Phép thử tăng trưởng bền vững của EVNFinance

Từ cú xoay trục khỏi vùng điện lực của EVNFinance

Báo cáo quý I/2026 của Công ty tài chính tổng hợp cổ phần điện lực (EVNFinance – mã CK: EVF) ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhảy vọt với lợi nhuận sau thuế đạt hơn 266 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ quý I/2025.

Đóng góp chính cho kết quả của EVNFinance đến từ tăng trưởng mạnh của thu nhập từ các hoạt động kinh doanh chính đạt hơn 1.593 tỷ đồng, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu nhập lãi cho vay khách hàng ghi nhận giá trị tuyệt đối tăng nhiều nhất hơn 300 tỷ đồng, lên hơn 1.455 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 26%.

Ngoài ra, các khoản thu nhập từ lãi tiền gửi, thu lãi kinh doanh đầu tư chứng khoán/mua bán nợ, thu nhập khác từ hoạt động tín dụng cũng đều ghi nhận tăng gấp 1,5 – 3 lần so với cùng kỳ trước.

Đáng chú ý trong kỳ, EVNFinance ghi nhận khoản lãi phát sinh từ nghiệp vụ mua bán nợ so với cùng kỳ trước cũng góp phần không nhỏ trong mức tăng trưởng lợi nhuận quý I/2026 của công ty tài chính này. Điều này cho thấy EVNFinance đang mở rộng thêm các “vùng đệm sinh lời” ngoài hoạt động cho vay truyền thống theo đúng định hướng mà ban lãnh đạo doanh nghiệp đề ra tại cuộc họp đại hội cổ đông thường niên vừa qua.

Trong bối cảnh nhu cầu bổ sung vốn lưu động, tái cơ cấu dòng tiền ngắn hạn và tài trợ thương mại của khu vực doanh nghiệp tăng lên đáng kể trước áp lực chi phí đầu vào, năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu biến động mạnh bởi căng thẳng địa chính trị đầu năm 2026, EVNFinance với mô hình công ty tài chính tổng hợp linh hoạt hơn đã có thêm cơ hội tiếp cận những khách hàng nằm ngoài khẩu vị tín dụng truyền thống của ngân hàng.

Không chỉ vậy, nhu cầu vay vốn ngắn hạn tăng mạnh trong khi mặt bằng lãi suất cho vay nhích lên cũng tạo điều kiện để EVNFinance cải thiện đáng kể mức sinh lời trên từng khoản cấp tín dụng cho nhóm doanh nghiệp cần giải ngân nhanh hoặc có mức độ rủi ro cao hơn, qua đó khuếch đại hiệu quả sinh lời.

Thực tế, xu hướng này không phải diễn ra trong một sớm một chiều mà là kết quả của quá trình tái định vị chiến lược đã được nhóm cổ đông mới của EVNFinance thúc đẩy trong vài năm trở lại đây, đặc biệt sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hoàn tất thoái vốn và dấu ấn của một định chế tài chính mang màu sắc nhà nước dần được gỡ bỏ.

Nếu như trước đây EVNFinance chủ yếu vận hành theo mô hình “ăn chắc mặc bền”, tập trung cấp vốn cho các doanh nghiệp trong chuỗi điện lực, dự án năng lượng và nhóm khách hàng có mức độ an toàn cao nhưng biên lợi nhuận hạn chế, thì giai đoạn hiện nay công ty tài chính này đang được tái cấu trúc theo hướng trở thành một nhà cung cấp vốn linh hoạt hơn.

EVNFinance hiện nay sẵn sàng mở rộng hiện diện vào những phân khúc tín dụng có nhu cầu vốn lớn, nóng hơn, mức độ rủi ro cao hơn, nhưng kèm theo đó là biên lợi nhuận cao hơn như bất động sản, xây dựng, thương mại hay tài trợ vốn ngắn hạn không tài sản đảm bảo cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, EVNFinance cũng liên tục mở rộng thêm các “kênh kiếm tiền” ngoài cho vay truyền thống thông qua nghiệp vụ mua bán nợ, đầu tư tài chính, hợp tác bảo hiểm, dịch vụ ngân hàng đầu tư và phát triển mạnh các sản phẩm tài chính tiêu dùng dành cho khách hàng cá nhân.

