Từng rất thành công với các thiết kế bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn, khu đô thị, lần đầu tiên "lấn sân" sang lĩnh vực bất động sản công nghiệp đã mang đến cho Baumschlager Eberle Architekten (BEA) một dấu mốc lớn trong hành trình phát triển tại Việt Nam khi Nhà máy Khoá Huy Hoàng vừa cùng lúc nhận hàng loạt các giải thưởng danh giá như Architecture MasterPrize (AMP) 2025, IDA Design Award 2025 và hai chứng chỉ Gold Leed Construction, Gold Leed Operation uy tín toàn cầu.

Thành công của dự án có thể xem như một bước tiến lớn, khẳng định cam kết “sản xuất xanh – phát triển bền vững” của công nghiệp Việt Nam, đồng thời từng bước đưa kiến trúc bất động sản công nghiệp vươn ra thế giới.

Nhưng quan trọng hơn, với Nhà máy Khóa Huy Hoàng, đó còn là cách Kiến trúc sư Cung Thành Đạt, Tổng giám đốc BEA định hình một triết lý thiết kế mới trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp.

Ở đó, nhà máy không chỉ là những công xưởng thuần tuý, khô khan, với các tiện ích cơ bản phục vụ hoạt động sản xuất, mà còn là một "bảo tàng" lưu giữ những giá trị truyền thống quý báu của doanh nghiệp và mang lại những trải nghiệm "hạnh phúc" cho người lao động.

Cơ duyên với bất động sản công nghiệp

Là tổng giám đốc Baumschlager Eberle Architekten, từng dẫn dắt thành công của BEA với rất nhiều các dự án bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn, khu đô thị tại Việt Nam, tại sao ông lại chuyển hướng sang thiết kế nhà máy, bất động sản công nghiệp?

KTS Cung Thành Đạt: Trong một chuyến công tác cách đây vài năm, tôi có cơ duyên tham quan một số khu công nghiệp rất nổi tiếng ở vùng ngoại ô nước Ý. Trải nghiệm đó đã để lại trong tôi ấn tượng rất mạnh.

Điều khiến tôi bất ngờ là khi đến thăm các nhà máy này, hướng dẫn viên không dẫn chúng tôi vào nhà xưởng ngay, mà điểm dừng chân đầu tiên lại là một không gian trưng bày, giống như một bảo tàng thu nhỏ. Ở đó, tôi được nhìn thấy toàn bộ bức tranh về hoạt động của doanh nghiệp, lịch sử phát triển qua nhiều thế hệ, kéo dài hàng trăm năm.

Sau không gian trưng bày là khu giới thiệu các sản phẩm mới, các phòng ban và phòng tổng giám đốc.

Chính cách thiết kế này đã để lại trong tôi dấu ấn sâu đậm. Trước khi bước đến không gian làm việc của ban lãnh đạo, tôi đã hiểu trọn vẹn câu chuyện về doanh nghiệp: họ hình thành ra sao, phát triển như thế nào, các giá trị cốt lõi mà doanh nghiệp theo đuổi. Quả thực, các doanh nghiệp công nghiệp ở nước ngoài có một nền tảng rất sâu về văn hóa và lịch sử phát triển, rất đáng tự hào.

Tất nhiên, Việt Nam cũng không thiếu những doanh nghiệp có truyền thống và sự phát triển đáng quý như vậy! 

Vốn là một người bạn lâu năm với ông Nguyễn Quang Huy, Tổng giám đốc Công ty TNHH Khóa Huy Hoàng, trong một cuộc trò chuyện, tôi đã chia sẻ với ông Huy những trăn trở của mình đối với thiết kế của các nhà máy, khu công nghiệp của Việt Nam. "Với một doanh nghiệp có bề dày gần 50 năm phát triển, tại sao Khoá Huy Hoàng không chọn lấy thiết kế, kiến trúc để kể câu chuyện về văn hoá doanh nghiệp, thay vì chỉ xây dựng các nhà máy là không gian lao động thuần tuý theo phong cách truyền thống"?

