PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: 'Sở hữu kỳ nghỉ' cần một cơ chế giám sát riêng

Việt Dương Thứ ba, 23/06/2026 - 10:54
Nghe audio
0:00

Qua sự cố của mô hình sở hữu kỳ nghỉ (timeshare) với hàng loạt công ty bị khởi tố vừa qua vì hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ cho rằng điều cần thiết hiện nay không chỉ dừng lại ở xử lý từng vụ việc cụ thể, mà là xây dựng một khung quản lý riêng cho mô hình sở hữu kỳ nghỉ.

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện chiến lược chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). Ảnh: VIR

Bất động sản du lịch sang giai đoạn phát triển mới

Chia sẻ Hội thảo “Thị trường bất động sản du lịch 2026” do báo Tài chính – Đầu tư tổ chức sáng nay, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện chiến lược chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng pháp lý đối với bất động sản du lịch nghỉ dưỡng hiện đã có bước hoàn thiện hơn, nhất là trong việc xác định loại đất, thời hạn sử dụng đất và điều kiện đưa sản phẩm vào kinh doanh.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn không chỉ nằm ở việc có được cấp giấy chứng nhận hay không, mà ở khâu vận hành, quản lý chi phí và phân chia lợi ích sau khi sản phẩm đã được bán ra thị trường.

Trong một giai đoạn dài, thị trường bất động sản du lịch nghỉ dưỡng đã trải qua một giai đoạn phát triển nhanh, trong khi cơ chế quản lý chưa theo kịp tốc độ hình thành của các sản phẩm mới.

Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, nếu trước đây những vướng mắc lớn thường xoay quanh pháp lý đất đai, thời hạn sử dụng đất, việc cấp giấy chứng nhận, thì hiện nay các vấn đề này đã được giải quyết rốt ráo. Câu chuyện nay đã chuyển sang một tầng vấn đề khác: vận hành sau bán hàng, minh bạch chi phí và chia sẻ lợi ích.

Với bất động sản du lịch nghỉ dưỡng, không thể chỉ nhìn sản phẩm dưới góc độ “xây để bán”. Bản chất của loại hình này phải gắn với hoạt động du lịch, khai thác lưu trú, hạ tầng kết nối và năng lực vận hành.

Nếu chỉ phát triển số lượng lớn dự án mà không tính đến khả năng khai thác, không có dòng khách, không có hệ thống vận hành hiệu quả, thì sản phẩm rất dễ rơi vào tình trạng mất giá trị thực tế.

Đặc biệt, với mô hình sở hữu kỳ nghỉ, điểm rủi ro còn lớn hơn bởi khách hàng không mua một căn hộ hay biệt thự cụ thể, mà mua quyền sử dụng kỳ nghỉ trong một khoảng thời gian dài.

Về lý thuyết, đây là một sản phẩm du lịch hiện đại, phù hợp với xu hướng tiêu dùng trải nghiệm. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại Việt Nam, đặc biệt qua câu chuyện của nhiều dự án sở hữu kỳ nghỉ, mô hình này đang bộc lộ nhiều kẽ hở đáng lo ngại.

Điểm bất cập đầu tiên nằm ở cách gọi và cách bán sản phẩm. Sở hữu kỳ nghỉ thường được giới thiệu bằng những khái niệm dễ tạo cảm giác “sở hữu”, “đầu tư”, “quyền nghỉ dưỡng lâu dài”. Nhưng về bản chất, khách hàng chủ yếu mua quyền sử dụng kỳ nghỉ theo thời gian, chứ không sở hữu một tài sản độc lập như bất động sản thông thường.

Quyền lợi này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào năng lực vận hành của chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý. Vì vậy, nếu thiếu cơ chế kiểm soát, người mua sẽ ở thế yếu trong quan hệ kéo dài nhiều năm. Đây chính là kẽ hở lớn của mô hình: quyền lợi được bán theo hướng dài hạn, nhưng chi phí vận hành dài hạn lại chưa được kiểm soát đầy đủ.

Cần cơ chế giám sát riêng cho sở hữu kỳ nghỉ

Thực tế, nếu chỉ nhìn sở hữu kỳ nghỉ như một hợp đồng dân sự thông thường, cơ quan quản lý sẽ khó bảo vệ người mua trong các quan hệ kéo dài hàng chục năm, có nhiều khoản phí phát sinh và phụ thuộc lớn vào bên vận hành.

Nếu các nội dung này chỉ được trình bày trong hợp đồng phức tạp, trong khi quá trình tư vấn bán hàng lại nhấn mạnh vào lợi ích nghỉ dưỡng, khách hàng rất dễ rơi vào tình trạng hiểu không đầy đủ trước khi ký kết.

