sự phồn vinh là doanh nghiệp:

● Biết tạo giá trị kinh tế mà không phá vỡ nền tảng xã hội

● Biết lớn lên mà không đánh mất nhân tính

● Và biết rằng lợi nhuận bền vững luôn là hệ quả của niềm tin, chứ không phải ngược lại

Áp lực chuyển đổi và sự kết thúc của “phồn vinh ngầm”

Doanh nhân Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi chưa từng có. Thị trường biến động nhanh hơn, cạnh tranh minh bạch hơn và các yêu cầu tuân thủ pháp lý ngày càng chặt chẽ. Những “khoảng xám” từng giúp doanh nghiệp linh hoạt trong quá khứ đang dần bị thu hẹp. Điều này tạo ra áp lực lớn. Không ít người cảm thấy mình bị bó chặt hơn, khó xoay xở hơn, chi phí tuân thủ tăng lên. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đây cũng là thời điểm một dạng phồn vinh khác đang được mở ra: phồn vinh thực, thay cho phồn vinh ngầm.

Phồn vinh ngầm có thể giúp doanh nghiệp sống sót nhanh, nhưng luôn đi kèm nỗi lo: lo bị soi, lo bị lật lại, lo một ngày nào đó mọi thứ sụp xuống vì chính những điều đã né tránh. Phồn vinh thực thì chậm hơn, khó hơn, nhưng đổi lại là sự đường hoàng,  với pháp luật, với đối tác và với chính bản thân người lãnh đạo.

Phồn vinh cá nhân của doanh nhân: bắt đầu từ sự an tâm

Một điều ít khi được nói ra: doanh nghiệp rất khó lành mạnh nếu người đứng đầu luôn sống trong trạng thái căng thẳng kéo dài. Sự lo âu ấy sớm hay muộn cũng thấm xuống tổ chức, tạo ra văn hoá phòng thủ, né tránh trách nhiệm, làm cho xong việc.

Phồn vinh cá nhân của doanh nhân không nằm ở việc làm nhiều hơn, mà ở việc bớt đi những gánh nặng vô hình. Bớt lo sợ. Bớt phải che chắn. Bớt phải đánh đổi sức khoẻ, gia đình, đời sống tinh thần để duy trì một guồng quay không bền.

Một doanh nhân phồn vinh là người:

Có thể nhìn xa hơn một quý, một năm

Có đủ tỉnh táo để nói “không” với những cơ hội không phù hợp

Và có đủ bình an để không phải đánh đổi mọi thứ cho tăng trưởng.

Từ phồn vinh cá nhân đến phồn vinh doanh nghiệp

Khi người lãnh đạo chọn con đường minh bạch và bền vững, doanh nghiệp sẽ dần hình thành một nhịp sống khác. Quy trình rõ ràng hơn. Con người dám nói thật hơn. Quan hệ với đối tác, cơ quan quản lý cũng bớt đối đầu, nhiều đối thoại hơn.

Phồn vinh doanh nghiệp, vì thế, không chỉ nằm ở báo cáo tài chính, mà nằm ở chất lượng đời sống bên trong tổ chức: nhân sự có gắn bó không, có thấy mình được tôn trọng không, có tin vào tương lai chung không. Một doanh nghiệp phồn vinh không phải là nơi ai cũng làm việc kiệt sức, mà là nơi con người có thể phát triển lâu dài cùng tổ chức.

Văn hoá doanh chủ Việt Nam và khát vọng phồn vinh toàn diện

Có lẽ đã đến lúc chúng ta nói nhiều hơn về văn hoá doanh chủ Việt Nam – không chỉ là tinh thần làm giàu, mà là cách làm giàu. Không chỉ là khát vọng thành công, mà là khát vọng phồn vinh cả vật chất lẫn tinh thần.

Một nền văn hoá doanh chủ trưởng thành là nền văn hoá nơi doanh nhân:

● Không chỉ hỏi doanh nghiệp này kiếm được bao nhiêu

● Mà còn hỏi doanh nghiệp này để lại điều gì

Phồn vinh, suy cho cùng, không phải là đích đến dành riêng cho quốc gia hay cho doanh nghiệp. Nó là một chuỗi lựa chọn nối tiếp nhau, từ người lãnh đạo, đến tổ chức, đến cộng đồng và rộng hơn là xã hội. Nếu mỗi doanh nhân đều coi phồn vinh không chỉ là thành quả kinh doanh, mà là một cách sống và một chuẩn mực dẫn dắt, thì phồn vinh quốc gia sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành một thực tại được xây dựng từng ngày. Và có lẽ, đó là đóng góp lớn nhất mà cộng đồng doanh nhân Việt Nam có thể để lại cho tương lai.

Bài viết đăng trên Đặc san TheLEADER với chủ đề KIẾN TẠO PHỒN VINH xuất bản tháng 1/2025. Đặc san dày 192 trang, gồm 3 phần: Đường tới phồn vinh; Tiên phong kiến tạo và Sống phồn vinh.
Để đặt mua Đặc san, xin liên hệ:
Tạp chí điện tử Nhà quản trị - TheLEADER
Tòa soạn thường trực: Tầng 2, tòa nhà số 5 ngõ 535 Kim Mã, phường Giảng Võ, Hà Nội.
Điện thoại: (024) 6687 6808 - Hotline: 08887 08817
Văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ: Lầu 2, tòa nhà VNO, số 29 Huỳnh Văn Bánh, phường Phú Nhuận, TP.HCM
Điện thoại: 08867 08817