Ô tô Giải Phóng muốn đổ tiền vào bất động sản

Dự kiến vào cuối tháng 9/2026, Công ty CP Ô tô Giải Phóng (mã CK: GGG) sẽ tổ chức đại hội đồng cổ đông bất thường để thông qua việc hợp tác đầu tư với Công ty CP Kinh doanh phát triển nhà và đô thị Thành Tín (Công ty Thành Tín - một doanh nghiệp bất động sản thuộc hệ sinh thái KITA Group) đồng thời thay đổi toàn bộ phương án sử dụng 200 tỷ đồng thu được từ đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ vừa hoàn tất.

Khoản vốn 200 tỷ đồng này đã được Ô tô Giải Phóng chào bán thành công vào tháng 8 vừa qua, với mục tiêu đầu tư nâng cấp nhà máy ô tô và tăng vốn điều lệ công ty bằng hình thức chào bán cổ phiếu riêng lẻ.

Tuy nhiên, không lâu sau khi dòng tiền phát hành được thu về, HĐQT công ty đã đề xuất chuyển toàn bộ 200 tỷ đồng sang hợp tác đầu tư với Công ty Thành Tín. Hai bên dự kiến ký hợp đồng hợp tác kinh doanh trong 3 năm, có thể gia hạn theo nhu cầu, dòng tiền được đầu tư vào “các dự án của Thành Tín”.

Cú rẽ hướng này của Ô tô Giải Phóng rất đáng chú ý nếu đặt trong thực trạng hiện tại của công ty và mối liên quan đến Công ty Thành Tín và KITA Group.

Thứ nhất, 4 nhà đầu tư cá nhân mua vào cổ phiếu GGG trong đợt phát hành nói trên của Ô tô Giải Phóng đều ít nhiều liên quan đến KITA Group. Đơn cử như ông Đỗ Xuân Cảnh từng là Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật tại KITA Invest đến tháng 5/2026 hay ông Trần Tấn Hồng Cương, thành viên HĐQT Ô tô Giải Phóng mua vào 5 triệu cổ phiếu là Phó tổng giám đốc KITA Group. Hai nhà đầu tư cá nhân còn lại gồm Trương Minh Ngọc, Phạm Minh Tuấn cũng là lãnh đạo quan trọng và là người đại diện pháp luật cho nhiều pháp nhân trong hệ sinh thái của KITA Group.

Cũng cần lưu ý rằng, ông Nguyễn Duy Kiên, chủ tịch hiện tại của Ô tô Giải Phóng cũng là nhà sáng lập kiêm Chủ tịch KITA Group.

Đồng thời, thời điểm kế hoạch thay đổi mục đích sử dụng vốn của Ô tô Giải Phóng lại sát với Công ty Thành Tín vừa khởi công dự án Hoa Lac Metro City. Đây là một dự án quy mô lớn, vì vậy đòi hỏi Thành Tín cần một nguồn vốn rất lớn, do đó, khoản vốn 200 tỷ đồng phát hành mới này có "chạy ngược" về dự án này hay không cũng là một câu hỏi.

Thứ hai, báo cáo soát xét bán niên 2026 của Ô tô Giải Phóng, kiểm toán đã nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục của công ty khi đang có số lỗ lũy kế đến cuối tháng 6/2026 lên tới 369 tỷ đồng đã vượt quá vốn đầu tư của chủ sở hữu, áp lực tài chính và thanh khoản cao do nợ ngắn hạn vượt tài sản cùng dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh tiếp tục âm. Trước thực trạng đó, phương án phát hành thêm vốn 200 tỷ đồng để nâng cấp nhà máy ô tô và tăng vốn điều lệ, khắc phục tình trạng dòng tiền âm được coi như "phao cứu sinh" cho công ty.

Do đó, việc Ô tô Giải Phóng nhanh chóng thay đổi phương án sử dụng vốn khi đề xuất chuyển toàn bộ tiền sang lĩnh vực khác đặt ra câu hỏi về mức độ thận trọng của mục tiêu huy động ban đầu cũng như lưu ý của đơn vị kiểm toán.