Chiến lược này giúp EVNFinance thoát khỏi giới hạn của một công ty tài chính chuyên ngành vốn phụ thuộc nhiều vào chu kỳ đầu tư điện lực, đồng thời tạo ra một cấu trúc doanh thu dày hơn và có khả năng bứt tốc lợi nhuận nhanh hơn khi quy mô tài sản tăng lên.

Điều này thể hiện rõ trong báo cáo tài chính kiểm toán năm ngoái, khi chỉ trong vòng 1 năm tính đến hết 2025, dư nợ cho vay khách hàng của EVNFinance đã tăng hơn 14.900 tỷ đồng, tương đương mức tăng hơn 31%, vọt lên hơn 61.745 tỷ đồng.

Trong đó, dư nợ tăng mạnh nhất ở bất động sản (từ hơn 3.512 tỷ đồng cuối 2024 lên hơn 8.000 tỷ đồng cuối 2025, tăng gấp 2,28 lần) và xây dựng (từ hơn 5.726 tỷ đồng cuối 2024 lên hơn 10.215 tỷ đồng cuối 2025, tăng 1,78 lần).

Ngoài ra, dư nợ tín dụng của EVNFinance cũng tăng mạnh ở lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí (tăng từ hơn 7.288 tỷ đồng cuối 2024 lên hơn 10.172 tỷ đồng cuối 2025, tăng 1,39 lần).

Ở góc độ khác, trong cơ cấu vay nợ cũng thể hiện rõ tỷ lệ nhóm "Công ty TNHH" và "Công ty CP" tư nhân chiếm tới 90,7% trong tổng dư nợ, tiếp theo mới đến hộ kinh doanh cá thể (3,98%) và Công ty TNHH 100% vốn Nhà nước (hơn 4%) và cho vay khác (dưới 2%), cho thấy rõ khẩu vị rủi ro của EVNFinance trong giai đoạn mới, sẵn sàng chấp nhận mạo hiểm hơn.

Tới cuối 2025, nợ có khả năng mất vốn (nợ cấp 5) của EVNFinance tăng vọt lên hơn 282 tỷ đồng từ con số hơn 62 tỷ đồng hồi đầu năm. Tuy vậy, cùng nợ mất vốn tăng lên, EVNFinance cũng đẩy mạnh trích lập dự phòng xử lý khi nợ khó đòi đã xử lý cuối 2025 tăng lên hơn 3.241 tỷ đồng từ con số 2.837 tỷ đồng hồi đầu năm, qua đó giúp EVNFinance bám sát quản trị rủi ro để giữ nợ xấu ở mức dưới 1%.

Tới áp lực cân bằng giữa quản trị rủi ro và tăng trưởng giai đoạn tới

Quay trở lại câu chuyện của năm 2026, theo kế hoạch được thông qua tại đại hội cổ đông thường niên vừa diễn ra, Năm 2026, EVNFinance đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế đạt 1.325 tỷ đồng, tăng 20% về lợi nhuận so với thực hiện của năm 2025.

Với kết quả đạt được trong quý I/2026, công ty đã hoàn thành khoảng 24,9% kế hoạch lợi nhuận năm 2026. Đây là mức thực hiện tương đối tích cực, tạo dư địa thuận lợi để công ty hướng tới mục tiêu cả năm, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính vẫn còn nhiều biến động.

