Nội thất Việt trước bài toán tìm ngôn ngữ thiết kế riêng

Thị trường khách sạn mở rộng kéo vai trò của doanh nghiệp thiết kế thay đổi

Nhìn lại hơn một thập kỷ phát triển của ngành thiết kế nội thất khách sạn tại Việt Nam, ông Đặng Việt Khoa, Giám đốc điều hành Công ty TNHH KAZE Việt Nam, cho rằng hành trình phát triển của doanh nghiệp mình phần nào phản ánh những chuyển động của thị trường thiết kế trong nước.

Chia sẻ tại Diễn đàn Nội thất thường niên 2026 tổ chức mới đây, ông Khoa cho biết khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động vào đầu những năm 2010, thị trường thiết kế nội thất khách sạn tại Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn. Số lượng dự án khách sạn chưa nhiều và cơ hội dành cho các đơn vị thiết kế trong nước cũng còn hạn chế.

Trong giai đoạn 2010 – 2015, phần lớn công việc của doanh nghiệp đến từ các dự án quy mô nhỏ như nhà ở, quán cà phê hay văn phòng. Đây là thời kỳ các đơn vị thiết kế tích lũy kinh nghiệm, xây dựng đội ngũ và từng bước hoàn thiện năng lực chuyên môn.

Bước ngoặt của thị trường xuất hiện từ khoảng năm 2015, khi du lịch Việt Nam tăng trưởng nhanh và dòng vốn đầu tư vào khách sạn, bất động sản nghỉ dưỡng bắt đầu bùng nổ. Nhiều thương hiệu khách sạn quốc tế gia nhập thị trường, kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của các dự án quy mô lớn.

Theo ông Khoa, sự phát triển này không chỉ mở ra cơ hội mới cho các đơn vị thiết kế trong nước mà còn buộc họ thay đổi tư duy nghề nghiệp. Các doanh nghiệp bắt đầu tham gia vào những dự án khách sạn cao cấp hơn, đồng thời phải làm quen với những tiêu chuẩn thiết kế quốc tế ngày càng khắt khe, từ thẩm mỹ không gian đến trải nghiệm vận hành.

Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 đã khiến thị trường du lịch toàn cầu rơi vào giai đoạn khủng hoảng. Nhiều dự án bị đình trệ và hoạt động triển khai gặp nhiều khó khăn. Trong giai đoạn này, nhiều doanh nghiệp thiết kế buộc phải rà soát lại triết lý thiết kế, đầu tư vào đội ngũ nhân sự và củng cố hệ thống vận hành. Theo ông Khoa, đây cũng là khoảng thời gian cần thiết để các studio chuẩn bị cho giai đoạn phục hồi của thị trường.

Khi ngành du lịch dần mở cửa trở lại, nhiều dự án khách sạn cũng được tái khởi động sau quãng thời gian dài đình trệ. Một trong số đó là The Yacht Hotel, nơi đội ngũ thiết kế của KAZE không chỉ dừng lại ở việc kiến tạo không gian mà còn phối hợp với đơn vị vận hành để xây dựng câu chuyện thương hiệu dựa trên ý tưởng thiết kế ban đầu.

Theo ông Khoa, việc tham gia vào quá trình định hình bản sắc thương hiệu ngay từ giai đoạn ý tưởng cho thấy vai trò của đơn vị thiết kế đang dịch chuyển, từ người “vẽ không gian” sang đối tác cùng tham gia tạo dựng trải nghiệm và giá trị thương hiệu.

Điều này cũng phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong ngành thiết kế nội thất khách sạn. Nếu trước đây nhiệm vụ của các đơn vị thiết kế chủ yếu là triển khai bản vẽ theo yêu cầu của chủ đầu tư hoặc tiêu chuẩn của thương hiệu quốc tế, thì ngày nay các đơn vị thiết kế ngày càng tham gia sâu hơn vào việc xây dựng trải nghiệm không gian, câu chuyện thương hiệu và bản sắc thiết kế của dự án.

Dữ liệu thị trường được ông Khoa dẫn lại tại diễn đàn cho thấy nguồn cung phòng khách sạn tại Việt Nam đã tăng mạnh từ năm 2015 và được dự báo tiếp tục tăng trưởng đến năm 2030. Một thay đổi đáng chú ý khác là sự gia tăng của các khách sạn mang thương hiệu quốc tế. Nếu trước đây chỉ khoảng 25% khách sạn tại Việt Nam thuộc các thương hiệu quốc tế, thì hiện nay con số này đã tăng lên khoảng 40%.