May mắn là ở thời điểm đó, Khoá Huy Hoàng đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy thứ ba để tiếp tục mở rộng phát triển. Là một người rất tâm huyết với phát triển bền vững và mong muốn lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hoá, truyền thống, những ý tưởng của tôi rất nhanh đã tìm được sự đồng điệu. 

Chúng tôi đi đến thống nhất rằng, Nhà máy Khoá Huy Hoàng lần này sẽ làm khác đi – không chỉ là nơi sản xuất, mà còn là một không gian kể chuyện, giống như một "bảo tàng sống" về lịch sử phát triển của doanh nghiệp. Không chỉ vậy, bản thân ông Huy cũng là người am hiểu và nghiên cứu rất sâu về lĩnh vực khách sạn, ông rất coi trọng trải nghiệm của con người trong không gian. 

Chính cơ duyên đó, cùng với sự tin tưởng từ ban lãnh đạo Khoá Huy Hoàng, BEA đã có cơ hội bước chân vào lĩnh vực thiết kế bất động sản công nghiệp với một tâm thế, tư duy thiết kế mới, thay vì đi theo lối mòn của các nhà máy thông thường.

Từ một đơn vị có nhiều kinh nghiệm trong thiết kế bất động sản nghỉ dưỡng và khu đô thị, việc triển khai dự án đầu tiên trong lĩnh vực công nghiệp có "làm khó" BEA hay không, thưa ông?

KTS Cung Thành Đạt: Đây đúng là dự án nhà máy đầu tiên do BEA thực hiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, ở quy mô toàn cầu, BEA đã triển khai rất nhiều dự án bất động sản công nghiệp. Cá nhân tôi cũng có kinh nghiệm triển khai các dự án nhà máy lớn. Tôi từng tham gia thiết kế nhà máy Nestlé tại Konolfingen, gần Bern – Thủ đô của Thụy Sĩ. 

Chính vì thế, dù là dự án đầu tiên tại Việt Nam, nhưng chúng tôi hoàn toàn tự tin. Sự tự tin đó đến từ hai yếu tố. Thứ nhất, BEA là một hãng kiến trúc đã có bề dày kinh nghiệm với hàng loạt dự án công nghiệp trên thế giới. Thứ hai, trong quá trình triển khai, chúng tôi nhận được sự hỗ trợ trực tiếp từ ban lãnh đạo, cũng như các giám đốc Baumschlager Eberle Architekten trên toàn cầu. 

Nói cách khác, phía sau chúng tôi là cả một hệ thống "khổng lồ” về kinh nghiệm và bề dày chuyên môn, cùng với đó là sự hỗ trợ rất lớn từ chủ đầu tư, giúp chúng tôi hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ của mình.

Cách đi "ngược dòng" của Nhà máy Khóa Huy Hoàng

Là một sản phẩm đầu tay trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, Nhà máy Khóa Huy đã giành được rất nhiều giải thưởng kiến trúc quốc tế danh giá, cảm xúc của ông như thế nào về những thành công này?

KTS Cung Thành Đạt: Nhà máy Khóa Huy Hoàng thực sự là một dự án rất đặc biệt. Công trình này đã giành được hai giải thưởng quốc tế lớn về kiến trúc.

Giải thưởng đầu tiên là Architecture MasterPrize (AMP) 2025 - một trong những giải thưởng kiến trúc quốc tế uy tín hàng đầu thế giới, được bảo trợ bởi Hiệp hội Kiến trúc sư Hoa Kỳ, nhằm tôn vinh những công trình xuất sắc trong các lĩnh vực kiến trúc, thiết kế nội thất, cảnh quan và kiến trúc công nghiệp.Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một công trình kiến trúc công nghiệp mới được vinh danh ở hạng mục này. 

Gần đây nhất, dự án này vừa được vinh danh tại The International Design Awards (IDA) 2025, với Huy chương vàng hạng mục phát triển dự án kiến trúc/ công nghiệp/ cơ sở hạ tầng. Giải thưởng quốc tế danh giá này không chỉ ghi nhận giá trị thiết kế của doanh nghiệp Việt, mà còn khẳng định tư duy phát triển bền vững, gắn sản xuất với kiến trúc, thẩm mỹ và xu hướng sống hiện đại.