Lưu ý rằng, trong năm nay, đi cùng mục tiêu lợi nhuận tăng trưởng 20%, EVNFinance cũng đặt mục tiêu tổng tài sản tăng trưởng 12%, đồng nghĩa với việc công ty tài chính này sẽ tiếp tục duy trì tốc độ mở rộng tín dụng và gia tăng quy mô phân bổ vốn trong bối cảnh áp lực cạnh tranh trên thị trường ngày càng lớn.

Nói cách khác, EVNFinance không có nhiều lựa chọn ngoài việc phải tiếp tục đẩy mạnh hiện diện tại các phân khúc cho vay có khả năng tạo lợi suất cao hơn nếu muốn hoàn thành tham vọng tăng trưởng mà đại hội cổ đông đã đặt ra.

Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm khiến bài toán năm 2026 trở nên nhạy cảm hơn nhiều so với giai đoạn trước!

Khác với chu kỳ tăng trưởng dựa trên nhóm khách hàng điện lực hay doanh nghiệp có dòng tiền tương đối ổn định, phần lớn những lĩnh vực đang đóng vai trò động lực tăng dư nợ mới của EVNFinance như bất động sản, xây dựng, thương mại hay tài trợ vốn lưu động ngắn hạn đều là những khu vực có độ nhạy rất cao với biến động thanh khoản và sức khỏe dòng tiền doanh nghiệp.

Chỉ cần thị trường bất động sản phục hồi chậm hơn kỳ vọng, hoạt động xây dựng tiếp tục trì trệ hoặc mặt bằng lãi suất đầu vào tăng nhanh trở lại trong nửa cuối năm, áp lực trả nợ của nhóm khách hàng này sẽ lập tức bộc lộ rõ hơn trên bảng cân đối kế toán. Khi đó, phần biên lợi nhuận cao mà EVNFinance đang tận dụng được ở hiện tại hoàn toàn có thể bị bào mòn nhanh chóng bởi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Không chỉ vậy, tốc độ phình to của tổng tài sản trong khi vốn chủ sở hữu tăng chậm hơn cũng khiến EVNFinance phải sử dụng đòn bẩy vốn ngày càng lớn để nuôi tham vọng tăng trưởng. Cuối năm 2025, quy mô phát hành giấy tờ có giá và vay mượn từ các tổ chức tín dụng của EVNFinance đã lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, cho thấy phần lớn dư địa mở rộng tín dụng hiện nay đang được chống đỡ bởi nguồn vốn huy động thị trường thay vì nội lực vốn tự có.

Điều này khiến bài toán lợi nhuận của EVNFinance không chỉ phụ thuộc vào khả năng giải ngân, mà còn phụ thuộc rất lớn vào việc doanh nghiệp có duy trì được chênh lệch lãi suất đủ rộng để bù đắp chi phí vốn ngày càng đắt đỏ hay không. Một khi vòng quay tín dụng chậm lại hoặc tốc độ thu tiền về không theo kịp tốc độ mở rộng bảng cân đối, áp lực thanh khoản sẽ trở thành yếu tố bào mòn hiệu quả sinh lời nhanh hơn nhiều so với những gì thể hiện trên chỉ tiêu nợ xấu.

Đây cũng là lý do giải thích cho việc năm nay ban lãnh đạo EVNFinance duy trì ngưỡng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu năm 2026 ở mức 2%, dù nhiều năm liên tục thực hiện ở ngưỡng dưới 1%, nhằm duy trì “vùng đệm an toàn” về truyền thông trước nhà đầu tư, trong trường hợp nợ xấu có khả năng gia tăng khi đẩy mạnh tốc độ giải ngân cho vay.

Ở một góc độ khác, tới cuối tháng 3/2026, lãi và phí phải thu của EVNFinance tiếp tục tăng mạnh hơn 200 tỷ lên hơn 2.300 tỷ đồng so với đầu năm 2026, và tăng hơn 1.000 tỷ đồng so với đầu năm 2025. Con số này thậm chí cao gần gấp đôi so với lợi nhuận mà EVNFinance tạo ra trên báo cáo tài chính trong cùng khoảng thời gian tính toán (từ tháng 1/2025 – 3/2026).

