Ngoại giao kiến tạo với 5 định hướng lớn

Ngày 11/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Cùng dự Hội nghị có Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú… và 800 đại biểu là lãnh đạo các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể Trung ương, đại diện nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị.

Thay mặt Đảng ủy Bộ Ngoại giao, ông Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, trình bày các nội dung chính của Nghị quyết và một số nhóm nhiệm vụ để triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết. 

Trên cơ sở tiếp tục đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; thực hiện đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Nghị quyết 06 đề ra mục tiêu phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. 

Nghị quyết nêu rõ các quan điểm chỉ đạo mang tính định hướng tư tưởng, nổi bật là việc khẳng định đối ngoại và hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”; kiên định tinh thần tự chủ chiến lược và tự cường; bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc; đồng thời nhấn mạnh kỷ luật thực thi, thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế.

Nghị quyết cũng đề ra một số định hướng lớn trong thời gian tới, bao gồm phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong ngăn ngừa nguy cơ, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở rộng không gian phát triển mới cho đất nước; nâng cao trách nhiệm và đóng góp của Việt Nam vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế; nâng tầm vị thế quốc gia thông qua phát huy sức mạnh mềm văn hóa và nguồn lực kiều bào; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, ngang tầm nhiệm vụ chiến lược trong kỷ nguyên mới.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng nghe tham luận của các ban Đảng, Đảng ủy bộ, ngành, địa phương: Quân uỷ Trung ương, Đảng uỷ Công an Trung ương, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Đảng uỷ Bộ Công thương, Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể Trung ương, Uỷ ban Quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Quốc hội, Thành uỷ Hà Nội và Thành uỷ TP.HCM.

Đại diện Quân ủy Trung ương nhấn mạnh vai trò tiên phong của đối ngoại quốc phòng, khẳng định đây là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ của Việt Nam với các nước và tổ chức quốc tế; là phương thức chủ động, hữu hiệu để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; góp phần quan trọng củng cố và giữ vững môi trường hòa bình, tạo điều kiện thuận lợi cho xây dựng và phát triển đất nước. 

Đại diện Đảng ủy Công an Trung ương nhấn mạnh vai trò “trọng yếu, thường xuyên” của công tác đối ngoại Công an nhân dân, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đồng thời đóng góp tích cực vào việc nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam. 

Trong phát biểu tham luận tại hội nghị, lãnh đạo các ban, bộ ngành và địa phương đều khẳng định thành tựu của công tác đối ngoại trong thời gian qua đã góp phần quan trọng vào những thành tựu chung của đất nước và thực hiện sứ mệnh cao cả của một nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trên cả ba trụ cột đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân và trên tất cả các kênh, góp phần đưa đất nước tiến vào giai đoạn phát triển mới của dân tộc. 

Các ban, bộ ngành và địa phương cũng đề xuất các giải pháp, phương hướng cụ thể nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại trong tình hình mới.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nghị quyết số 06-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là một trong những Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt cách mạng Việt Nam trong mối liên hệ với khu vực và thế giới, do đó rất coi trọng vai trò của đối ngoại. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, đối ngoại của Việt Nam thể hiện sự đổi mới tư duy, thể hiện rõ bởi các luận điểm lớn mang tính định hình tư tưởng. 

Đối ngoại được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, giữ vai trò tiên phong trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa và kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển đất nước. Đối ngoại phải phát triển tương xứng với tầm vóc, vị thế và bản sắc văn hóa của dân tộc, góp phần khẳng định hình ảnh một Việt Nam độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và có trách nhiệm. 

Nền tảng của đối ngoại là tự chủ chiến lược và tự cường dân tộc, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc, lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách và coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm. Đồng thời, đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và của đất nước.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh công tác đối ngoại trong thời gian tới tập trung vào năm định hướng lớn.

Thứ nhất, phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại ngăn ngừa các nguy cơ khủng hoảng từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát; kiến tạo cục diện quốc tế thuận lợi cho đất nước.