Không chỉ vậy, nhà máy Khóa Huy Hoàng còn đạt chứng chỉ LEED Gold ở cả hai hạng mục: LEED Construction (xây dựng) và LEED Operational (vận hành). Nếu LEED Construction đã khó, thì LEED Operational còn khó hơn rất nhiều. Bởi LEED Construction đánh giá công trình ngay sau khi hoàn thành xây dựng, còn LEED Operational đòi hỏi nhà máy phải vận hành liên tục trong ít nhất ba năm, trải qua các đợt kiểm tra nghiêm ngặt của hội đồng chuyên môn từ  xử lý nước thải, tiêu thụ năng lượng, chất lượng không khí trong nhà máy cho đến điều kiện làm việc của người lao động...

Điều đặc biệt, nhà máy Khóa Huy Hoàng cũng là dự án công nghiệp đầu tiên tại Việt Nam đạt được chứng chỉ LEED Operational. Đó là kết quả của một quá trình bền bỉ, tuân thủ chuẩn mực ngay từ đầu và duy trì kỷ luật vận hành trong nhiều năm.

Điều khiến tôi nhớ nhất là trong buổi làm việc với ban giám khảo, họ nói rằng: “Nếu ông không nói đây là một nhà máy ở Việt Nam, chúng tôi sẽ không thể tin được. Công trình thực sự tạo ấn tượng mạnh bởi tính vượt trội, ưu việt và đột phá".

Quả thực, tôi thực sự cảm thấy rất tự hào! Dự án không chỉ là một công trình thiết kế, mà là một minh chứng cho cách làm bất động sản công nghiệp mới của BEA tại Việt Nam – nơi văn hóa doanh nghiệp, lịch sử thương hiệu và trải nghiệm con người được đặt song hành với hoạt động sản xuất kinh doanh.

Sự quan tâm đến yếu tố "trải nghiệm con người" được thể hiện như thế nào trong Nhà máy Khoá Huy Hoàng, thưa ông?

KTS Cung Thành Đạt: Khi thiết kế nhà máy này, ban lãnh đạo Khoá Huy Hoàng đã nói với chúng tôi rằng, nhà máy có hơn 1.000 công nhân và yêu cầu những không gian đẹp nhất, tốt nhất phải dành cho họ. Có thể nói, Khoá Huy Hoàng rất tâm huyết đối với việc nâng cao chất lượng sống và làm việc của công nhân, coi đó là nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Điểm này cũng rất tương đồng với triết lý thiết kế của chúng tôi. Khi thiết kế bất cứ công trình nào, tôi luôn đặt trọng tâm vào “end-user” – người sử dụng cuối cùng. Với nhà máy, end-user chính là công nhân. Vì vậy, toàn bộ thiết kế của chúng tôi đều xoay quanh người lao động. 

Và cũng chính vì đặt con người làm trung tâm, Nhà máy Khóa Huy Hoàng không giống một nhà máy thông thường. Những không gian như nhà ăn – vốn thường bị xem nhẹ – lại được thiết kế là những khu vực đẹp nhất, sạch sẽ nhất, tiện nghi nhất. Nếu ở các khách sạn, nhà ăn sẽ là vị trí của những không gian sang trọng nhất, thì ở nhà máy này, chúng tôi dành điều đó cho người lao động. 

Khi bắt tay vào thiết kế nhà ăn, chúng tôi đã hợp tác với những chuyên gia hàng đầu về thiết kế bếp khách sạn 5 sao cùng tham gia dự án. Nhờ đó, người lao động của dự án được hưởng trọn vẹn quy trình nhà bếp của một khách sạn 5 sao từ nhập hàng, sơ chế, nấu ăn. Từ nhà ăn, họ có thể nhìn thấy toàn bộ quy trình chế biến, từ khu bếp mở như buffet cho đến khu bếp phía sau với các công đoạn được tổ chức bài bản.

Không dừng lại ở đó, triết lý đặt con người làm trung tâm của sự phát triển còn được thể hiện xuyên suốt trong toàn bộ không gian nhà máy. Nhà máy Khóa Huy Hoàng được thiết kế như một hành trình trải nghiệm dành cho mỗi người khi đặt chân đến nơi đây, từ những người công nhân, người lao động, nhân viên văn phòng, đến đối tác, khách mời...

