SCSC lãi kỷ lục và khúc cua từ sân bay Long Thành

Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), sản lượng hàng hóa hàng không toàn cầu trong năm 2025 tăng hơn 9% so với 2024, nhờ đà phục hồi của thương mại điện tử xuyên biên giới, ngành điện tử tiêu dùng và nhu cầu vận chuyển hàng hóa có giá trị cao.

Tại Việt Nam, sự dịch chuyển sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia trong các lĩnh vực điện tử, công nghệ và thời trang tiếp tục thúc đẩy nhu cầu logistics hàng không. Tân Sơn Nhất - cảng hàng không quốc tế lớn nhất cả nước - vẫn là đầu mối chính cho vận tải hàng hóa có giá trị cao, đặc biệt trên trục Đông Bắc Á - Đông Nam Á - Hoa Kỳ.

Đây là bối cảnh thuận lợi cho các doanh nghiệp khai thác logistics tại sân bay, trong đó có Công ty CP Dịch vụ hàng hóa Sài Gòn (SCSC), doanh nghiệp có thị phần hàng hóa quốc tế lớn nhất tại Tân Sơn Nhất.

Tăng trưởng hai chữ số, duy trì biên lợi nhuận ngành cao

Trong quý IV/2025, SCSC ghi nhận doanh thu thuần đạt 327 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 188 tỷ đồng, tăng 10,53%. Lũy kế cả năm 2025, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp đạt 751 tỷ đồng, đây là mức cao nhất lịch sử. Song, điểm đáng chú ý với SCSC là biên lợi nhuận sau thuế duy trì trên 50%, cao vượt trội so với mặt bằng nhiều doanh nghiệp logistics truyền thống vốn phụ thuộc vào vận tải đường bộ hoặc vận tải biển.

Theo giải trình của ban lãnh đạo SCSC, động lực tăng trưởng của năm 2025 đến từ sản lượng quốc tế và khách hàng chiến lược.

Cụ thể, sản lượng hàng hóa quốc tế trong năm 2025 tăng 7,1%. Xu hướng tăng sản lượng đến từ hai nhóm: hàng hóa điện tử (smartphone, linh kiện, thiết bị tiêu dùng) và hàng hóa đặc thù (dược phẩm, thời trang cao cấp, hàng tươi sống). Đây đều là các mặt hàng ưu tiên logistics hàng không thay vì đường biển.

Danh mục khách hàng của SCSC cũng thể hiện sức cạnh tranh trên phân khúc quốc tế với các hãng bay như Vietjet Air, Emirates Airlines… Trong bối cảnh nhiều hãng mở thêm tuyến quốc tế, năng lực cung ứng dịch vụ tại cảng trở thành yếu tố then chốt.

Bên cạnh hoạt động chính, doanh thu tài chính tăng 37,7% trong năm, chủ yếu nhờ lãi tiền gửi. Chỉ riêng quý IV, doanh nghiệp thu gần 20 tỷ đồng lãi từ tiền gửi ngân hàng, giúp tổng nguồn thu tài chính đóng góp đáng kể vào lợi nhuận.

Nhưng, điểm nhấn ấn tượng với SCSC là "sức khỏe" tài chính lành mạnh, tỷ lệ tiền mặt cao hiếm thấy trên thị trường.

Tính đến cuối 2025, SCSC sở hữu tổng tài sản 2.165 tỷ đồng, trong đó tiền và tiền gửi lên tới 1.556 tỷ đồng, chiếm hơn 70% tổng tài sản. Mặc dù trong kỳ, SCSC có phát sinh khoản vay ngắn hạn 97,9 tỷ đồng tại Vietcombank để bổ sung vốn lưu động, nhưng với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh mạnh mẽ (đạt tới 735 tỷ đồng cả năm), đây hoàn toàn không phải là áp lực đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh nền tảng tài chính ổn định, phía SCSC cũng cho biết, doanh nghiệp đang triển khai các hoạt động đầu tư nhằm nâng cao năng lực phục vụ trong giai đoạn hậu phục hồi. Các dự án đáng chú ý gồm: nâng cấp hệ thống quản lý Hermes H5 phục vụ hoạt động quản trị kho và hàng hóa, triển khai tòa nhà văn phòng SCSC 2 và khai thác khu đất 14,3 ha tại Tân Sơn Nhất cho mở rộng dịch vụ hàng không và logistics.

Có thể thấy, mô hình “kẹp” giữa tài sản cố định (hạ tầng khai thác tại cảng) và tài sản tài chính (tiền gửi lớn) giúp SCSC hoàn toàn tự chủ trong chiến lược đầu tư, không phụ thuộc vào đòn bẩy nợ.

"Khúc cua" Long Thành: Thách thức cấu trúc sau thập kỷ độc tôn

Ngoài SCSC, ngành logistics hàng không còn có sự tham gia của các doanh nghiệp như ALS, SAGS và một số đơn vị thuộc ACV. Tuy nhiên, lợi thế lớn của SCSC nằm ở vị trí tại Tân Sơn Nhất, sân bay có sản lượng hàng hóa quốc tế cao nhất cả nước. Trong nhiều năm, tăng trưởng của SCSC gắn liền với vị thế gần như "độc tôn" tại đây. Dẫu vậy, các diễn biến mới về quy hoạch sân bay đang tạo ra thách thức mới cho doanh nghiệp.