Điều này đồng nghĩa một phần không nhỏ lợi nhuận của EVNFinance hiện nay đang được ghi nhận trên cơ sở các khoản thu nhập đã hạch toán nhưng tiền thực tế chưa chảy về, đặt ra rủi ro về thanh khoản một khi khách hàng gặp khó khăn về dòng tiền, xin giãn kỳ thanh toán hoặc phải tái cơ cấu nghĩa vụ nợ.

Thực tế, trong đánh giá gần đây, một số đơn vị vẫn đánh giá triển vọng tốt về EVNFinance nhất là chiến lược mà nhiều công ty tài chính niêm yết buộc phải làm khi muốn bước ra khỏi chiếc áo quá chật của một định chế chuyên ngành: tăng tốc quy mô, đẩy mạnh NIM, mở rộng tài sản sinh lời, tìm kiếm câu chuyện tăng trưởng đủ hấp dẫn cho thị trường vốn.

Tuy vậy, với câu chuyện về thị trường tài chính Việt Nam, mỗi đồng lợi nhuận tăng tốc hôm nay thường đi kèm một khoản rủi ro bị dời về ngày mai. Với EVNFinance, ngày mai đó có thể không đến ngay trong năm 2026, khi mọi chỉ số vẫn còn đủ đẹp để kể tiếp câu chuyện tăng trưởng. Nhưng 2027 và xa hơn sẽ là giai đoạn thị trường kiểm tra xem phần lợi nhuận đã ghi nhận ấy có thật sự chuyển hóa thành dòng tiền, hay chỉ là kết quả của một chu kỳ mở rộng tín dụng được chống đỡ bởi kỳ vọng.

Hay nói một cách khác, bài toán với của EVNFinance lúc này không chỉ còn là làm sao để tăng trưởng nhanh đến đâu mà phải giữ được khả năng thu hồi vốn, giữ được chất lượng tài sản và giữ được niềm tin rằng bảng lợi nhuận hôm nay không phải là một khoản ứng trước của rủi ro ngày mai.

Một lưu ý liên quan đến dư nợ cho vay của EVNFinance là nhiều khoản vay có những điểm chung bất thường đã được công ty kiểm toán Ernst & Youngs (EY Vietnam) đưa ra nhấn mạnh có thể dẫn đến tính không chắc chắn của lợi ích kinh tế thu được trong tương lai của EVNFinance trong báo cáo soát xét bán niên 2024.

Trong đó, đáng chú ý là các khoản cho vay liên quan đến các dự án bất động sản chưa triển khai xây dựng tính đến thời điểm lập báo cáo tài chính là 11.606,8 tỷ đồng, chiếm hơn 30% tổng dư nợ cho vay khách hàng

Bên cạnh đó, EVNFinance cũng cho các nhóm khách hàng cho vay hoặc có cùng người đại diện hoặc cùng tòa nhà làm việc vay tới 24.901,6 tỷ đồng.

EVNFinance còn có các khoản cho vay ngắn hạn hơn 11.369 tỉ đồng góp vốn vào các hợp đồng hợp tác kinh doanh để triển khai dự án bất động sản dài hạn với tài sản đảm bảo là quyền tài sản và tài sản hình thành trong tương lai.

Các khoản cho vay được định giá độc lập bởi một công ty thẩm định giá trong nhiều năm cũng ghi nhận tới 29.747,9 tỷ đồng.

Tuy nhiên, các dữ liệu này tới báo cáo tài chính kiểm toán cả năm 2024 chỉ còn ghi lại vắt tắt và không xuất hiện lại trong các báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025.

Đáng chú ý, từ báo cáo kiểm toán 2024 trở về đây, đơn vị kiểm toán cho EVN Finance đã không còn là EY Vietnam, mà là một đơn vị kiểm toán khác.