Khi đến nhà máy, người tham quan được đi theo một “dòng chảy” liên tục, họ nhìn thấy toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của Khóa Huy Hoàng không chỉ qua sản phẩm, mà qua câu chuyện, ký ức và con người.

Ở đó, lịch sử hình thành và phát triển của Khoá Huy Hoàng được thể hiện một cách sống động, giàu cảm xúc, từ thế hệ cha ông làm khoá thủ công ở Nam Định dưới thời Pháp thuộc, sự phát triển của các phân xưởng trong thời kỳ kinh tế bao cấp, đến những đổi mới trong sản xuất khoá khi tiếp cận các công nghệ làm khoá của Đức, và đến hiện nay, thế hệ thế hệ thứ ba của Khoá Huy Hoàng đang dẫn dắt doanh nghiệp ngày càng phát triển, đưa thương hiệu vươn ra thị trường quốc tế.

Tại phòng họp chính của nhà máy, thiết kế sử dụng kính với các góc nhìn ra thẳng khu nhà ăn nơi hàng nghìn công nhân đang dùng bữa, bên cạnh là khu phân xưởng đang vận hành. Lên các tầng phía trên, không gian văn phòng của nhân viên được mở ra với nhiều mảng xanh, nơi mọi người có thể nghỉ ngơi, uống cà phê, thư giãn. Tầng trên cùng là phòng CEO, đồng thời cũng là không gian trưng bày các mẫu khóa mới nhất của nhà máy. Với cách kể chuyện bằng kiến trúc này, mỗi người khi đến Nhà máy Khoá Huy Hoàng đều có cơ hội được hiểu trọn vẹn lịch sử, văn hóa và triết lý phát triển của doanh nghiệp.

Tất cả những điều này cho thấy một cách làm công nghiệp hoàn toàn khác. Thay vì chỉ tập trung vào phục vụ sản xuất, chúng tôi kể câu chuyện về văn hóa lịch sử doanh nghiệp và giá trị con người. Đó chính là tinh thần mà khi thiết kế Nhà máy Khóa Huy Hoàng, chúng tôi luôn theo đuổi.

Dấu mốc đặc biệt trên hành trình "phát triển xanh"

Còn về các yếu tố xanh, phát triển bền vững tại dự án thì sao, thưa ông?

KTS Cung Thành Đạt: Thiết kế mặt đứng của công trình được phát triển theo đúng tinh thần lấy con người làm trung tâm. Các hệ lam che nắng được thiết kế với góc xoay, kích thước và khoảng cách khác nhau, nhằm tạo bóng đổ tự thân cho công trình, giảm nhiệt vào mùa hè, đồng thời, giúp giảm chi phí vận hành và tạo môi trường làm việc dễ chịu cho công nhân.

Nhìn kỹ mặt đứng, có thể thấy chúng tôi đã nghiên cứu rất sâu về yếu tố khí hậu. Các mặt hướng Nam và Đông Nam được mở ra để đón nắng và gió tự nhiên, trong khi các mặt hướng Tây được thu hẹp lại nhằm hạn chế bức xạ nhiệt. Công trình được tính toán rất kỹ tỷ lệ giữa mặt đặc và mặt rỗng. Ví dụ, ở hướng Tây, tỷ lệ kính chỉ khoảng 40%, trong khi ở hướng Nam – Đông Nam có thể lên đến 60%. Tất cả những con số này không phải cảm tính, mà được đưa ra dựa trên mô phỏng dữ liệu khí hậu, đường đi của mặt trời trong suốt cả năm bằng phần mềm chuyên dụng.

Bên trong công trình, các tiêu chuẩn chiếu sáng và không gian cũng được nâng lên rất cao, tương đương tiêu chuẩn khách sạn, thay vì giống các nhà máy thông thường. Đây cũng là một trong số rất ít dự án công nghiệp tại Việt Nam đạt tỷ lệ 10m2 cho mỗi người lao động, vốn là tiêu chuẩn rất cao của châu Âu, thậm chí tiệm cận tiêu chuẩn của Thụy Sĩ.