Cụ thể, việc sân bay Long Thành dự kiến vận hành từ giữa năm 2026, mô hình tăng trưởng dựa vào lợi thế địa lý này của SCSC đứng trước sự thay đổi cấu trúc khi dòng hàng hóa quốc tế có khả năng được phân bổ lại tại khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo dự báo của nhiều công ty chứng khoán, tiềm năng tăng trưởng dài hạn của SCSC phụ thuộc lớn vào kết quả lựa chọn đơn vị khai thác hàng hóa tại sân bay Long Thành. Nếu được chọn, Long Thành sẽ trở thành “bệ phóng” tăng trưởng mới; ngược lại, nếu không được lựa chọn và dòng hàng quốc tế được chuyển về Long Thành để giảm tải cho Tân Sơn Nhất, doanh thu của SCSC sẽ chịu áp lực suy giảm.

Theo kế hoạch, SCSC sẽ tham gia đấu giá sau khi ACV hoàn tất rà soát, áp dụng khung giá dịch vụ chuyên ngành tại Long Thành, trình Cục Hàng không.

Trong một báo cáo gần đây, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự báo, trong kịch bản không được chọn, SCSC có thể mất khoảng 10% thị phần vào năm 2027 và chủ yếu phục vụ các hãng hàng không giá rẻ tại Tân Sơn Nhất, khiến doanh thu giai đoạn 2025 - 2029 giảm với CAGR giảm khoảng 7%. Ở chiều ngược lại, nếu được lựa chọn, SCSC sẽ giữ vững khách hàng quốc tế và thị phần khoảng 19%, với doanh thu giai đoạn này tăng trưởng CAGR 12%.

Ngoài yếu tố Long Thành, SCSC cũng sắp đối mặt với việc hết thời hạn ưu đãi thuế vào năm 2025, khiến chi phí thuế tăng thêm hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Bên cạnh đó, thương mại toàn cầu có thể biến động do chính sách thuế quan mới của Mỹ, ảnh hưởng nhu cầu linh kiện điện tử và thương mại xuyên biên giới - nguồn hàng quan trọng của SCSC - dù đến nay rủi ro này vẫn chưa xuất hiện rõ rệt.

Trong khi đó, theo phân tích của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), lượng hàng quốc tế qua SCSC vẫn duy trì đà tăng 10,5% trong năm 2025 và khoảng 7% trong nửa đầu 2026 nhờ nhu cầu xuất khẩu linh kiện điện tử, bán dẫn sang Mỹ và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc. Trong giai đoạn này, Long Thành chưa phải là rủi ro trước mắt, mà sẽ xuất hiện từ nửa cuối 2026 trở đi.

Thách thức thực sự đến khi Long Thành đi vào khai thác. Theo kịch bản cơ sở của KBSV, hàng quốc tế sẽ không còn tập trung tuyệt đối tại Tân Sơn Nhất. Dòng hàng dự kiến phân bổ sang Long Thành ở mức khoảng 35% trong nửa cuối 2026, 50% năm 2027 và 60% vào năm 2028. Điều này khiến sản lượng qua SCS bước vào giai đoạn điều chỉnh dù thị trường chung vẫn tăng trưởng.

KBSV cho rằng sau khi đạt đỉnh năm 2025, kết quả kinh doanh của SCSC có thể chững lại. Doanh thu 2026 được dự báo giảm khoảng 9% và lợi nhuận sau thuế giảm hơn 10%, xuống khoảng 656 tỷ đồng.

Tuy nhiên, KBSV lưu ý đây không phải là kịch bản suy giảm dài hạn. Mô hình hai sân bay song song - một quốc tế quy mô lớn và một sân bay trung tâm gần đô thị - đã tồn tại tại nhiều thị trường lớn như Tokyo, Seoul hay Bangkok. Trong mô hình này, sân bay mới đảm nhiệm tuyến quốc tế chủ lực và trung chuyển, còn sân bay cũ vẫn giữ vai trò với các tuyến ngắn và nhu cầu tiếp cận nhanh trung tâm đô thị.

Trong kịch bản cơ sở, khi chưa có sự hiện diện tại Long Thành, SCSC sẽ bước vào giai đoạn quá độ từ 2026 đến cuối thập kỷ, tăng trưởng không còn tuyến tính do tái phân bổ thị phần. Trong kịch bản tích cực hơn, Long Thành có thể mở thêm dư địa tăng trưởng nếu SCSC trúng thầu vận hành nhà ga hàng hóa số 1 do ACV làm chủ đầu tư.

Theo quy hoạch, Long Thành giai đoạn 1 có hai nhà ga hàng hóa công suất 550.000 tấn/năm mỗi nhà ga cùng một nhà ga chuyển phát nhanh 100.000 tấn/năm. Đầu quý IV/2025, Vietnam Airlines đã được phê duyệt làm chủ đầu tư nhà ga hàng hóa số 2 và nhà ga chuyển phát nhanh, trong khi nhà ga số 1 vẫn chờ xác định đơn vị vận hành.

Ở góc độ tài chính, Long Thành không làm suy yếu nền tảng của SCSC. Bởi lẽ, doanh nghiệp vẫn duy trì biên lợi nhuận cao, dòng tiền mạnh và chính sách cổ tức tiền mặt ổn định. Tuy nhiên, ở góc độ quản trị doanh nghiệp, rõ ràng việc có sân bay mới là Long Thành buộc doanh nghiệp phải dịch chuyển chiến lược từ chiến lược dựa trên lợi thế vị trí độc tôn sang thích ứng với cấu trúc thị trường đa điểm để bắt kịp xu thế là tất yếu.