Nếu chỉ nhìn “timeshare” như một hợp đồng dân sự thông thường, cơ quan quản lý sẽ khó bảo vệ người mua trong các quan hệ kéo dài hàng chục năm, có nhiều khoản phí phát sinh và phụ thuộc lớn vào bên vận hành. Ảnh minh họa: Hoàng Anh

Đặc biệt, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ lưu ý, một trong những bất thường đáng chú ý là cơ chế thu phí phụ thu hằng năm. Có trường hợp sau khi bán quyền nghỉ dưỡng, chủ đầu tư vẫn tiếp tục thu thêm khoản phí lớn, thậm chí lên tới khoảng 40 triệu đồng/năm.

Khoản phí này khiến khách hàng rơi vào tình thế khó xử: đã bỏ tiền ban đầu để mua quyền nghỉ dưỡng, nhưng nếu không tiếp tục đóng phí thì quyền lợi bị ảnh hưởng; còn nếu đóng thì chi phí phát sinh ngày càng trở thành gánh nặng.

Theo ông, khoản thu này về bản chất gần giống như một dạng “tiền thuê” hoặc “tiền thuế” mà khách hàng phải nộp lại cho chính chủ đầu tư để tiếp tục sử dụng quyền lợi đã mua. Điều bất thường nằm ở chỗ chủ đầu tư vừa là bên bán sản phẩm, vừa là bên vận hành, vừa có quyền quyết định mức thu phí, trong khi khách hàng lại thiếu cơ chế kiểm toán, giám sát và thương lượng tương xứng.

Nếu không có quy định rõ mức thu, cơ chế điều chỉnh phí, nghĩa vụ công khai báo cáo tài chính và kiểm toán độc lập, người mua sẽ luôn ở thế yếu. Họ có thể phải gánh những khoản chi phí phát sinh mà bản thân không có quyền kiểm chứng liệu khoản thu đó có hợp lý hay không.

Từ đó, ông Thọ cho rằng cần có cơ chế quản lý tương tự như nhà chung cư đối với các phần sở hữu chung, sử dụng chung. Nghĩa là phải làm rõ chi phí nào được thu, mức thu bao nhiêu, căn cứ tính phí là gì, ai kiểm toán, ai giám sát và khách hàng có quyền tham gia như thế nào trong quá trình vận hành. Nếu không, toàn bộ rủi ro chi phí sẽ bị đẩy về phía người mua, còn quyền quyết định vẫn nằm chủ yếu trong tay chủ đầu tư.

Do đó, theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, để mô hình sở hữu kỳ nghỉ không tiếp tục trở thành điểm nóng tranh chấp, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ Xây dựng, ngành du lịch, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan.

Trọng tâm không chỉ là kiểm soát điều kiện bán sản phẩm, mà còn phải quản lý phí vận hành, yêu cầu công khai báo cáo kiểm toán, minh bạch cơ chế chia sẻ lợi ích và bảo vệ quyền lợi của người mua trong suốt vòng đời hợp đồng.

Sở hữu kỳ nghi không phải là mô hình không thể phát triển. Nhưng nếu sản phẩm được bán bằng kỳ vọng “sở hữu”, trong khi khách hàng lại phải liên tục nộp thêm các khoản phí như một dạng nghĩa vụ bắt buộc cho chủ đầu tư, mô hình này sẽ trở thành nguồn cơn gây mất niềm tin. Và khi niềm tin bị xói mòn, thiệt hại không chỉ dừng ở một doanh nghiệp hay một dự án, mà có thể ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường bất động sản nghỉ dưỡng và ngành du lịch.

Hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ: Những vấn đề khách hàng cần lưu ý

Hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ: Những vấn đề khách hàng cần lưu ý

Sổ tay quản trị -  1 năm

Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, người tiêu dùng cần lưu ý một số vấn đề khi tham gia loại hình hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ tại Việt Nam.

Sở hữu kỳ nghỉ: Khách hàng cần tự bảo vệ mình trước khi xuống tiền

Sở hữu kỳ nghỉ: Khách hàng cần tự bảo vệ mình trước khi xuống tiền

Sổ tay quản trị -  1 năm

Trước nhiều rủi ro tiềm ẩn của mô hình sở hữu kỳ nghỉ, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khuyến cáo người tiêu dùng cần hết sức thận trọng trước khi xuống tiền.

Sở hữu kỳ nghỉ: Cách quản lý trên thế giới

Sở hữu kỳ nghỉ: Cách quản lý trên thế giới

Sổ tay quản trị -  1 năm

Trong khi sở hữu kỳ nghỉ được nhiều quốc gia trên thế giới quản lý chặt chẽ, thì Việt Nam vẫn đang thiếu vắng một khung pháp lý đầy đủ đối với loại hình này.

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Bất động sản -  2 giờ

Từ những giá trị thiên nhiên nguyên bản được bồi đắp qua nhiều thập kỷ, những bậc thầy kiến tạo không gian sống từ SCSY Studio và Element Design Studio đã định hình nên tinh thần “Quiet Confidence” – Kiêu hãnh thầm lặng trong bộ sưu tập Lakeside Residences, tạo nên một dấu ấn độc bản giữa miền thông reo Thanh Xuan Valley.

