SMBC đàm phán tăng sở hữu tại VPBank lên khoảng 20%

Theo nguồn tin mới nhất từ Reuters, Ngân hàng Nhật Bản - Sumitomo Mitsui Banking Corp (SMBC) đang đàm phán nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank lên khoảng 20%, từ mức 15% hiện nay.

Trước đó, SMBC, ngân hàng thuộc tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui Financial Group, đã mua 15% cổ phần VPBank trong thương vụ trị giá khoảng 1,5 tỷ USD năm 2023.

Hai bên đặt mục tiêu hoàn tất giao dịch trong năm nay song vẫn chưa thống nhất được mức định giá dù các cuộc đàm phán đã diễn ra trong nhiều tháng.

Nếu hoàn tất, thương vụ sẽ giúp SMBC gia tăng hiện diện tại thị trường ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng cao, thu nhập hộ gia đình gia tăng và dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục mở rộng.

VPBank được cho là đang yêu cầu mức giá cao hơn đáng kể so với thị giá cổ phiếu – hiện đang giao dịch quanh mốc 22.350 đồng/cổ phiếu trong phiên ngày 25/9. Tương tự thương vụ năm 2023, SMBC cũng đã trả cao hơn khoảng 40% so với giá thị trường tại thời điểm đó.

Tuy nhiên, SMBC không muốn trả mức “premium” này và đã thảo luận nội bộ về khả năng mua thêm cổ phiếu VPBank trên thị trường thay vì tham gia một đợt phát hành riêng lẻ.

Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 4/2026, VPBank đã thông qua hai phương án tăng vốn, trong đó có kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài. Danh tính nhà đầu tư chưa được công bố. Theo thị giá chốt phiên 24/9, số cổ phiếu này tương đương giá trị gần 14.000 tỷ đồng.

Từ đầu năm đến nay, VPB có thanh khoản bình quân khoảng 17,45 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Nếu thực hiện mua toàn bộ hơn 624 triệu cổ phiếu qua khớp lệnh trên sàn, khối lượng này tương đương gần 40 phiên giao dịch ở mức thanh khoản trung bình hiện tại.

Sau đó, công ty tư vấn đầu tư Turicum Investment Management của Thụy Sĩ nhận định VPBank có thể huy động khoảng 700-900 triệu USD từ việc phát hành lượng cổ phần mới cho nhà đầu tư nước ngoài.

Mở rộng hệ sinh thái dịch vụ

SMBC cho biết khi công bố khoản đầu tư năm 2023 rằng thương vụ sẽ giúp ngân hàng tăng cường cung cấp dịch vụ tài chính cho các doanh nghiệp Nhật Bản và tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại Việt Nam.

Việt Nam hiện là cứ điểm sản xuất lớn của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Nhật Bản, Hàn Quốc và phương Tây, trong đó có Honda, Samsung và Intel.

Khoản đầu tư cũng được SMBC kỳ vọng hỗ trợ VPBank phát triển mảng ngân hàng bán lẻ, bao gồm quản lý tài sản và thẻ tín dụng.

Một trong những mục tiêu của việc tăng tỷ lệ sở hữu lần này là giúp SMBC tiếp cận thuận lợi hơn với khách hàng Việt Nam, trong đó có các thị trường bảo hiểm và tín dụng.

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030, dựa trên động lực từ đầu tư hạ tầng và tiêu dùng của tầng lớp trung lưu đang mở rộng.

Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng vừa được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi, một thay đổi được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn nước ngoài và hỗ trợ định giá tài sản Việt Nam.

SMBC không phải ngân hàng Nhật Bản duy nhất mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Mizuho Financial Group và MUFG Bank hiện nắm giữ cổ phần chiến lược tại các ngân hàng Việt Nam, trong khi KEB Hana Bank của Hàn Quốc cũng có khoản đầu tư tương tự.

Theo quy định chung, tổng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại một ngân hàng Việt Nam bị giới hạn ở mức 30%, trong khi một nhà đầu tư nước ngoài cùng các bên liên quan thường được sở hữu tối đa 20%.

VPBank là trường hợp ngoại lệ khi được phép nâng room ngoại lên 49% sau khi tham gia quá trình tái cơ cấu một ngân hàng yếu kém là GPBank.