Khi dòng vốn chảy vào vào nền kinh tế phải được điều hành bằng mệnh lệnh hành chính, nó cho thấy giới hạn của mô hình kinh tế phát triển chỉ bằng một chiếc “van” độc nhất mang tên tín dụng.
Sáng 13/8/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng tại Trụ sở Chính phủ. Thông điệp trọng tâm: việc phân bổ room tín dụng năm 2027 sẽ căn cứ trực tiếp vào mức độ tuân thủ chỉ đạo giảm lãi suất của từng ngân hàng. Nhà băng nào không giảm đúng yêu cầu sẽ bị giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn.
Đằng sau biện pháp hành chính của NHNN là hai con số: chênh lệch giữa dư nợ tín dụng và tiền gửi bằng VND hiện khoảng 2 triệu tỷ đồng, còn dư địa kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm chỉ khoảng 0,34% mỗi tháng.
Khi dòng vốn chảy vào vào nền kinh tế phải được điều hành bằng mệnh lệnh hành chính, thay vì để cạnh tranh thị trường tự điều chỉnh, nó cho thấy giới hạn của mô hình kinh tế phát triển chỉ bằng một chiếc van độc nhất mang tên tín dụng.
"Van bơm máu" là cách gọi của ông Nguyễn Thế Minh,
Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty CP Chứng khoán An Bình, khi mô tả vai trò
của hệ thống ngân hàng trong mô hình tăng trưởng Việt Nam nhiều năm qua. Tầm ảnh
hưởng của nó được thể hiện rõ ràng khi được gán trực tiếp vào mô hình tăng trưởng.
"Tầm ảnh hưởng của tín dụng được thể hiện rõ ràng khi được gán trực tiếp vào mô hình tăng trưởng."
Ước tính, để đạt tăng trưởng GDP khoảng 10%, tăng trưởng tín dụng thông thường phải ở mức khoảng 20%. Một phép tính cơ học cho thấy nền kinh tế đang phụ thuộc vào tín dụng đến mức nào, đồng thời cũng là một gánh nặng mà không hệ tuần hoàn nào có thể gồng gánh được mãi.
Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, lượng hóa sự mất cân bằng này.
Quy mô tín dụng hiện tại
Mức chênh lệch kỷ lục so với thị trường vốn
Theo ông Sơn, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc tín dụng quá lớn mà ở chỗ thị trường vốn vẫn còn quá nhỏ. Tại nhiều nền kinh tế, tín dụng ngân hàng chỉ chiếm khoảng 25 - 30% cơ cấu vốn, phần còn lại được cung ứng bởi thị trường vốn và các dòng vốn đầu tư khác. Đây cũng là cấu trúc mà Việt Nam cần hướng tới để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Mặc dù vậy, giai đoạn 2019-2023, nền kinh tế huy động bình quân khoảng 53,5 tỷ USD mỗi năm qua hệ thống ngân hàng, trong khi vốn huy động qua thị trường cổ phiếu chỉ khoảng 2,9 tỷ USD mỗi năm, tức là chênh gần 18 lần.
Ngay cả trái phiếu doanh nghiệp, kênh hút vốn trung và dài hạn được kỳ vọng san sẻ gánh nặng cho tín dụng ngân hàng cũng hụt hơi. Tính tới nửa đầu năm 2026, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đạt khoảng 1,458 triệu tỷ đồng, tương đương 11,3% GDP năm 2025. Trong đó, chủ yếu là trái phiếu ngân hàng và bất động sản. Cả về quy mô lẫn mức độ đa dạng của dòng vốn, thị trường trái phiếu đều chưa đáp ứng được.
Chỉ có “độc nhất” một van bơm máu cho nền kinh tế còn phát sinh ra một vấn đề nghiêm trọng không kém. Đó là van ấy đang bơm ra gần như cùng một loại máu cho mọi bộ phận của nền kinh tế.
Tại hội nghị với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng là ngắn hạn. Vốn trung và dài hạn chỉ khoảng 20%. Để nới dư địa, Thông tư 25 có hiệu lực từ 1/7 đã nâng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40%. Trần đã được nâng, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu vốn của doanh nghiệp.
Theo nghiên cứu của Angels 4 Us trên báo cáo tài chính của các doanh nghiệp thủy sản niêm yết cho thấy một doanh nghiệp cá tra khép kín tự làm giống, tự nuôi, tự chế biến và xuất khẩu, thời gian thật của một vòng vốn, từ lúc bỏ tiền ra đến lúc thu tiền về, vào khoảng 300-480 ngày, tức 10 – 16 tháng.
