Lần đầu tiên, những công nghệ như AI, dữ liệu, bán dẫn được trở thành động lực tăng trưởng kinh tế và định hình năng lực cạnh tranh quốc gia.
Dịp 1/6 vừa qua, anh Tuấn Anh cùng vợ và hai con chọn Ninh Bình làm điểm đến cuối tuần. Chỉ vài thao tác trên điện thoại, gia đình anh lập tức tìm thấy lộ trình tham quan phù hợp, khám phá lịch sử di tích và cập nhật tức thời tình trạng đông đúc tại các điểm đến.
Trên nền cơ sở dữ liệu số hóa quần thể Danh thắng Tràng An, trí tuệ nhân tạo phân tích xu hướng, dự báo dòng khách và nhận diện nguy cơ quá tải, trực tiếp hỗ trợ bảo tồn di sản.
Cách đó hàng nghìn cây số, người nông dân ở Cà Mau cũng đang chứng kiến công nghệ sinh học và hệ thống tự động hóa làm thay đổi hoàn toàn cách nuôi tôm truyền thống. Tại Vĩnh Long, những chiếc máy bay không người lái đã cất cánh, tạo ra những phương thức sản xuất nông nghiệp hoàn toàn mới.
Những chuyển biến tại Ninh Bình, Cà Mau hay Vĩnh Long diễn ra sau 18 tháng Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành, cho thấy dòng chảy công nghệ đang thực sự lan tỏa. Việt Nam từng bước thay đổi mô hình phát triển, từ phụ thuộc vào tài nguyên sẵn có sang tăng trưởng bằng tri thức và năng suất.
“Nghị quyết 57 đã từng bước đi vào từng ngõ ngách của cuộc sống”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận xét. Ông cho rằng khoa học, công nghệ không ở đâu xa mà hiện diện ngay trong “con tôm, cây lúa, hạt gạo...”.
"Khoa học, công nghệ không ở đâu xa mà hiện diện ngay trong con tôm, cây lúa, hạt gạo...”
Sự quyết liệt thể hiện ngay ở cấp cao nhất khi lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trực tiếp đảm nhận vai trò Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, sau này là Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.
Tiếp nối tinh thần đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược, đặt trọng tâm vào trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain, chip bán dẫn và tự động hóa.
Hướng đi này bắt nhịp với quy luật toàn cầu. Báo cáo của McKinsey và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đều chung nhận định, các công nghệ lõi như chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu và AI đang định hình lại nền kinh tế trong kỷ nguyên số.
Ở đó, quốc gia nào làm chủ được hạ tầng AI và bán dẫn sẽ nắm quyền kiểm soát chuỗi giá trị toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới, như Đài Loan với hệ sinh thái bán dẫn TSMC, hay Hàn Quốc với chiến lược công nghiệp bán dẫn.
Báo cáo hệ thống
Nhiệm vụ KHCN & CĐS hoàn thành
Tỷ lệ xử lý giải pháp đột phá
Lưu ý tiến độ
Tại hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57, những thành quả ban đầu được ghi nhận tích cực. Tính đến giữa năm 2026, 1.937 nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đã được hoàn thành, với 85% đạt mức xuất sắc. Tỷ lệ xử lý kiến nghị, giải pháp đột phá đạt mức 94,2%. Về mặt thể chế, hơn 400 văn bản được ban hành, đã đánh dấu bước chuyển mình trong tư duy quản lý từ kiểm soát sang kiến tạo hệ sinh thái.
Trên cơ sở ấy, hạ tầng số quốc gia liên tục được cải thiện. Mạng 5G nay phủ sóng tới 92% dân số, cáp quang vươn tới hầu hết các xã, phường. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cơ bản hoàn thiện với hơn 71 triệu tài khoản VNeID được kích hoạt và hơn 30 triệu căn cước được cấp phát.
Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Tại các địa phương, Hà Nội đã phân bổ ngân sách vượt mức 3% cho khoa học công nghệ, trong khi TP.HCM thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với 500 tỷ đồng ban đầu và mục tiêu hướng tới 5.000 tỷ đồng.
Bên cạnh những điểm sáng, bức tranh chung về chuyển đổi vẫn còn những tồn tại. Khép lại 6 tháng đầu năm, tỷ lệ giải ngân chung cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới đạt 23,35%, cá biệt chuyển đổi số chỉ ở mức 12%.
"Đó là tỷ lệ rất thấp, chứng tỏ chúng ta chưa triển khai hoặc không biết cách triển khai", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, đồng thời yêu cầu chặng đường tiếp theo phải tạo ra kết quả thực chất.
"Phải chuyển mạnh từ xây dựng cơ chế sang tạo ra sản phẩm, từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ chuẩn bị điều kiện chuyển sang đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước. Đó là những chuyển đổi rất quan trọng mà chúng ta phải cùng suy nghĩ, cùng hành động", ông nhấn mạnh.
