Những gam màu đối lập từ trí tuệ nhân tạo

Thị trường chứng khoán toàn cầu đang chứng kiến sự phân hóa bởi các công nghệ mới. Từ đầu năm 2024 đến nay, trong khi chỉ số S&P 500 chỉ tăng khoảng 8%, thì dòng vốn lại ồ ạt chảy vào lĩnh vực AI và bán dẫn, đẩy chỉ số SOX tăng tới 67%. Nhóm cổ phiếu công nghệ trên Nasdaq cũng ghi nhận mức tăng trưởng tới 49%.

Ở chiều ngược lại, cổ phiếu của nhiều công ty phần mềm lớn lại trở nên ảm đạm. Cổ phiếu Accenture, Mỹ đã giảm gần 50%, chỉ số NIFTY IT Sector (CNXIT) của Ấn Độ giảm gần 30% so với đầu năm 2026.

Sự đối lập này làm dấy lên lo ngại, rằng một ngày nào đó trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ "cướp" việc và kéo lùi nhu cầu chi tiêu cho dịch vụ công nghệ thông tin truyền thống. Nhìn nhận về vấn đề này, ông Nguyễn Thế Phương, Phó tổng giám đốc và CFO FPT cho rằng, những số liệu trên đang chưa phản ánh đúng bản chất thị trường.

Bởi theo dự báo của Gartner, chi tiêu cho ngành dịch vụ công nghệ thông tin trên toàn cầu đến năm 2030 vẫn sẽ tiếp tục gia tăng với tốc độ 8,5% mỗi năm, thậm chí còn cao hơn mức bình quân 6 - 8% của 5 năm qua.

Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu đầu tư hạ tầng AI, phát triển các AI Agent và hệ thống quản trị dữ liệu lớn. Đồng thời, khi trí tuệ nhân tạo giúp tối ưu chi phí phát triển phần mềm, nhu cầu xây dựng các ứng dụng mới và hiện đại hóa hệ thống của doanh nghiệp cũng sẽ bùng nổ theo.

Báo cáo gần đây của Deloitte cho hay, các doanh nghiệp toàn cầu vẫn phải dựa vào mô hình thuê ngoài để đẩy nhanh quá trình ứng dụng AI và tối đa hóa hiệu quả đầu tư.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ bài toán tối ưu chi phí. Doanh nghiệp sẽ ưu tiên việc thuê ngoài linh hoạt dựa trên khối lượng dự án thực tế, thay vì duy trì chi phí cố định cho đội ngũ kỹ sư nội bộ.

Bên cạnh đó, lợi thế kinh tế theo quy mô cũng đứng về phía các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin chuyên nghiệp. Các tổ chức này sở hữu nguồn lực kỹ sư AI lớn, năng lực tính toán mạnh mẽ và khả năng tối ưu hóa chi phí tiêu thụ dữ liệu. Họ có thể vận hành song song nhiều mô hình AI khác nhau để tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho từng bài toán, đồng thời tái sử dụng các dữ liệu sẵn có.

"Thách thức thực sự không phải là AI thay thế con người, mà là bản thân ngành công nghệ thông tin bắt buộc phải dịch chuyển", ông Phương nhận định.

Tất nhiên, lãnh đạo FPT không phủ nhận, những mảng việc truyền thống như lập trình cơ bản, kiểm thử hay bảo trì phần mềm sẽ dần mất đi. Nhưng đổi lại, nhu cầu về những dịch vụ như chuyển đổi AI, mở rộng nền tảng, hiện đại hóa hệ thống cũ, cho đến an ninh mạng và quản trị dữ liệu sẽ gia tăng.

Những thống kê gần đây cho thấy, mới chỉ có khoảng 34% doanh nghiệp đã áp dụng AI rộng rãi và tỷ lệ đưa công nghệ này vào vận hành đồng bộ trên toàn bộ quy mô doanh nghiệp chỉ dừng ở mức 23%. Nhìn vào đây, ông Phạm Minh Tuấn, Phó tổng giám đốc FPT và Tổng giám đốc FPT Software cho rằng, dư địa thị trường vẫn còn rất lớn.

Theo ông Tuấn, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở yếu tố công nghệ, mà ở việc doanh nghiệp chưa thể định nghĩa lại các quy trình làm việc với AI, khi chưa tới 40% doanh nghiệp xây dựng được một mô hình vận hành mới đủ sức khai thác tối đa năng lực của công nghệ này.