Trong khi đó, khế ước vốn lưu động trên thực tế thường chỉ được giải ngân theo vòng 3-6 tháng. Điều này kéo tới ba hệ quả: Doanh nghiệp phải đảo nợ ngay giữa chu kỳ, khi hàng còn trong kho hay trên biển; phải bán theo hạn trả nợ thay vì chờ giá tốt; và phải từ chối cơ hội mở rộng dài hạn, vì những tháng đầu chu kỳ chưa có nguồn vốn nào đứng sau.
"Thời gian thật của một vòng vốn khép kín mất từ 10 - 16 tháng (300-480 ngày). Trong khi đó, khế ước vốn lưu động thực tế chỉ được giải ngân theo vòng 3 - 6 tháng."
Hệ quả 1: Đảo nợ ngay giữa chu kỳ khi hàng còn trong kho.
Hệ quả 2: Phải bán theo hạn trả nợ thay vì chờ giá tốt.
Hệ quả 3: Từ chối cơ hội mở rộng dài hạn.
Thuyết minh báo cáo tài chính của một doanh nghiệp tôm đầu ngành cũng cho thấy khoản vay lớn nhất, gần 2.000 tỷ đồng tại một ngân hàng quốc doanh, dùng để bổ sung vốn lưu động đang được bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và máy móc có tuổi thọ 15-30 năm.
Tài sản có thể dùng trong ba thập kỷ đang gánh cho khoản nợ dưới 12 tháng, cho thấy khi năng lực thế chấp đã dùng hết cho hạn mức ngắn hạn, khoản vay đầu tư 10 năm không còn chỗ đứng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong giai đoạn 2026–2030, ước tính Việt Nam cần tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, con số khổng lồ so với các giai đoạn trước đó. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, quy mô vốn không hẳn là vấn đề với nền kinh tế.
“Việt Nam không hẳn thiếu vốn mà đang thiếu một hệ thống dẫn vốn đủ sâu và hiệu quả để chuyển nguồn tiết kiệm trong nền kinh tế thành nguồn vốn đầu tư dài hạn. Thách thức đặt ra vì thế nằm ở hiệu quả phân bổ vốn hơn là việc tìm kiếm thêm vốn”, ông Nguyễn Thế Minh nhìn nhận.
Cùng chung quan điểm, ông Brook Taylor, Tổng giám đốc VinaCapital cho rằng Việt Nam đang sở hữu những nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng dài hạn. Tỷ lệ tiết kiệm nội địa tương đối cao, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh cùng quy mô tài sản tài chính của người dân ngày càng lớn đang tạo ra dư địa đáng kể cho nhiều thập kỷ tới.
"Việt Nam đang sở hữu những nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng dài hạn. Tỷ lệ tiết kiệm nội địa tương đối cao, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh cùng quy mô tài sản tài chính ngày càng lớn đang tạo dư địa đáng kể."
Điều còn thiếu là những cơ chế đủ hiệu quả để dòng tiền này được phân bổ vào các tài sản đầu tư dài hạn thay vì chỉ nằm trong tiền gửi ngắn hạn hoặc các kênh đầu tư mang tính đầu cơ.
Theo các chuyên gia, khi sự phụ thuộc vào tín dụng của nền kinh tế còn quá lớn như hiện nay, vai trò trung tâm của hệ thống ngân hàng trong cấu trúc tài chính mới sẽ khó có thể thay đổi trong ngắn hạn. Thay vào đó, mục tiêu của quá trình tái cấu trúc không phải giảm vai trò của hệ thống ngân hàng mà là đưa ngân hàng trở về đúng vai trò của mình.
Ngày 27/7/2026, Chính phủ phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đến năm 2045 theo Quyết định số 1413/QĐ-TTg, với định hướng để thị trường vốn gánh vác rõ hơn vai trò cung ứng vốn trung, dài hạn.
Ba trụ cột của dòng vốn được xác định. Đó là hệ thống ngân hàng, thị trường trái phiếu và thị trường chứng khoán. Trong cấu trúc đó, thị trường chứng khoán được xác định là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, trong khi hệ thống ngân hàng tiếp tục phát triển theo hướng an toàn, hiện đại và bền vững hơn.
Tiếp tục phát triển theo hướng an toàn, hiện đại và bền vững hơn.
Khôi phục để tái thiết hệ tuần hoàn vốn thay vì chỉ xử lý khủng hoảng.
Kênh huy động vốn CHỦ LỰC của nền kinh tế.