Việc đảm bảo diện tích 10 m2/người không chỉ liên quan đến sự thoải mái, mà còn bảo đảm sức khỏe của người lao động. Khi không gian quá chật, nồng độ CO2 tăng cao có thể gây mệt mỏi, đau đầu vào cuối ngày làm việc. Do đó, trong dự án này, việc kết hợp giữa mật độ hợp lý và hệ thống thông gió tự nhiên, sẽ đảm bảo trong nhà máy luôn có khí tươi, người lao động làm không cảm thấy mệt mỏi.

Là một nhà máy, nhưng lại mang lại nhiều trải nghiệm cho công nhân, người lao động giống như một khách sạn 5 sao, điều này có "bất lợi" cho doanh nghiệp khi làm tăng chi phí đầu tư, xây dựng và hoạt động?

KTS Cung Thành Đạt: Đã qua rồi thời các nhà máy với mái tôn tạm bợ, công nhân ngồi ăn cơm hộp trong điều kiện khó khăn. Hiện nay, muốn phát triển một cách bền vững, các doanh nghiệp đang ngày càng đầu tư nhiều hơn cho con người. Nói cách khác, đối với các khu công nghiệp, "công nhân chính là tương lai của nhà máy".

Một minh chứng có thể thấy rõ, trong bối cảnh cạnh tranh về lao động ngày càng thách thức như hiện nay, Khóa Huy Hoàng vẫn làm rất tốt việc thu hút và giữ chân người lao động. Lý do rất rõ ràng là doanh nghiệp thực sự quan tâm đến đời sống của công nhân và xây dựng văn hóa doanh nghiệp một cách nghiêm túc.

Mặt khác, như tôi vừa chia sẻ, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cạnh tranh toàn cầu, khi đưa các đối tác, khách hàng đến tham quan nhà máy, tận mắt chứng kiến quy mô, quy trình sản xuất, trải nghiệm không gian làm việc, công nhân được làm việc trong một môi trường tốt, hạnh phúc, một cách tự nhiên, niềm tin và tình yêu với thương hiệu sẽ được xác lập. Từ chỗ tìm kiếm hợp tác, doanh nghiệp đã mở ra cơ hội hợp tác thực sự.

Ngoài doanh thu hữu hình được đo đếm bằng tiền bạc, đây chính là những giá trị vô hình từ thương hiệu, uy tín và sự phát triển bền vững mà dự án có được nhờ đầu tư cho nền tảng cốt lõi là yếu tố con người và văn hoá doanh nghiệp.

Tôi tin rằng một người công nhân làm việc trong một môi trường hạnh phúc, sẽ tạo ra những sản phẩm tốt. Khi họ hạnh phúc, họ sẽ truyền năng lượng tích cực vào sản phẩm, thị trường sẽ nhận được những giá trị tích cực đó, và ngược lại.

Ở Khoá Huy Hoàng, nhà máy được thiết kế theo hướng lấy con người làm trung tâm, công nhân không chỉ đến để làm việc. Họ có chỗ ăn, chỗ nghỉ, vui chơi, thư giãn ngay trong khuôn viên nhà máy. Thậm chí, người lao động còn có thể mượn không gian để tổ chức tiệc cưới, các hoạt động văn nghệ, sự kiện cộng đồng. 

Nhà máy khi đó không chỉ là nơi sản xuất, mà trở thành một không gian sống, một cộng đồng thực sự dành cho người lao động. Đó là những điều rất ý nghĩa, nhân văn mà khi thiết kế Nhà máy Khoá Huy Hoàng chúng tôi luôn hướng tới.

Ý nghĩa cuối cùng của thiết kế là phục vụ con người

Bắt tay với việc thiết kế bất động sản công nghiệp, ông có thấy việc thiết kế nhà máy khác so với các khách sạn hay căn hộ trước đó không?

KTS Cung Thành Đạt: Về cốt lõi, tư duy thiết kế không hề khác nhau. 

