Phạt nặng việc mua bán, cho thuê ví điện tử từ 9/2/2026

Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng sẽ có hiệu lực từ 9/2/2026. Nghị định này đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong khung pháp lý quản lý hoạt động thanh toán số, đặc biệt là ví điện tử - lĩnh vực đang phát triển nhanh với hàng chục triệu người dùng tại Việt Nam.

Khác với giai đoạn trước, khi chính sách chủ yếu tập trung khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt nhằm thúc đẩy tiêu dùng và số hóa nền kinh tế, Nghị định 340 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong tư duy quản lý, từ ưu tiên mở rộng sang siết chặt kỷ luật thị trường, kiểm soát rủi ro và nâng cao trách nhiệm tuân thủ của cả người sử dụng lẫn doanh nghiệp trung gian thanh toán.

Việc thiết lập khung xử phạt mới được kỳ vọng sẽ hạn chế các hành vi lợi dụng ví điện tử cho mục đích gian lận, qua đó củng cố an toàn hệ thống và niềm tin thị trường, dù cũng đặt ra không ít thách thức về tuân thủ đối với các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thanh toán số.

Khung xử phạt mới siết chặt hoạt động ví điện tử và trung gian thanh toán

Điểm đáng chú ý của Nghị định 340 không chỉ nằm ở việc nâng mức phạt, mà còn ở cách tiếp cận quản lý theo hướng chuẩn hóa và lượng hóa rõ ràng các hành vi vi phạm trong hoạt động trung gian thanh toán. Thay vì quy định chung chung, nghị định xây dựng một khung xử phạt chi tiết, gắn mức chế tài cụ thể với từng nhóm hành vi và quy mô vi phạm, qua đó tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho công tác giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm trên thực tế.

Tại Điều 31, Nghị định 340 quy định rõ các nhóm hành vi vi phạm và mức xử phạt tương ứng, trải rộng từ sai phạm mang tính thủ tục đến các hành vi gian lận, lợi dụng hệ thống thanh toán.

Ở nhóm vi phạm nhẹ hơn, các tổ chức trung gian thanh toán có thể bị phạt từ 15 - 30 triệu đồng nếu cung cấp thông tin không trung thực liên quan đến dịch vụ, xử lý tra soát và khiếu nại của khách hàng không đúng quy định, hoặc không đáp ứng yêu cầu về công cụ phục vụ Ngân hàng Nhà nước trong giám sát hoạt động ví điện tử.

Mức xử phạt được nâng lên 30 - 50 triệu đồng đối với các vi phạm liên quan trực tiếp đến chất lượng quản trị nội bộ của doanh nghiệp trung gian thanh toán. Nhóm này bao gồm việc sử dụng dịch vụ ví điện tử không đúng quy định, không bảo đảm an toàn trong cung ứng dịch vụ, thiếu cơ chế giám sát giao dịch thanh toán cho hàng hóa, dịch vụ nước ngoài, cũng như các sai phạm trong hồ sơ mở ví, thỏa thuận sử dụng ví, quy trình nhận biết đơn vị chấp nhận thanh toán và nghĩa vụ báo cáo khi xảy ra sự cố gián đoạn dịch vụ.

Siết mạnh các hành vi mua bán, cho thuê và mạo danh ví điện tử

Đáng chú ý, Nghị định 340 lần đầu đặt ra chế tài mạnh đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu và gian lận liên quan trực tiếp đến ví điện tử.

Cụ thể, mức phạt từ 50 - 100 triệu đồng được áp dụng với các hành vi tiết lộ trái phép thông tin số dư, giao dịch của khách hàng; mở hoặc duy trì ví điện tử nặc danh, mạo danh; mua bán, cho thuê, cho mượn ví hoặc thông đồng chiếm đoạt, mua bán thông tin ví điện tử với quy mô từ 1 đến dưới 10 ví.

Xử phạt nặng vi phạm về dữ liệu, an toàn hệ thống và giao dịch xuyên biên giới

Với các vi phạm có tính chất nghiêm trọng hơn, đặc biệt là hành vi liên quan đến từ 10 ví điện tử trở lên, mức xử phạt được nâng lên 100 - 120 triệu đồng. Nhóm này bao gồm việc mở hoặc duy trì ví nặc danh, mua bán hoặc cho thuê ví trên quy mô lớn, cũng như các hành vi gian lận trong hồ sơ cấp phép, làm giả, mua bán, chuyển nhượng giấy phép hoạt động trung gian thanh toán, hoặc tổ chức, tạo điều kiện cho các hoạt động đánh bạc, lừa đảo, kinh doanh trái pháp luật thông qua hệ thống thanh toán.

Ngoài ra, Nghị định 340 còn mở rộng phạm vi xử phạt đối với các vi phạm về hạn mức giao dịch ví điện tử, báo cáo không trung thực số dư và số lượng ví, liên kết ví với tài khoản thanh toán không đúng quy định, sử dụng sai đồng tiền thanh toán, hay hợp tác cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý. Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng trong hợp tác với tổ chức nước ngoài, mức phạt có thể lên tới 150 triệu đồng, trong khi hành vi cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không có giấy phép bị phạt từ 150 - 250 triệu đồng.

Bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả, tăng hiệu lực thực thi

Không chỉ dừng lại ở xử phạt tiền, Nghị định 340 còn bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả nhằm nâng cao hiệu lực thực thi. Theo đó, các tổ chức vi phạm có thể bị buộc nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp, bị thu hồi giấy phép hoạt động trung gian thanh toán, hoặc buộc nộp lại giấy phép đã bị tẩy xóa, sửa chữa trái quy định.

Cách tiếp cận này cho thấy cơ quan quản lý hướng tới việc xử lý tận gốc rủi ro, thay vì chỉ coi tiền phạt là chi phí vi phạm có thể chấp nhận.

Mức phạt tăng gấp nhiều lần so với quy định hiện hành

So với quy định trước đây tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP), Nghị định 340 thể hiện sự thay đổi rất rõ về mức độ chế tài. Riêng hành vi mở hoặc duy trì ví điện tử nặc danh, mạo danh; mua bán, cho thuê, cho mượn ví hoặc mua bán thông tin ví với quy mô từ 10 ví trở lên đã được nâng mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng lên 100 - 120 triệu đồng.

Sự gia tăng mạnh này phản ánh quan điểm quản lý mới: ví điện tử không còn là công cụ thanh toán phụ trợ, mà là một cấu phần quan trọng của hạ tầng tài chính, đòi hỏi kỷ luật và chuẩn mực cao hơn.

Nghị định 340 tác động như thế nào tới người dùng ví điện tử?

Với hàng chục triệu người đang sử dụng các ví điện tử phổ biến như MoMo, ZaloPay, ShopeePay cho thanh toán hàng ngày, Nghị định 340 tạo ra sự thay đổi rõ rệt về trách nhiệm pháp lý của người dùng cá nhân. Nếu trước đây, việc cho mượn tài khoản, sử dụng ví không chính chủ hoặc mở nhiều ví phục vụ mục đích không rõ ràng thường bị xem nhẹ, thì theo quy định mới, những hành vi này đã được định danh rõ ràng là vi phạm hành chính và có thể bị xử phạt ở mức cao.

Cụ thể, người dùng có thể đối mặt với mức phạt lên tới 50 -100 triệu đồng nếu tham gia mua bán, cho thuê, cho mượn ví điện tử hoặc thông đồng chiếm đoạt, mua bán thông tin ví với quy mô dưới 10 ví. Trường hợp vi phạm trên quy mô lớn hơn, mức phạt có thể lên tới 120 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi tài khoản ví điện tử được xem như một thực thể tài chính gắn với trách nhiệm pháp lý cá nhân, thay vì chỉ là công cụ thanh toán tiện lợi.

Trong bối cảnh đó, người dùng ví điện tử cần chủ động rà soát lại thông tin định danh, bảo đảm tài khoản được mở và sử dụng bằng thông tin chính chủ; tránh tuyệt đối việc cho mượn, cho thuê hoặc bán tài khoản dưới bất kỳ hình thức nào.

Đồng thời, việc bảo mật thông tin đăng nhập, xác thực giao dịch và cảnh giác với các lời mời “thuê ví”, “mua tài khoản” trên không gian mạng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, không chỉ để phòng ngừa rủi ro lừa đảo mà còn để tránh hệ quả pháp lý trực tiếp.

Tác động đối với doanh nghiệp và các tổ chức trung gian thanh toán

Đối với các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, Nghị định 340 đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro, tuân thủ pháp lý và trách nhiệm hệ thống. Nghị định không chỉ xử phạt các hành vi vi phạm cụ thể mà còn mở rộng phạm vi trách nhiệm đối với các thiếu sót trong quy trình nội bộ, từ xác thực khách hàng, quản lý dữ liệu đến giám sát giao dịch và xử lý sự cố.

Các vi phạm liên quan đến hồ sơ mở ví, quy trình nhận biết khách hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán, bảo đảm an toàn hệ thống hay báo cáo không trung thực về số dư và số lượng ví đều có thể bị xử phạt từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng. Đặc biệt, trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm, doanh nghiệp còn đối mặt với nguy cơ bị thu hồi giấy phép hoạt động, biện pháp có tác động trực tiếp đến sự tồn tại của mô hình kinh doanh.

Ở góc độ chiến lược, Nghị định 340 buộc các doanh nghiệp ví điện tử và fintech phải chuyển trọng tâm từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng có kiểm soát, trong đó chất lượng người dùng và mức độ tuân thủ trở thành yếu tố cạnh tranh then chốt. Đầu tư vào công nghệ eKYC, phân tích dữ liệu, hệ thống phát hiện giao dịch bất thường và quản trị an toàn thông tin không còn là lựa chọn mang tính phòng ngừa, mà là điều kiện bắt buộc để duy trì hoạt động ổn định trong khung pháp lý mới.

Về dài hạn, việc siết chặt kỷ luật thị trường được kỳ vọng sẽ giúp thanh lọc hệ sinh thái trung gian thanh toán, giảm thiểu rủi ro gian lận và nâng cao niềm tin của người dùng đối với các dịch vụ tài chính số. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, áp lực tuân thủ và chi phí đầu tư gia tăng sẽ là bài toán lớn đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị đang trong giai đoạn mở rộng thị phần.