Trước hết là củng cố vững chắc "vành đai an ninh - phát triển". Ưu tiên hàng đầu cho giữ gìn và phát triển quan hệ đối ngoại với các nước láng giềng; tăng cường tin cậy chính trị, kết nối chiến lược về hạ tầng, năng lượng, logistics, văn hóa, khoa học kỹ thuật... để đan xen lợi ích lâu dài; phối hợp chặt chẽ để xử lý hài hòa các vấn đề biên giới, an ninh nguồn nước, an ninh không gian, các thách thức phi truyền thống; kiểm soát tốt bất đồng, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình. Củng cố đoàn kết, thống nhất, nâng cao vai trò trung tâm của ASEAN cũng như chủ động đề xuất sáng kiến thúc đẩy hợp tác ASEAN.

Với các nước lớn, chủ động, tích cực định hình, giữ gìn, phát triển quan hệ cân bằng, hài hoà, cùng có lợi, không để rơi vào thế đối đầu hoặc lệ thuộc trong quan hệ. Gia tăng lòng tin chiến lược, triển khai hiệu quả khuôn khổ quan hệ hiện có, ưu tiên các lĩnh vực, phương thức hợp tác phù hợp với ta, trong đó có kinh tế, thương mại, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh. Với các đối tác khác, tạo chuyển biến thực chất, khai thác tối đa dư địa từ các khuôn khổ hợp tác và Hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có.

Trong bối cảnh có nhiều biến động, bất định như hiện nay, cần nâng cao năng lực quản trị chiến lược. Nhất là nâng cao chất lượng dự báo, tham mưu liên ngành, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Đồng thời mở rộng chiều sâu hợp tác công nghiệp quốc phòng - công nghiệp an ninh; tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, an ninh mạng, diễn tập cứu hộ - cứu nạn, gìn giữ hoà bình...

Thứ hai, đối ngoại là động lực mở ra không gian và cơ hội phát triển mới, gắn kết chặt chẽ với tiến trình phát triển kinh tế -xã hội của đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đối ngoại phải có tầm nhìn chiến lược, xuyên suốt và nhất quán, giải quyết bài toán lớn đang đặt ra đối với đất nước để thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược, trở thành nước phát triển, thu nhập cao và người dân phải được thụ hưởng; lấy sự hạnh phúc, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân là nền tảng.

Đối ngoại chuyển trọng tâm từ "thu hút" sang "chọn lọc” và nâng chất các nguồn lực cho đột phá chiến lược. Tập trung đa dạng hoá thị trường, đối tác, nguồn cung theo hướng nâng cao hàm lượng giá trị hàng hoá Việt Nam; chọn lọc nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, ưu tiên dự án công nghệ cao, liên kết sâu với trong nước, chuyển giao công nghệ; khơi thông các nguồn tài chính mới: ODA xanh, tín dụng khí hậu, vốn ưu đãi hạ tầng chiến lược...

Quan hệ chính trị tốt đẹp cần được chuyển hoá thành các dự án, chương trình hợp tác thực chất, đón đầu xu thế mới. 

Thứ ba, thể hiện trách nhiệm toàn cầu, tham gia đóng góp vào các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam cần phát huy tiếng nói tích cực, cung cấp ý tưởng, góp phần khôi phục lòng tin và tính hiệu quả của chủ nghĩa đa phương. Chúng ta cần tích cực đóng góp vào bảo vệ trật tự thế giới dựa trên luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; tham gia cải cách hệ thống quản trị chính trị, kinh tế toàn cầu theo hướng bình đẳng, công bằng hơn cũng như đề xuất các khuôn khổ, quy tắc, tiêu chuẩn quốc tế trong những lĩnh vực mới.

Với thế và lực mới, ta có thể vươn lên đóng vai trò nòng cốt, dẫn dắt và tham gia định hình các cơ chế đa phương phù hợp với lợi ích, khả năng và điều kiện cụ thể của ta. Việt Nam cần tích cực tham gia ứng phó với các thách thức toàn cầu, nhất là những vấn đề sát sườn, thiết thân như biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, an ninh lương thực, gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc, cứu hộ cứu nạn, viện trợ nhân đạo... Với vị trí đang đảm nhận trong các thể chế quốc tế, ta có thể tận dụng để lồng ghép ưu tiên của Việt Nam và ASEAN vào chương trình nghị sự. 