Phía sau những chính sách kích cầu 'chưa từng có' của Vinhomes

Phía sau những chính sách kích cầu 'chưa từng có' của Vinhomes

Bất động sản -  3 ngày

Vinhomes liên tục tung ra các chính sách bán hàng đột phá, từ việc tặng voucher tiền tỷ cho khách hàng cũ, đổi vàng mua nhà, đến khóa trần lãi suất thấp.

Thấy gì từ chiến dịch '1001 chỗ ở miễn phí' của Cen Land?

Thấy gì từ chiến dịch '1001 chỗ ở miễn phí' của Cen Land?

Bất động sản -  3 ngày

Không chỉ dừng ở tái cấu trúc với 3 trụ cột chiến lược mới, Cen Land đang đẩy mạnh mở rộng biên độ ảnh hưởng của mình sang những “điểm chạm” vốn trước đây ít khi được doanh nghiệp bất động sản tham gia trực diện: bài toán chỗ ở tạm, tái định cư và ổn định đời sống cho các hộ dân chịu tác động từ quá trình đô thị hóa.

Gần 7.000 phòng sắp ‘đổ bộ’ nguồn cung khách sạn Đà Nẵng

Gần 7.000 phòng sắp ‘đổ bộ’ nguồn cung khách sạn Đà Nẵng

Bất động sản -  3 ngày

Dự kiến, khi hoàn thành các dự án đang xây dựng, quy mô phòng khách sạn tại Đà Nẵng sẽ tăng thêm gần 1/3 so với hiện tại.

The Zenith Hải Phòng: Định nghĩa chất sống thực bằng những giá trị bền vững

The Zenith Hải Phòng: Định nghĩa chất sống thực bằng những giá trị bền vững

Bất động sản -  4 ngày

Giữa bối cảnh thị trường bất động sản sàng lọc mạnh mẽ, The Zenith Hải Phòng đã khẳng định vị thế nhờ tư duy phát triển lấy trải nghiệm cư dân làm gốc và giải pháp tài chính 'đo ni đóng giày' cho dòng tiền hiện đại.

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Lãi suất ngân hàng hôm nay 7/7: Ba ngân hàng có lãi suất 7%/năm

Ngân hàng -  10 phút

Lãi suất ngân hàng ngày 7/7, nhóm Big4 duy trì ổn định, xuất hiện 3 ngân hàng có lãi suất từ 7%/năm trở lên cho các kỳ hạn trung và dài hạn.

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

Tài chính -  25 phút

TPBank không còn là câu chuyện của một ngân hàng số “mới nổi”. Sau nhiều năm đi trước về LiveBank, nền tảng số và trải nghiệm khách hàng, bài toán của nhà băng này giờ đã khác.

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

T&T Group - Hilton và chiến lược lan tỏa chuẩn mực quốc tế cho các đô thị ĐBSCL

Nhịp cầu kinh doanh -  26 phút

Một địa phương đang gọi vốn hàng chục dự án tầm cỡ quốc gia, thậm chí quốc tế nhưng lại không đủ sức giữ chân chính đội ngũ chuyên gia tại các dự án đó ở lại một đêm. Vĩnh Long hiện không thiếu đất, không thiếu dự án bất động sản, nhưng lại đang thiếu đi mô hình lưu trú đạt chuẩn, đủ sức thuyết phục khách ở lại.

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

Nhịp cầu kinh doanh -  55 phút

Xu hướng nhận lương hưu và trợ cấp qua tài khoản ngân hàng ngày càng phổ biến nhờ sự thuận tiện, an toàn và minh bạch. Nắm bắt nhu cầu đó, LPBank triển khai chương trình “Mở Tài khoản An Khang – Nhận ưu đãi vàng”, mang đến nhiều ưu đãi dành cho khách hàng an sinh xã hội.

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Giá vàng hôm nay 7/7/2026: Chịu áp lực chốt lời sau nhịp bắt đáy

Vàng -  1 giờ

Giá vàng hôm nay 7/7/2026 giảm 500.000 đồng/lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn. Trong khi giá quốc tế chịu áp lực chốt lời từ dòng tiền bắt đáy.

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Lakeside Residences: Tuyên ngôn 'kiêu hãnh thầm lặng' từ những bậc thầy kiến tạo quốc tế

Bất động sản -  2 giờ

Từ những giá trị thiên nhiên nguyên bản được bồi đắp qua nhiều thập kỷ, những bậc thầy kiến tạo không gian sống từ SCSY Studio và Element Design Studio đã định hình nên tinh thần “Quiet Confidence” – Kiêu hãnh thầm lặng trong bộ sưu tập Lakeside Residences, tạo nên một dấu ấn độc bản giữa miền thông reo Thanh Xuan Valley.

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

'Cuộc chiến' môi giới chứng khoán ngày càng khốc liệt

Tài chính -  15 giờ

Thống kê quý vừa qua cho thấy, tổng thị phần của 10 đơn vị dẫn đầu đã giảm tới 4%, từ 69,05% quý đầu năm xuống còn 65,19%, mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Trong đó, chỉ có 3 cái tên là SSI, TCBS, VPBankS còn mở rộng được thị phần giữa bối cảnh cạnh tranh gay gắt.