Techcombank: Quán quân ROA và bài toán giữ lợi thế nguồn vốn giá rẻ

>> Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Techcombank và vị thế khác biệt trong nhóm ngân hàng lớn

Trong bức tranh ngân hàng Việt Nam quý I/2026, Techcombank tiếp tục cho thấy một vị thế rất riêng.

Ngân hàng không phải là tổ chức có tổng tài sản lớn nhất hệ thống như BIDV, cũng không được thị trường trả mức định giá phòng thủ cao nhất như Vietcombank. Tuy nhiên, Techcombank lại nổi bật ở một khía cạnh khác: hiệu quả sử dụng tài sản và khả năng tạo lợi nhuận trên mỗi đồng nguồn lực.

Tính đến cuối quý I/2026, tổng tài sản của Techcombank đạt khoảng 1,19 triệu tỷ đồng, tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm ngân hàng có quy mô tài sản trên một triệu tỷ đồng. Dù quy mô tuyệt đối còn thấp hơn nhóm quốc doanh, ngân hàng lại đang chứng minh rằng trong ngành ngân hàng hiện đại, lợi thế không chỉ nằm ở quy mô bảng cân đối kế toán mà còn nằm ở chất lượng tài sản, cấu trúc nguồn vốn và năng lực khai thác khách hàng.

Điều này thể hiện rõ qua chỉ số ROA trượt 12 tháng của Techcombank, đạt khoảng 2,34%, mức cao nhất trong hệ thống ngân hàng niêm yết. Đây là chỉ số cho thấy ngân hàng đang sử dụng tài sản hiệu quả hơn phần lớn các đối thủ, kể cả những ngân hàng có quy mô tổng tài sản lớn hơn rất nhiều.

Lợi nhuận tăng mạnh từ hoạt động cốt lõi

Quý I/2026 là một quý kinh doanh tích cực của Techcombank.

Ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế xấp xỉ 8.870 tỷ đồng, tăng hơn 22% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh ngành ngân hàng vẫn chịu áp lực từ chi phí vốn, chất lượng tài sản và cạnh tranh tín dụng.

Tổng thu nhập hoạt động đạt 13.674 tỷ đồng, tăng gần 18% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập lãi thuần đạt 9.522 tỷ đồng, tăng gần 15%. Điều này cho thấy hoạt động tín dụng cốt lõi của Techcombank vẫn duy trì được sức bật, bất chấp môi trường lãi suất và huy động có nhiều biến động.

Điểm đáng chú ý là tăng trưởng của Techcombank không chỉ đến từ mảng cho vay. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 3.148 tỷ đồng, tăng hơn 72% so với cùng kỳ. Đây là một trong những điểm sáng lớn nhất trong báo cáo quý I/2026.

Sự bứt phá của thu nhập dịch vụ cho thấy mô hình kinh doanh của Techcombank đang ngày càng bớt phụ thuộc vào tín dụng truyền thống. Các mảng như ngân hàng đầu tư, thẻ, bảo hiểm, quản lý tài sản và hệ sinh thái tài chính số đang đóng góp nhiều hơn vào tổng thu nhập.

Thu nhập ngoài lãi đang trở thành lợi thế chiến lược

Trong nhiều năm, Techcombank được biết đến như một ngân hàng có lợi thế lớn về CASA, khách hàng thu nhập cao và liên kết chặt với các hệ sinh thái doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, bức tranh quý I/2026 cho thấy một lớp lợi thế mới đang rõ nét hơn: khả năng mở rộng thu nhập ngoài lãi.

Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng hơn 72% là con số rất đáng chú ý. Đây không phải chỉ là một biến động kỹ thuật trong báo cáo thu nhập, mà phản ánh sự dịch chuyển mô hình kinh doanh sang những nguồn thu có tính phí, ít phụ thuộc hơn vào chu kỳ lãi suất.

Sự đóng góp từ TCBS, hoạt động thẻ, bảo hiểm và các sản phẩm tài chính cá nhân giúp Techcombank gia tăng độ sâu của quan hệ khách hàng. Thay vì chỉ cung cấp khoản vay hoặc tài khoản thanh toán, ngân hàng đang bán một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

Đây là hướng đi quan trọng trong bối cảnh biên lãi thuần của toàn ngành khó mở rộng mạnh như giai đoạn trước. Ngân hàng nào đa dạng hóa nguồn thu tốt hơn sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn khi tín dụng chậm lại hoặc chi phí vốn gia tăng.

CASA vẫn là trung tâm trong mô hình Techcombank

Một trong những chỉ số quan trọng nhất khi phân tích Techcombank là CASA.

Theo báo cáo tài chính, tổng tiền gửi không kỳ hạn và ký quỹ của ngân hàng đạt xấp xỉ 195.816 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ CASA chuẩn kế toán khoảng 32,65%. Mức này giúp Techcombank tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu toàn ngành, bám sát Vietcombank và MBBank.