Nếu công nghệ là động cơ, dữ liệu là nhiên liệu. Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, Bộ Công an nhìn nhận, nếu đất đai là tài nguyên của kỷ nguyên nông nghiệp, quặng sắt của kỷ nguyên công nghiệp, thì dữ liệu chính là tư liệu sản xuất trong kỷ nguyên số.
Theo ông, thực chất cuộc đua giữa các siêu cường như Mỹ và Trung Quốc hiện nay không chỉ đo đếm bằng nguồn vốn, mà nằm ở năng lực làm chủ các công nghệ như AI, siêu máy tính và hạ tầng dữ liệu.
“Quốc gia nào kiểm soát được nền tảng AI và dữ liệu sẽ có lợi thế vượt trội trong kinh tế, an ninh, quốc phòng và xã hội.”
Khi khối lượng dữ liệu lớn lên theo cấp số nhân, vị thế và nội lực của một quốc gia sẽ phụ thuộc vào khả năng khai phá nguồn “nhiên liệu” này.
Trên hành trình đó, khối doanh nghiệp tư nhân đang nổi lên như những “hạt nhân” tiên phong, biến tinh thần Nghị quyết 57 thành các dự án lớn, đóng góp trực tiếp cho công cuộc phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Mô hình thực thi chiến lược công nghệ trong kỷ nguyên số.
CT Group là một minh chứng khi vận hành mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước - nhà doanh nghiệp - nhà nghiên cứu) để biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế, hướng đến một hệ sinh thái bán dẫn toàn trình. Bắt đầu từ các trung tâm thiết kế chip chuyên biệt (AI, IoT, cảm biến, 5G/6G, quốc phòng), doanh nghiệp này đang mở rộng sang làm chủ công nghệ quang khắc.
Đồng thời, CT Group triển khai ba nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử (ATP) quy mô lớn tại Hà Nội, TP.HCM và hai trung tâm tại thung lũng Silicon, Phoenix. Khát vọng của doanh nghiệp là hoàn thiện chuỗi bán dẫn Việt Nam vào năm 2030, bảo vệ an ninh chip quốc gia.
Trong khi đó, G-Group chọn cách dồn lực vào hạ tầng AI, dữ liệu. Với dự án G-Campus 7.600 tỷ đồng tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, doanh nghiệp đang xây dựng tổ hợp trung tâm dữ liệu chuẩn Tier III để đón đầu sóng điện toán GPU.
Ngoài ra, G-Group hợp tác với Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện MERI cùng các đối tác quốc tế để thương mại hóa chip bảo mật và chip AI Accelerator. Doanh nghiệp thậm chí vừa giới thiệu máy chủ AI “made in Vietnam” thương hiệu NST.
“Tự chủ công nghệ đồng nghĩa với việc lựa chọn phần việc khó nhất trong chuỗi giá trị công nghệ cao, đòi hỏi năng lực kỹ thuật chuyên sâu và cam kết đầu tư dài hạn.”
Khát vọng của G-Group là đưa bốn trụ cột trong hệ sinh thái công nghiệp an ninh, chuyển đổi số, tài chính công nghệ và truyền thông đa phương tiện sớm thành những doanh nghiệp tỷ USD. Từ mô hình Trung tâm điều hành thông minh (IOC) ở Hải Phòng, đến Cần Thơ, Thanh Hóa, dấu chân của G-Group mang theo những giải pháp dành riêng cho từng bài toán địa phương và đã phát huy hiệu quả.
Cùng là bài toán hệ sinh thái, VNG mang đến câu chuyện ứng dụng AI vào hệ thống hàng chục triệu người dùng. “Làn sóng này thậm chí lớn hơn rất nhiều so với hai làn sóng công nghệ mà chúng tôi từng trải qua trước đây là Internet và di động”, Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh nhìn nhận.
Với định hướng gắn mọi hoạt động với AI, VNG giữ nguyên quy mô 4.000 nhân sự để dồn lực tối ưu hóa vận hành. Hiệu quả đến tức thì, khi mảng Zalopay vượt 1.000 tỷ doanh thu, hệ thống chăm sóc khách hàng tự động rút thời gian phản hồi từ 10 phút xuống vài giây.
Ứng dụng Zalo đang vận hành hơn 50.000 tài khoản cơ quan nhà nước, trợ lý Kiki Auto có mặt trên 1,4 triệu xe hơi. Cùng với hạ tầng đám mây GreenNode đang tăng trưởng từng ngày, ông Minh khẳng định: “VNG không chỉ là một doanh nghiệp công nghệ đơn thuần, mà chúng tôi luôn cam kết đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước”.
Hệ sinh thái công nghệ đang trở thành "nhiên liệu mới" cho nền kinh tế.