Tôi nhìn kiến trúc với một quan điểm thiết kế rất rõ ràng, từ một căn nhà nhỏ, đại đô thị, cho đến khách sạn, khu nghỉ dưỡng, hay thậm chí là nhà máy - tất cả đều được nhìn dưới cùng một lăng kính - vì trải nghiệm của con người.

Và sau cùng, một công trình phải tạo ra giá trị cho xã hội, đóng góp tích cực cho cộng đồng, cho môi trường sống và cho con người sử dụng nó. Từ góc nhìn ấy, thiết kế nhà máy không khác so với thiết kế khách sạn hay căn hộ. Nó vẫn là bài toán để công trình vận hành hiệu quả, thân thiện với con người, môi trường và có ích cho xã hội. 

Tiên phong theo đuổi một cách tiếp cận mới trong thiết kế bất động sản công nghiệp, nhưng theo ông, thị trường Việt Nam đã sẵn sàng đón nhận hay chưa?

KTS Cung Thành Đạt: Kẻ thù lớn nhất của tương lai chính là "sự từ chối, lối tư duy bảo thủ". 

Khi chúng tôi bắt tay vào dự án này, rất nhiều những ý kiến đã cho rằng "không làm được đâu, khó lắm”, rồi "ai lại xây dựng nhà máy hướng đến người lao động, hay kể câu chuyện về truyền thống doanh nghiệp làm gì"...

Và chỉ xuất hiện khi những ý tưởng ấy được biến thành hiện thực, mọi thứ mới được chứng minh. 

Điều đó cũng cho thấy rằng, nếu không có tư duy mới, cách làm mới, sẽ chẳng bao giờ có một nhà máy với công năng đặc biệt, giàu trải nghiệm như vậy. Tôi tin rằng, tương lai tốt đẹp hơn của mọi người sẽ buộc phải vượt qua được những rào cản.

Tương tự với câu chuyện phát triển xanh, khoảng hơn chục năm trước, khi chúng tôi mới bắt đầu nói chuyện với khách hàng về tiết kiệm năng lượng trong các dự án chung cư, nhiều người gạt đi rằng "quan tâm làm gì, người mua nhà có ai để ý đâu”. 

Nhưng bây giờ thì sao? 

Hầu hết các dự án bất động sản đều quan tâm đến yếu tố phát triển xanh và bền vững. Người mua nhà ngày nay quan tâm đến năng lượng, đến chi phí vận hành. Nhìn rộng ra, nó đã trở thành mối quan tâm của cả xã hội, khi Việt Nam cam kết Net Zero vào năm 2050.

Sau thành công của dự án Nhà máy Khóa Huy Hoàng, trong chiến lược sắp tới, BEA có tiếp tục thiết kế các dự án nhà máy, khu công nghiệp hay không? Ông đánh giá như thế nào về tiềm năng của lĩnh vực này trong thời gian tới?

KTS Cung Thành Đạt: Sau thành công của dự án Nhà máy Khóa Huy Hoàng, song song với các mảng mà chúng tôi vẫn triển khai từ trước đến nay như bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn và khu đô thị, BEA đang nhận được rất nhiều lời mời từ một số tập đoàn lớn để tham gia thiết kế nhà máy của họ. 

Đây cũng chính là một trong những định hướng phát triển mới của BEA tại Việt Nam trong thời gian tới.

Các chủ đầu tư Việt Nam hiện nay đang ngày càng chuyên nghiệp hơn, họ chủ động phát triển dự án, hợp tác với các đối tác quốc tế và hiểu rằng phát triển bền vững là vấn đề mang tính sống còn. 

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, đất nước đang bước những bước mạnh mẽ, tiến vào kỷ nguyên mới, tôi tin rằng lĩnh vực này tại Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng để phát triển.

Đây cũng là cơ hội để BEA, bằng các thiết kế của mình, góp phần mang lại giá trị thực sự cho doanh nghiệp, cộng đồng và xã hội, từng bước đưa kiến trúc Việt Nam hiện diện rõ nét hơn trên bản đồ thế giới.

Xin cảm ơn ông!

Xuất bản: 10/2/2026

Tác giả: Phương Thu

Ảnh: BEA

Thiết kế: Hà Nội