Sự chuyển dịch này đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với các đơn vị thiết kế, bởi các thương hiệu khách sạn quốc tế thường áp dụng những tiêu chuẩn rất khắt khe về thiết kế và vận hành. Tuy vậy, theo ông Khoa, đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp thiết kế trong nước nâng cao năng lực chuyên môn và tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.

Và trong bối cảnh thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam được kỳ vọng tăng từ khoảng 5.000 USD lên 7.500 USD vào năm 2030, tầng lớp trung lưu sẽ mở rộng đáng kể. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng và trải nghiệm khách sạn chất lượng cao cũng sẽ gia tăng.

Khi thị trường bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, câu hỏi không còn chỉ là làm thế nào để đáp ứng chuẩn quốc tế, mà là liệu thiết kế nội thất khách sạn tại Việt Nam có thể hình thành một bản sắc riêng hay chưa.

Từ vật liệu và văn hóa đến bài toán ngôn ngữ thiết kế riêng

Câu hỏi về bản sắc thiết kế không chỉ xuất hiện tại Việt Nam mà còn đang được thảo luận rộng rãi trong ngành nội thất khu vực. Ông Rudra Chatterjee, Chủ tịch Ủy ban Nội thất thuộc Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Ấn Độ (FICCI), cho rằng trong nhiều thập kỷ qua, thiết kế nội thất toàn cầu chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các trung tâm sáng tạo như Ý, Đức hay Mỹ.

Trong khi đó, Đông Nam Á lại sở hữu những lợi thế đặc biệt như nguồn vật liệu phong phú, kỹ thuật thủ công truyền thống lâu đời và một nền văn hóa đa dạng.

Theo ông Chatterjee, nếu biết khai thác những yếu tố này, các quốc gia trong khu vực hoàn toàn có thể tạo ra một ngôn ngữ thiết kế Đông Nam Á mới, nơi vật liệu, văn hóa và kỹ thuật thủ công được chuyển hóa thành những không gian mang bản sắc riêng.

Một trong những xu hướng đáng chú ý trong thiết kế nội thất hiện nay là sự trở lại của vật liệu tự nhiên, đặc biệt là gỗ. Trong bối cảnh con người ngày càng sống nhiều hơn trong môi trường đô thị và số hóa, nhu cầu tìm kiếm những chất liệu mang lại cảm giác chân thực, ấm áp và gần gũi trở nên rõ rệt hơn. Không chỉ đem lại cảm giác tự nhiên, gỗ còn cho phép các nhà thiết kế khai thác vẻ đẹp của vân gỗ, kết cấu và sự biến đổi theo thời gian để tạo nên những không gian có chiều sâu thẩm mỹ.

Đáng chú ý, Việt Nam lại đang sở hữu những lợi thế đáng kể về nguồn vật liệu này. Ở góc độ sản xuất, ngành gỗ Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ trong chưa đầy hai thập kỷ qua. Ông Nguyễn Quốc Khanh, tân Chủ tịch Hội đồng Công nghiệp nội thất Đông Nam Á, dẫn chứng từ mức xuất khẩu khoảng 200 triệu USD cách đây 18 năm, kim ngạch xuất khẩu của ngành đã đạt hơn 18 tỷ USD vào năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nội thất lớn của thế giới.

Theo ông Khanh, nền tảng sản xuất mạnh, nguồn vật liệu phong phú và kinh nghiệm lâu năm đang tạo ra lợi thế quan trọng cho ngành nội thất Việt Nam. Khi các nhà thiết kế biết tận dụng những chất liệu quen thuộc như gỗ bằng tư duy sáng tạo và ngôn ngữ thiết kế riêng, giá trị của sản phẩm nội thất sẽ không chỉ dừng ở năng lực sản xuất mà còn được nâng lên ở khía cạnh thiết kế, thương hiệu và khả năng định hình xu hướng.

Nếu trong giai đoạn trước, mục tiêu chủ yếu là đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, thì trong giai đoạn tiếp theo sẽ là làm thế nào để những không gian khách sạn tại Việt Nam vừa đạt chuẩn toàn cầu, vừa mang dấu ấn văn hóa của chính nơi chúng tồn tại.

Khi thị trường đủ lớn, năng lực sản xuất đủ mạnh và đội ngũ thiết kế ngày càng trưởng thành, ngành nội thất Việt Nam có thể bước sang một giai đoạn mới, không chỉ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu mà còn góp phần định hình những xu hướng thiết kế của khu vực.