Nghịch lý giữa kế hoạch và dòng vốn

Quay trở lại các kế hoạch của Ô tô Giải Phóng, trong tài liệu đại hội bất thường, ban lãnh đạo doanh nghiệp cho biết đã tiến hành hợp tác với Chery Commercial Vehicle Bozhou là đơn vị phát triển xe thương mại thuộc Tập đoàn ô tô Chery (Trung Quốc) để phân phối sản phẩm tại Việt Nam.

Giai đoạn đầu, dự án tập trung vào dòng xe tải và xe van điện mini Paidi tải trọng dưới một tấn, phục vụ nhu cầu giao hàng nội đô cho các doanh nghiệp chuyển phát và chuỗi bán lẻ. Lô hàng đầu tiên gồm 1.000 xe thương mại điện dự kiến ra mắt thị trường vào cuối năm nay, trong đó Ô tô Giải Phóng đảm nhận khâu sản xuất, lắp ráp.

Ngoài ra, phía ban lãnh đạo công ty cũng đang khảo sát và xúc tiến khả năng hợp tác với SAIC Motor đối với các dòng xe tải nhẹ và tải trung, định hình rõ hướng đi đưa mảng kinh doanh ô tô trở lại quỹ đạo phát triển.

Điều này khiến quyết định chuyển toàn bộ 200 tỷ đồng sang bất động sản trở nên khó hiểu hơn, nhất là để sản xuất và đưa 1.000 xe thương mại điện ra thị trường cũng đòi hỏi nhu cầu vốn lưu động rất lớn của Ô tô Giải Phóng, nhất là trong bối cảnh thị trường xe điện đang cạnh tranh gay gắt.

Bản thân thị trường “ngách” là xe tải và xe van điện mini tại Việt Nam cũng đã xuất hiện những đối thủ đáng gờm như VinFast, Kim Long Motor, Dongfeng hay DFSK. Trong đó, VinFast EC Van đã sớm tạo lợi thế nhờ mức giá dễ tiếp cận, hệ thống trạm sạc rộng và chính sách hỗ trợ vận hành. Hồi tháng 5/2026, mẫu xe này đạt doanh số hơn 1.100 chiếc, thậm chí vượt quy mô toàn bộ lô hàng đầu tiên mà Ô tô Giải Phóng dự kiến tung ra thị trường.

Bởi vậy, để chen chân vào phân khúc này, Ô tô Giải Phóng không chỉ cần vốn cho hoạt động nhập khẩu linh kiện, sản xuất và lắp ráp, mà còn phải dành nguồn lực xây dựng hệ thống phân phối, dịch vụ hậu mãi, cung ứng phụ tùng và chính sách bán hàng. Đối với xe điện, bài toán hạ tầng sạc, bảo hành pin và giá trị bán lại cũng là những yếu tố có thể quyết định khả năng cạnh tranh.

Trong bối cảnh đó, việc rút toàn bộ 200 tỷ đồng vốn dự kiến dành cho dự án ô tô để chuyển sang đầu tư bất động sản đặt ra câu hỏi về mức độ ưu tiên thực sự của ban lãnh đạo đối với kế hoạch phục hồi mảng kinh doanh cốt lõi. Nếu dự án xe thương mại điện vẫn được triển khai đúng tiến độ, doanh nghiệp sẽ lấy nguồn lực nào để tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động và chịu đựng giai đoạn đầu tư ban đầu, khi sản phẩm mới chưa tạo được doanh thu ổn định.

Ở chiều ngược lại, nếu 200 tỷ đồng được xem là nguồn vốn nhàn rỗi và không ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất 1.000 xe điện, Ô tô Giải Phóng cũng cần làm rõ cơ cấu tài trợ cho dự án, trách nhiệm của các bên trong liên danh và mức độ cam kết của những đối tác liên quan. Sự minh bạch này càng cần thiết khi khoản đầu tư bất động sản được chuyển tới doanh nghiệp có mối liên hệ với nhóm cổ đông và lãnh đạo Ô tô Giải Phóng.