'Sự tử tế là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh'

Phát biểu tại cuộc gặp mặt 100 tấm gương tiêu biểu của Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam sáng 10/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng sự tử tế không chỉ là phẩm chất đạo đức cá nhân mà còn là vốn xã hội, là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh.

Theo ông, những việc làm tử tế, dù lớn hay nhỏ, đều làm cho xã hội “bớt lạnh lùng đi, ấm áp hơn, nhân văn hơn và đáng sống hơn”.

Giữa những câu chuyện cảm động về các tấm gương người tốt, việc tốt được tôn vinh tại chương trình, điều gây chú ý trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ là sự ghi nhận đối với những nghĩa cử cao đẹp, mà còn là cách nhìn rộng hơn về vai trò của sự tử tế và trách nhiệm xã hội trong tiến trình phát triển đất nước.

Nhắc lại lời kêu gọi thi đua ái quốc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi xướng cách đây 78 năm, ông cho rằng, “điều sâu sắc trong tư tưởng của Bác là thi đua không phải điều gì xa lạ, không phải khẩu hiệu hình thức, mà bắt đầu từ công việc hằng ngày của mỗi người”.

Người nông dân thi đua sản xuất tốt. Người công nhân thi đua lao động sáng tạo. Người chiến sĩ thi đua bảo vệ Tổ quốc. Người cán bộ thi đua tận tụy phục vụ Nhân dân. Người thầy giáo thi đua gieo chữ, gieo nhân cách. Người thầy thuốc thi đua cứu người, chăm lo sức khỏe Nhân dân. Hàng xóm láng giềng “tối lửa, tắt đèn” có nhau. Mỗi người làm tốt phần việc của mình, vì lợi ích chung, thì đó là thi đua; đó cũng là yêu nước.

“Nhìn từ tinh thần ấy, một việc tử tế hôm nay cũng chính là biểu hiện sinh động của thi đua ái quốc. Bởi yêu nước không chỉ thể hiện trong những thời khắc lớn lao của lịch sử, mà còn hiện diện trong từng hành động có trách nhiệm, từng nghĩa cử nhân văn, từng việc làm có ích cho con người, cho cộng đồng, cho đất nước”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn về kinh tế, do đó, cần công nghệ, hạ tầng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số…

Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, “cùng với tất cả những điều đó, chúng ta không bao giờ được xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội”.

“Phát triển không chỉ là làm ra nhiều của cải hơn, xây nhiều công trình hơn, đạt nhiều chỉ tiêu hơn. Phát triển sâu sắc và bền vững là làm cho con người được sống trong một xã hội an toàn hơn, nhân ái hơn, công bằng hơn, có kỷ cương, có niềm tin, có cơ hội vươn lên và có trách nhiệm với nhau”, ông nói.

Trong đó, niềm tin chính là một nguồn lực rất quan trọng của phát triển đất nước. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, “Một xã hội thiếu niềm tin thì chi phí phát triển rất lớn”.

Bởi vậy, cần nhìn nhận sự tử tế ở một góc nhìn rộng hơn.

“Người tử tế không chỉ biết thương người, mà còn biết sống có trách nhiệm; không chỉ biết giúp đỡ, mà còn biết tôn trọng luật pháp, lẽ phải và phẩm giá con người; không chỉ làm điều tốt khi thuận lợi, mà còn giữ được nhân cách trong khó khăn, thử thách và cám dỗ. Chúng ta phấn đấu cả đời tử tế, cả gia đình tử tế, mọi người tử tế, cả xã hội tử tế”, ông nói.

Một cán bộ tử tế là người tận tụy với dân, công tâm, mẫn cán trong công việc, không lợi dụng quyền lực để mưu cầu lợi ích riêng. Một doanh nhân tử tế là người làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính, có trách nhiệm với xã hội và môi trường.

Một nhà giáo tử tế không chỉ truyền thụ tri thức, mà còn gieo nhân cách, khát vọng và lòng nhân ái cho học trò. Một bác sĩ tử tế không chỉ chữa bệnh cứu người, mà còn chăm sóc người bệnh bằng y đức, sự tận tâm và lòng trắc ẩn.

Một người trẻ tử tế không chỉ có năng lực cạnh tranh, mà còn có lý tưởng cống hiến. Một công dân tử tế không chỉ sống cho mình, mà còn biết chia sẻ với cộng đồng, bảo vệ điều đúng, không thờ ơ trước cái sai, cái xấu, cái ác.

Ông cũng nhấn mạnh rằng tử tế không phải là dễ dãi, xuê xoa hay né tránh đấu tranh.

“Tử tế là nhân hậu nhưng có nguyên tắc; bao dung nhưng không dung túng; yêu thương con người nhưng kiên quyết bảo vệ lẽ phải, công bằng và kỷ cương xã hội”.

Trong thời đại số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng sự tử tế càng cần được thể hiện cụ thể: tôn trọng sự thật, không lan truyền thông tin sai lệch, không dùng mạng xã hội để xúc phạm hoặc làm tổn thương người khác, biết tranh luận có văn hóa, biết lan tỏa điều tích cực, không lợi dụng số để “ảo”, để “tặc”.

Trong kinh tế thị trường, tử tế là cạnh tranh bằng năng lực, làm ăn bằng chữ tín. Trong quản trị quốc gia, tử tế là phục vụ Nhân dân, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Trong hội nhập quốc tế, tử tế là giữ gìn uy tín và hình ảnh tốt đẹp của đất nước, tôn trọng luật pháp và sự công bằng trong các mối quan hệ.

Đánh giá cao vai trò của chương trình “Việc tử tế” trong hơn một thập kỷ qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng việc kiên trì lan tỏa những giá trị tích cực là điều đáng quý trong bối cảnh thông tin nhiều chiều hiện nay.

Chương trình đã góp phần thực hiện một nhiệm vụ quan trọng của báo chí cách mạng là “lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy cái tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy những tấm gương sống động để khơi dậy niềm tin, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến trong Nhân dân”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, “Tôn vinh là cần thiết, nhưng tôn vinh nên là điểm khởi đầu. Điều quan trọng là sau mỗi câu chuyện được kể, phải có thêm nhiều người muốn sống tốt hơn, làm việc tốt hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình, cộng đồng và đất nước. Càng sống càng tử tế hơn. Mỗi trường học, cơ quan, khu dân cư, doanh nghiệp đều có thể trở thành một không gian nuôi dưỡng việc tốt, lan tỏa sự tử tế, xây dựng niềm tin”.