Đây cũng là lý do việc khôi phục thị trường trái phiếu được nhìn nhận như một phần của quá trình tái thiết hệ tuần hoàn vốn thay vì chỉ đơn thuần xử lý những hệ quả của cuộc khủng hoảng niềm tin giai đoạn 2022.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Khối Chiến lược và đầu tư Tập đoàn Hasco Holdings cho biết quy mô thị trường trái phiếu Việt Nam hiện mới tương đương khoảng 30% GDP, trong đó trái phiếu doanh nghiệp chỉ vào khoảng 10% GDP. Con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với tiềm năng và nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Theo ông Thuận, để thị trường trái phiếu phát triển lành mạnh, Việt Nam cần đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu và phát triển mạnh hệ thống công ty quản lý quỹ, quỹ mở cùng các quỹ trái phiếu nhằm hình thành cầu nối giữa nguồn tiền tiết kiệm trong dân cư với thị trường vốn.
Ở trụ cột thứ ba, mục tiêu của thị trường chứng khoán không dừng lại ở câu chuyện nâng hạng. Điều quan trọng hơn là xây dựng một thị trường có khả năng cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn thực sự hiệu quả cho nền kinh tế.
Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính đến năm 2045 đã đặt mục tiêu gia tăng vai trò của các nhà đầu tư tổ chức như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm, qua đó từng bước hình thành lớp vốn dài hạn cho nền kinh tế và giảm dần sự phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn mang tính chu kỳ.
Ông Brook Taylor gọi đây là "nguồn vốn kiên nhẫn" có tầm nhìn hàng chục năm, đúng loại vốn mà hạ tầng, năng lượng, công nghệ cần. Vị chuyên gia của Vina Capital cũng chi ra ba mảnh ghép sẽ quyết định Việt Nam có xây được lớp vốn dài hạn đủ lớn hay không gồm hoàn thiện khung pháp lý và tính minh bạch; phát triển mạnh nhà đầu tư tổ chức trong nước — quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ quản lý tài sản. Cuối cùng là đa dạng hóa sản phẩm đầu tư cho nhà đầu tư cá nhân.
Nguồn vốn "kiên nhẫn" có tầm nhìn hàng chục năm chính là loại vốn hạ tầng, năng lượng, công nghệ đang cần. Ảnh: Hoàng Anh
Bài toán cuối cùng của một hệ tuần hoàn vốn không nằm ở việc có bao nhiêu tiền được bơm vào nền kinh tế mà có thể tạo một vòng tuần hoàn hiệu quả cho dòng vốn. Theo ông Nguyễn Thế Minh, bài toán này cần giải đồng thời cả hai phía là nguồn cung ứng vốn và thị trường tiêu thụ vốn.
Khi nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng trong giai đoạn tới ngày càng lớn, việc xây dựng một hệ thống tài chính có khả năng chuyển hóa nguồn tiết kiệm thành nguồn vốn dài hạn sẽ trở nên quan trọng không kém việc thu hút thêm các dòng vốn mới.
Ông Brook Taylor cho rằng chỉ dấu rõ ràng nhất của một nền kinh tế có khả năng "tự tạo máu" là khi tăng trưởng được duy trì chủ yếu dựa trên năng lực huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong nước, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngắn hạn hay các dòng vốn bên ngoài mang tính chu kỳ.
Sau nhiều năm ưu tiên thu hút các nguồn lực từ bên ngoài, các chuyên gia kỳ vọng Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn mới khi trọng tâm dần chuyển sang việc củng cố nội lực của chính hệ thống tài chính.
Việc phát triển thành công các Trung tâm Tài chính Quốc tế, hoàn thành quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán và mở rộng sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu cũng sẽ là những cột mốc quan trọng phản ánh mức độ trưởng thành của hệ thống tài chính Việt Nam.
Nhưng ở góc độ rộng hơn, mục tiêu cuối cùng không chỉ là huy động được nhiều vốn hơn. Điều quan trọng là xây dựng được năng lực tự chủ tài chính quốc gia, tức là khả năng tạo lập, tích lũy và phân bổ nguồn vốn một cách hiệu quả để phục vụ các ưu tiên phát triển dài hạn của đất nước.
Dòng vốn quốc tế vẫn sẽ là nguồn lực quan trọng đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, khi hệ tuần hoàn vốn đủ khỏe để đồng vốn trong nước có thể tự tìm đến nơi tạo ra nhiều giá trị nhất, nguồn lực bên ngoài sẽ đóng vai trò bổ sung và khuếch đại cho nội lực thay vì trở thành điều kiện tiên quyết của tăng trưởng.