Những khát vọng của doanh nghiệp Việt đáng trân trọng, nhưng cũng không thể xem nhẹ những rủi ro trong hoạt động đầu tư công nghệ - khu vực được mệnh danh là “đốt tiền” của nhà đầu tư. Những rủi ro đó cũng cần được đặt cạnh thực tế phũ phàng của ngành bán dẫn thế giới, nơi tham vọng và tiền bạc chưa bao giờ là điều kiện đủ.
Tại Trung Quốc, trong thập niên qua, Bắc Kinh đổ hàng trăm tỷ USD vào tự chủ bán dẫn, nhưng hàng loạt dự án tỷ đô đổ vỡ trước khi làm ra một con chip. Tập đoàn Tsinghua Unigroup, từng được kỳ vọng thành nhà vô địch chip nhớ quốc gia đã vỡ nợ năm 2021 với khối nợ hơn 30 tỷ USD. Dự án Wuhan Hongxin, dù được rót tới khoảng 19,5 tỷ USD và từng mua được thiết bị quang khắc tiên tiến nhất Trung Quốc lúc bấy giờ, đã đóng cửa. Theo báo chí quốc tế, chỉ trong khoảng hai năm, sáu dự án chip tỷ đô của Trung Quốc đã "chết" trước khi ra được sản phẩm.
Bài học rút ra không phải là đừng làm, mà là làm với sự tỉnh táo. TSMC đã mất hơn ba thập kỷ và cả một hệ sinh thái quốc gia, từ nhân lực, chuỗi cung ứng đến khách hàng để tới vị trí hôm nay.
"Những thành tựu hôm nay là kết quả của bao công sức, mồ hôi và máu... đến lúc cần có sự giúp sức của Nhà nước và xã hội như tinh thần của Nghị quyết 57."
Đó là một lời nhắc rằng tự chủ công nghệ không thể là nỗ lực đơn lẻ của vài doanh nghiệp, mà cần đúng loại vốn dài hạn, đúng chính sách và một sức bền tính bằng thập kỷ.
Những chuyển biến tích cực từ CT Group, G-Group hay VNG mới chỉ là “làn sóng” đầu tiên. Từ phía Chính phủ ghi nhận, thực tế quá trình giải ngân và thực thi đổi mới sáng tạo ở một số địa phương, doanh nghiệp vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân đến từ việc cơ chế, chính sách đang trong quá trình đồng bộ hóa, đi cùng tâm lý e ngại của người đứng đầu.
Đây được xem là những thách thức mang tính chu kỳ. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới là phải nhanh chóng biến nền tảng thành kết quả cụ thể, đo đếm được. Thực tế, việc làm chủ công nghệ lõi đòi hỏi nguồn lực khổng lồ và cần có sự chung tay của cả hệ thống.
Từ góc nhìn của Tập đoàn Vingroup, lời giải nằm ở việc quy hoạch lại tầm nhìn của quốc gia, cũng như mỗi doanh nghiệp.
“Muốn đột phá các công nghệ chiến lược, Việt Nam phải coi AI và dữ liệu lớn là hạ tầng của nền kinh tế. Nếu dữ liệu là tài nguyên, thì AI là động cơ chuyển hóa nhiên liệu ấy thành tri thức và sản phẩm thương mại.”
Đại diện Vingroup kiến nghị Chính phủ sớm triển khai Chương trình hạ tầng dữ liệu AI quốc gia để kết nối các kho dữ liệu phân tán; đồng thời phát triển các mô hình AI “Make in Vietnam” dạng nguồn mở. Về thể chế, Vingroup đề xuất ban hành khung pháp lý thử nghiệm AI, ưu tiên khu vực công làm “khách hàng đầu tiên” để tạo sức bật và tăng cường liên kết Nhà nước - doanh nghiệp - đại học nhằm giải bài toán nhân lực.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Võ Trường An, đại diện Ban 57 của CT Group kiến nghị Chính phủ đưa các dự án trọng điểm như khu liên hợp UAV, trung tâm kinh tế không gian cận biển... vào danh mục dự án quốc gia. Đi kèm với đó là việc tháo gỡ thủ tục hành chính, bố trí quỹ đất, thiết lập cơ chế tín dụng ưu đãi chuyên biệt và hỗ trợ xúc tiến thương mại quốc tế.
Ghi nhận những nỗ lực này, báo cáo chiến lược từ VnDirect đánh giá, Việt Nam đang đi đúng hướng theo tinh thần của Nghị quyết 57. Nền kinh tế số tương lai sẽ được định hình bởi 4 yếu tố: vai trò lãnh đạo chiến lược, chính sách đột phá hút đầu tư bán dẫn, tiềm năng tăng trưởng kinh tế và hạ tầng đang cải thiện nhanh chóng. Báo cáo của SSI Research cũng khẳng định chiến lược quốc gia sẽ là động lực cho toàn ngành công nghệ - viễn thông tăng trưởng.