Thứ tư, nâng tầm vị thế quốc gia tương xứng với tầm vóc lịch sử, bản sắc văn hoá, tiềm lực kinh tế và vai trò chính trị ngày càng gia tăng của đất nước, đóng góp vào nền văn minh nhân loại.

Đối ngoại cần tiếp tục phát huy đường lối đối ngoại hoà bình, hữu nghị; năng lực xử lý các vấn đề quốc tế hài hoà, có lý, có tình; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế, biến những "sức mạnh mềm" thành sự đồng tình, ủng hộ, hỗ trợ của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Chủ động tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, góp phần bồi đắp, làm phong phú thêm nền văn hoá dân tộc.

Khơi thông nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, gắn kết mạng lưới trí thức, học giả, doanh nhân, sinh viên với sự nghiệp phát triển đất nước. Đổi mới, hiện đại hoá phương thức thông tin đối ngoại, lan tỏa hình ảnh một Việt Nam tự cường, đổi mới và trách nhiệm. Biến ngoại giao văn hoá, ngoại giao di sản thành nguồn lực nội sinh đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội đất nước và ở từng địa phương. 

Thứ năm, xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trước hết phải thể hiện "bản sắc ngoại giao thời đại mới", kết tinh "truyền thống vẻ vang của ngoại giao dân tộc, tính cách mạng của ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, tinh hoa của nền ngoại giao thế giới và tinh thần ngoại giao thời đại mới".

Đặc biệt phải vươn lên ngang nhóm dẫn đầu ở khu vực và vươn tầm quốc tế. Xây dựng hệ thống lý luận về đối ngoại trong kỷ nguyên mới. Tổ chức bộ máy, bố trí nguồn lực cho công tác đối ngoại đồng bộ, hợp lý, hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế, từng bước chính quy, hiện đại, chuẩn hoá; tương xứng với thế và lực của đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, từ bài học Đảng ta rút ra "cán bộ là cái gốc của mọi công việc", trong kỷ nguyên mới, xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại "vừa hồng, vừa chuyên": "toàn diện" về bản lĩnh, phẩm chất và trí tuệ, "hiện đại" về tư duy, phương pháp làm việc, "chuyên nghiệp" về lề lối, tác phong. Đặc biệt khơi dậy tinh thần "6 dám": "dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn" vì lợi ích đất nước.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phương châm “hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn, làm có hiệu quả”, đề nghị các ban, bộ, ngành, địa phương cả nước quán triệt và khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết thành các chương trình hành động, kế hoạch công tác. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ đạo cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế liên ngành, liên lĩnh vực giữa Trung ương và địa phương, đẩy mạnh kiện toàn bộ máy chỉ đạo, phối hợp triển khai hiệu quả Nghị quyết. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tỏ tin tưởng sâu sắc rằng với quyết tâm chính trị cao, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Nghị quyết 06 sẽ sớm đi vào cuộc sống để đối ngoại phát huy tốt vai trò tiên phong và nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, góp phần vào việc xây dựng một nước Việt Nam phát triển, độc lập, tự chủ và tự cường trong giai đoạn mới.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Lê Hoài Trung khẳng định sẽ phối hợp với các cơ quan hữu quan ngay sau hội nghị có hình thức phù hợp quán triệt, tuyên truyền, phổ biến quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và nội dung của Nghị quyết trong toàn hệ thống chính trị.

Cùng với đó, Bộ Ngoại giao nhanh chóng triển khai hiệu quả chương trình hành động, kế hoạch thực hiện rõ lộ trình, tiến độ nhằm đưa Nghị quyết số 06-NQ/TW nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, phục vụ đắc lực cho mục tiêu phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, góp phần tạo xung lực mới đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.