Ngành ngân hàng bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất lịch sử

Sau nhiều năm thị trường chứng khoán đóng vai trò chưa thực sự nổi bật trong việc cung cấp nguồn vốn dài hạn cho doanh nghiệp, năm 2026 đang mở ra một chu kỳ huy động vốn cổ phần mới. Trong bức tranh chung đó, ngành ngân hàng nổi lên như tâm điểm với quy mô tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay.

Cuộc đua tăng vốn của những “đầu tàu” tài chính

Theo báo cáo mới đây về “Kế hoạch huy động vốn cổ phần 2026” của FiinGroup, tổng giá trị huy động vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam tính đến ngày 25/5/2026 đạt khoảng 289.500 tỷ đồng.

Quy mô này tăng 86,5% so với số vốn thực tế đã huy động trong năm 2025 và cao hơn 53,7% so với mức trung bình 5 năm gần đây.

Đây cũng là dấu hiệu cho thấy hoạt động huy động vốn qua thị trường cổ phiếu đang quay trở lại mạnh mẽ sau một giai đoạn doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào các kênh vốn khác.

Trong làn sóng tăng vốn đó, ngành ngân hàng nổi lên như nhóm dẫn dắt với kế hoạch huy động khoảng 128.000 tỷ đồng trong năm 2026. Con số này cao hơn 7 lần so với năm 2025 và tăng 71,6% so với mức trung bình 5 năm. FiinGroup đánh giá ngành ngân hàng đang bước vào “chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay”.

Sự gia tăng mạnh về nhu cầu vốn phản ánh yêu cầu mở rộng quy mô hoạt động của hệ thống ngân hàng trong giai đoạn mới.

Các ngân hàng cần củng cố vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối tài sản và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tín dụng tiếp tục cao hơn tốc độ huy động vốn của toàn hệ thống.

Những kế hoạch tăng vốn đáng chú ý trong năm 2026 tập trung tại nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MB Bank và NCB. Phần lớn các kế hoạch này dự kiến được thực hiện thông qua hình thức phát hành riêng lẻ.

Sự trở lại của hoạt động huy động vốn cổ phần cho thấy doanh nghiệp đang tận dụng điều kiện thị trường để mở rộng nguồn lực tài chính.

Ngân hàng là ngành có đặc thù tăng trưởng gắn liền với quy mô vốn. Khi vốn chủ sở hữu được bổ sung, khả năng mở rộng tài sản, cung cấp tín dụng và phát triển các hoạt động kinh doanh khác cũng được cải thiện.

Trong chu kỳ huy động vốn mới này, vai trò nổi bật của nhóm ngân hàng cũng có sự khác biệt so với nhiều ngành khác.

Các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất hoặc dịch vụ thường huy động vốn để phục vụ đầu tư, mở rộng hoạt động kinh doanh hoặc tái cấu trúc tài chính. Với ngân hàng, việc tăng vốn gắn trực tiếp với khả năng mở rộng quy mô bảng cân đối và đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.

Bên cạnh ngân hàng, các doanh nghiệp tài chính phi ngân hàng cũng đang đẩy mạnh huy động vốn. Nhóm dịch vụ tài chính dự kiến huy động khoảng 48.200 tỷ đồng trong năm 2026, chủ yếu đến từ các công ty chứng khoán thông qua phát hành riêng lẻ và quyền mua cho cổ đông hiện hữu nhằm mở rộng hoạt động margin và tự doanh.

Diễn biến này cho thấy làn sóng tăng vốn năm 2026 đang tập trung rõ nét ở nhóm ngành tài chính. Các tổ chức trong lĩnh vực này đều đang chuẩn bị nguồn lực lớn hơn để phục vụ quá trình mở rộng hoạt động.

Tuy vậy, tốc độ gia tăng nguồn cung cổ phiếu cũng tạo ra một thách thức đối với thị trường. Khi nhiều doanh nghiệp cùng triển khai kế hoạch phát hành, khả năng hấp thụ lượng cổ phiếu mới trở thành yếu tố cần được theo dõi.

Áp lực pha loãng

Tăng vốn giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để phát triển nhưng đồng thời lượng cổ phiếu mới phát hành cũng tạo ra áp lực đối với cơ cấu sở hữu và định giá cổ phiếu.

Theo FiinGroup, khối lượng cổ phiếu mới dự kiến phát hành trong năm 2026 đạt khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu, tăng 26% so với năm 2025 và tương đương 17,1% tổng số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm cuối năm 2025. Đây là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Trong số này, khoảng 28,8 tỷ cổ phiếu đến từ các hoạt động chia tách, cổ tức bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng. Trong khi đó, lượng cổ phiếu phát hành để huy động vốn thực tế dự kiến đạt hơn 19,4 tỷ cổ phiếu, tăng 91,6% so với năm trước.

Đối với ngành ngân hàng, rủi ro pha loãng cần được xem xét cùng với khả năng tạo ra lợi nhuận từ nguồn vốn mới. Một kế hoạch tăng vốn lớn chỉ thực sự tạo giá trị khi ngân hàng có thể sử dụng nguồn lực bổ sung để mở rộng hoạt động hiệu quả, cải thiện lợi nhuận và duy trì tốc độ tăng trưởng tương xứng.

Ngược lại, nếu tốc độ tăng lợi nhuận thấp hơn tốc độ gia tăng số lượng cổ phiếu lưu hành, giá trị trên mỗi cổ phiếu có thể chịu áp lực.

FiinGroup cũng lưu ý rủi ro này cần được theo dõi trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa phục hồi mạnh, khối ngoại tiếp tục bán ròng và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp có sự phân hóa rõ hơn giữa các nhóm ngành. Nguồn cung cổ phiếu lớn được đưa ra thị trường có thể làm gia tăng áp lực lên mặt bằng định giá.

Đằng sau làn sóng tăng vốn năm 2026 là sự thay đổi trong vai trò của thị trường chứng khoán. Sau giai đoạn doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cổ phiếu đang dần trở lại vị trí là một kênh huy động vốn trung và dài hạn.

Ngành ngân hàng, với quy mô tăng vốn lên tới 128.000 tỷ đồng, là minh chứng rõ nhất cho xu hướng này. Các ngân hàng lớn đang tìm cách củng cố nền tảng vốn để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Dù vậy, chu kỳ tăng vốn lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cả doanh nghiệp và nhà đầu tư. Với doanh nghiệp, nguồn vốn mới cần được sử dụng hiệu quả để tạo ra tăng trưởng thực chất.

Với nhà đầu tư, yếu tố quan trọng không nằm ở việc một ngân hàng phát hành thêm bao nhiêu cổ phiếu, mà nằm ở khả năng chuyển hóa nguồn vốn đó thành lợi nhuận trong tương lai.

Năm 2026 vì vậy đang trở thành dấu mốc đáng chú ý của ngành ngân hàng khi cuộc đua tăng vốn bước sang quy mô chưa từng có. Cơ hội mở rộng đi cùng yêu cầu đánh giá kỹ hơn về hiệu quả sử dụng vốn và khả năng hấp thụ nguồn cung mới của thị trường.