“Khi Việt Nam vừa có thể thu hút nguồn lực quốc tế, vừa hình thành được các dòng vốn dài hạn đủ lớn từ chính nội lực của mình, đó sẽ là lúc nền kinh tế thực sự sở hữu hệ tuần hoàn vốn khỏe mạnh và có khả năng tự tạo máu cho tăng trưởng bền vững.”
Khi một chuyến tàu liên tỉnh vượt hơn 120km còn nhanh hơn một hành trình vài km giữa lòng thành phố, ràng buộc lâu đời nhất của đời sống đô thị mang tên khả năng tiếp cận cơ hội, bắt đầu lỏng ra.
Khi thể chế không chỉ dừng ở việc tháo gỡ khó khăn mà tiến tới kiến tạo và giải phóng năng lực, đó sẽ là bệ phóng vững chắc để hiện thực hóa những khát vọng tăng trưởng dài hạn.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, tăng trưởng hai con số không phải là câu chuyện của riêng Chính phủ hay riêng doanh nghiệp. Đó là sản phẩm của một "liên minh phát triển quốc gia", trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế, doanh nghiệp kiến tạo của cải, khoa học công nghệ kiến tạo năng suất và người dân kiến tạo sức sáng tạo.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, công nghệ cần đi vào thực tiễn, giải quyết các bài toán cụ thể và tạo giá trị cho nền kinh tế.
Khi một chuyến tàu liên tỉnh vượt hơn 120km còn nhanh hơn một hành trình vài km giữa lòng thành phố, ràng buộc lâu đời nhất của đời sống đô thị mang tên khả năng tiếp cận cơ hội, bắt đầu lỏng ra.
Khi thể chế không chỉ dừng ở việc tháo gỡ khó khăn mà tiến tới kiến tạo và giải phóng năng lực, đó sẽ là bệ phóng vững chắc để hiện thực hóa những khát vọng tăng trưởng dài hạn.
Ông TC Chew, Tổng giám đốc Arup khu vực Châu Á – Thái Bình Dương cho rằng, thành công của dự án Đường sắt cao tốc Bắc – Nam không chỉ phụ thuộc vào quy mô đầu tư, mà còn ở cách hoạch định chiến lược phát triển đô thị, mô hình tài chính và cơ chế quản trị thực thi trong dài hạn.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, tăng trưởng hai con số không phải là câu chuyện của riêng Chính phủ hay riêng doanh nghiệp. Đó là sản phẩm của một "liên minh phát triển quốc gia", trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế, doanh nghiệp kiến tạo của cải, khoa học công nghệ kiến tạo năng suất và người dân kiến tạo sức sáng tạo.
Khi tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng đã tới hạn, thị trường cần tìm đến những nguồn vốn dài hạn hơn từ thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp.
Kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 của Công ty cổ phần In và bao bì Mỹ Châu (mã chứng khoán: MCP) ghi nhận đà tăng trưởng về doanh thu. Đáng chú ý, bức tranh kinh doanh quý II cho thấy những tín hiệu tích cực khi doanh thu thuần tăng hơn 14%, lợi nhuận gộp tăng khoảng 40% và lợi nhuận sau thuế tăng gần 58% so với cùng kỳ năm trước.
Sau một trận mưa lớn và ghi nhận một số hiện tượng bất thường tại khu vực tiếp giáp giữa dự án NO-22 và chung cư Hanoi Homeland, chủ đầu tư dự án đã chủ động đề nghị UBND phường Bồ Đề tổ chức cuộc họp với đại diện chủ đầu tư, ban quản trị, ban quản lý chung cư Homeland cùng các đơn vị tư vấn, nhà thầu để trao đổi về hiện trạng và phương án xử lý.
Trước đó, LPBS liên tục dẫn đầu ngành chứng khoán về tốc độ mở rộng quy mô khi doanh thu, lợi nhuận và tổng tài sản liên tục tăng bằng lần.
Tham gia sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) giới thiệu hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số với hai điểm nhấn là ứng dụng LPBank Plus và giải pháp Lộc Phát Shop, qua đó khẳng định những bước tiến trong ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Diễn đàn Bất động sản 2026 với chủ đề “Siêu đô thị, siêu cơ hội” do TheLEADER tổ chức quy tụ các chuyên gia đầu ngành nhằm giải mã xu hướng, định hình lại khẩu vị thị trường và mở ra lời giải chuẩn xác cho bản đồ đầu tư trong chu kỳ mới.
Dù đã hoàn thành các mốc tiến độ nhằm vượt lũ tiểu mãn trên sông Hồng, công trường dự án cầu Trần Hưng Đạo vẫn giữ nhịp hối hả suốt ngày đêm, sẵn sàng bước vào hạng mục lắp dựng vòm thép trong những ngày tới.