Từ góc nhìn của người trong cuộc, ông Tuấn tin rằng, những chuyến biến của thị trường công nghệ hiện tại chính là cơ hội của FPT.

Nhìn lại lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp từ động cơ hơi nước, điện khí hóa đến internet, mọi sự khởi đầu đều đi kèm "nỗi sợ hãi" về việc làm. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng luôn là sự bùng nổ của vô số những công việc mới, cũng như cơ hội việc làm.

Sự xuất hiện của AI cũng không phải ngoại lệ. Dễ thấy nhất là ở năng lực giải những bài toán "hàng thập kỷ" của các doanh nghiệp truyền thống.

Ông Tuấn cho biết, các hệ thống vận hành cũ kỹ, lạc hậu từ 30 - 40 năm trước luôn là nỗi ám ảnh với các tập đoàn lớn. Nếu dùng sức người để đọc hiểu hàng trăm triệu dòng mã lệnh, doanh nghiệp có thể mất tới 10 năm, ngay cả khi sở hữu đội ngũ kỹ sư hùng hậu.

"Không nhiều lãnh đạo dám ra quyết định đầu tư cho một quá trình chuyển đổi kéo dài tới 10 năm. Nhưng với sự hỗ trợ của AI, thời gian chuyển đổi có thể rút ngắn xuống còn 3 năm. Thời gian xây dựng sản phẩm mới cũng được tính bằng ngày, bằng tuần thay vì nhiều năm như trước", Phó tổng giám đốc FPT nói.

Cũng nhờ có sự hỗ trợ của AI, trong quý II vừa qua, FPT đã liên tiếp thắng 6 hợp đồng hiện đại hóa hệ thống CNTT cũ cho các công ty điện lực tại Nhật Bản.

Không chỉ có vậy, AI cũng đã giúp FPT tiến sâu hơn sang hai lĩnh vực phức tạp nhất là tư vấn chiến lược và dịch vụ vận hành quy trình doanh nghiệp (BPO). Đơn cử như trong lĩnh vực BPO, trí tuệ nhân tạo đang giúp các nhà cung cấp như FPT có thể dễ dàng tiếp quản và vận hành các quy trình phức tạp.

Ông Phạm Minh Tuấn gọi đây là chiến lược "người đi kèm máy". Ở đó, các nhân sự của FPT sẽ đóng vai trò như những "quản đốc", còn nhân viên chính là AI.

"Nhân viên số sẽ tự xử lý các tác vụ quen thuộc. Khi gặp vấn đề mới, AI sẽ hỏi con người để nhận chỉ dẫn và tiếp tục thực thi", ông giải thích. Sự phân vai này giúp tốc độ giải quyết công việc tăng lên nhanh chóng.

Tất nhiên, quá trình chuyển đổi AI cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải tái cấu trúc toàn diện, khách hàng cần một đối tác đủ lớn mạnh để dồn sức chuyển đổi nhanh chóng, nhưng cũng cần sự linh hoạt tối đa để ứng biến với các mô hình vận hành mới.

Hiện tại, tập đoàn này đã xây dựng hệ sinh thái AI toàn diện, gồm khung trưởng thành AI-Native 5 cấp độ CASAN, FPT AI Factory và nền tảng FleziPT, giúp doanh nghiệp xây dựng lộ trình và triển khai chuyển đổi AI quy mô doanh nghiệp một cách hiệu quả.

Các dịch vụ, giải pháp cung cấp ra thị trường của FPT đều được tích hợp AI. Đồng thời, toàn bộ nhân sự phần mềm từ đội ngũ lập trình, kiểm thử đến quản lý dự án, hành chính nhân sự đều được trang bị ít nhất một trợ lý AI trong công việc hàng ngày.

Công ty cũng liên tục hợp tác với những hãng công nghệ hàng đầu như Microsoft, Nvidia hay SAP, đồng thời phát triển các giải pháp cho lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm số.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, doanh thu liên quan đến AI của FPT tiếp tục là điểm sáng, dẫn dắt đà tăng trưởng của mảng chuyển đổi số. Cụ thể, doanh thu chuyển đổi số đạt 11.127 tỷ đồng, tăng 20,8% so với cùng kỳ, trong đó doanh thu dịch vụ AI/Data Analytics ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 54%, phản ánh nhu cầu chuyển đổi AI tiếp tục mở rộng mạnh trong tập khách hàng toàn cầu của FPT.