Dự kiến, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu vào nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về cạnh tranh số, kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GDP, có ít nhất 5 doanh nghiệp công nghệ tầm cỡ khu vực. Thanh toán không tiền mặt và dịch vụ công trực tuyến dự kiến vượt 80%. Xa hơn, đến năm 2045, Việt Nam kỳ vọng vươn mình thành quốc gia phát triển thu nhập cao, kinh tế số chiếm 50% GDP, lọt top 30 đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Đó là một tầm nhìn lớn, và những viên gạch đầu tiên đã được đặt. Nhưng khoảng cách từ những thành tựu hôm nay tới 50% GDP của năm 2045 sẽ không được lấp đầy bằng riêng khát vọng. Nó cần sự dịch chuyển trạng thái, từ chuẩn bị điều kiện sang tạo ra giá trị thật, và đủ kiên nhẫn để đi trọn một chặng đường mà không quốc gia nào có thể rút ngắn được.
Khi tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng đã tới hạn, thị trường cần tìm đến những nguồn vốn dài hạn hơn từ thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp.
Khi một chuyến tàu liên tỉnh vượt hơn 120km còn nhanh hơn một hành trình vài km giữa lòng thành phố, ràng buộc lâu đời nhất của đời sống đô thị mang tên khả năng tiếp cận cơ hội, bắt đầu lỏng ra.
Khi thể chế không chỉ dừng ở việc tháo gỡ khó khăn mà tiến tới kiến tạo và giải phóng năng lực, đó sẽ là bệ phóng vững chắc để hiện thực hóa những khát vọng tăng trưởng dài hạn.
Quản trị bằng hệ thống không khiến người chủ doanh nghiệp mất quyền kiểm soát, mà chuyển từ kiểm soát bằng "sự có mặt", sang kiểm soát bằng một hệ thống chuyên nghiệp, qua đó giúp gia tăng giá trị doanh nghiệp, giải quyết bài toán kế thừa và kiến tạo nền tảng mạnh mẽ cho phát triển.
Khi tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng đã tới hạn, thị trường cần tìm đến những nguồn vốn dài hạn hơn từ thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, công nghệ cần đi vào thực tiễn, giải quyết các bài toán cụ thể và tạo giá trị cho nền kinh tế.
Khi một chuyến tàu liên tỉnh vượt hơn 120km còn nhanh hơn một hành trình vài km giữa lòng thành phố, ràng buộc lâu đời nhất của đời sống đô thị mang tên khả năng tiếp cận cơ hội, bắt đầu lỏng ra.
Khi thể chế không chỉ dừng ở việc tháo gỡ khó khăn mà tiến tới kiến tạo và giải phóng năng lực, đó sẽ là bệ phóng vững chắc để hiện thực hóa những khát vọng tăng trưởng dài hạn.
Lần đầu tiên, những công nghệ như AI, dữ liệu, bán dẫn được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế và định hình năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhưng biến một nghị quyết thành năng lực thật là một chặng đường dài hơn nhiều so với một dòng ngân sách.
Không còn là địa hạt riêng của những thủ phủ truyền thống, bản đồ bất động sản công nghiệp Việt Nam chứng kiến sự vươn lên ngoạn mục của các thị trường vệ tinh tiệm cận trung tâm. Sự xuất hiện của những tọa độ công nghiệp mới đang mở ra chu kỳ tăng trưởng bứt phá và thiết lập lại vị thế thị trường.
Quy mô tăng trưởng nhanh của MB đặt ra bài toán tái thiết quản trị, từ phân quyền, kiểm soát đến năng lực lãnh đạo, để tổ chức tiếp tục vận hành hiệu quả.
Masterise Homes vừa tổ chức đêm nghệ thuật 'Tự do trong từng nhịp sóng', mang đến trải nghiệm đa giác quan, đong đầy cảm xúc nhằm tri ân cộng đồng cư dân Masteri Grand Coast.
Tập đoàn BRG nộp ngân sách gần 13.200 tỷ đồng thông qua Công ty CP Đầu tư phát triển thành phố thông minh Bắc Hà Nôi (NHSC), đứng thứ tư trong nhóm doanh nghiệp bất động sản đóng góp ngân sách lớn nhất Việt Nam theo VNTAX 2026.
Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã giới thiệu cách AI và dữ liệu đang được ứng dụng trên BIZ MBBank, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh hơn, thuận tiện hơn, nhưng vẫn kiểm soát rủi ro hiệu quả.
Năng lực tự chủ công nghệ giúp Cake phục vụ hơn 7 triệu khách hàng với hệ sinh thái tài chính toàn diện, từ tiết kiệm, vay tiêu dùng, đến nhận tiền quốc tế.