CASA cao là yếu tố then chốt giúp Techcombank duy trì lợi thế chi phí vốn. Khi ngân hàng có tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn lớn, chi phí huy động bình quân sẽ thấp hơn, qua đó hỗ trợ biên lãi thuần và khả năng sinh lời.

Tuy nhiên, câu chuyện CASA của Techcombank hiện không còn đơn giản như trước.

Tiền gửi khách hàng trong quý I/2026 giảm nhẹ hơn 3% so với đầu năm, xuống khoảng 599.808 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ngân hàng đang phải sử dụng các sản phẩm linh hoạt như “Sinh lời tự động 2.0” để giữ chân dòng tiền nhàn rỗi của khách hàng. Nếu tính thêm sản phẩm này, tỷ lệ CASA nội bộ được ghi nhận trên 40%.

Điều này cho thấy Techcombank vẫn giữ được năng lực hút dòng tiền giao dịch, nhưng phải chia sẻ một phần lợi ích với khách hàng để duy trì thanh khoản. Nói cách khác, lợi thế CASA vẫn còn, nhưng chi phí để bảo vệ lợi thế đó đang tăng lên.

Chất lượng tài sản được kiểm soát

Dư nợ cho vay khách hàng của Techcombank đạt 796.864 tỷ đồng vào cuối quý I/2026, tăng 3,81% so với đầu năm. Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ phân khúc bán lẻ, khách hàng cá nhân, vay mua nhà và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Đáng chú ý, ngân hàng đang định hướng giảm dần tỷ trọng cho vay lĩnh vực bất động sản. Đây là thay đổi quan trọng sau giai đoạn thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp gây áp lực lớn lên nhiều ngân hàng trong năm 2023 và 2024.

Tỷ lệ nợ xấu của Techcombank ở mức 1,16%, tăng nhẹ so với mức 1,13% cuối năm 2025 nhưng vẫn thuộc nhóm thấp nhất toàn ngành. Mức tăng này chưa tạo ra tín hiệu đáng lo nếu đặt trong bối cảnh tổng tín dụng tiếp tục mở rộng và ngân hàng vẫn duy trì bộ đệm dự phòng an toàn.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong quý I/2026 ở mức 935 tỷ đồng, giảm hơn 14% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy áp lực trích lập đã hạ nhiệt so với giai đoạn trước, qua đó hỗ trợ trực tiếp cho tăng trưởng lợi nhuận.

CIR thấp phản ánh năng lực vận hành hiệu quả

Một chỉ số khác thể hiện rõ chất lượng vận hành của Techcombank là tỷ lệ chi phí trên thu nhập.

Trong quý I/2026, CIR của ngân hàng duy trì ở mức 28,29%. Đây là mức rất thấp nếu so với mặt bằng chung của ngành ngân hàng, phản ánh khả năng kiểm soát chi phí và vận hành hiệu quả.

CIR thấp không chỉ đến từ việc tiết giảm chi phí, mà còn đến từ mô hình hoạt động dựa nhiều hơn vào công nghệ, dữ liệu và tự động hóa. Khi ngân hàng có thể phục vụ số lượng khách hàng lớn hơn mà không phải mở rộng tương ứng mạng lưới vật lý và nhân sự, hiệu suất vận hành sẽ được cải thiện.

Đây là một trong những lý do quan trọng giúp Techcombank duy trì ROA cao nhất hệ thống. Ngân hàng không chỉ kiếm tiền tốt trên mỗi đồng tài sản, mà còn kiểm soát tốt chi phí để giữ lại phần lợi nhuận lớn hơn từ tổng thu nhập tạo ra.

“Của để dành” gần 70.000 tỷ đồng

Một điểm mạnh đáng chú ý khác của Techcombank là lợi nhuận chưa phân phối lũy kế.

Tính đến quý I/2026, lợi nhuận chưa phân phối của ngân hàng đạt gần 70.000 tỷ đồng, đứng thứ hai toàn ngành chỉ sau Vietcombank. Đây là nguồn lực chiến lược rất lớn.

Lợi nhuận giữ lại giúp Techcombank có thêm bộ đệm vốn để chống chịu các cú sốc vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và duy trì khả năng chia cổ tức trong tương lai. Trong bối cảnh yêu cầu về vốn ngày càng cao theo các chuẩn mực an toàn mới, quy mô lợi nhuận giữ lại lớn là một lợi thế quan trọng.

Đây cũng là lý do Techcombank có nhiều dư địa hơn trong việc cân bằng giữa tăng trưởng, an toàn vốn và chính sách cổ đông.

Từ ngân hàng số đến ngân hàng AI

Một trụ cột đáng chú ý trong tầm nhìn năm 2026 của Techcombank là chuyển đổi sang mô hình ngân hàng vận hành bằng trí tuệ nhân tạo.

Ngân hàng đặt mục tiêu đưa AI tạo sinh và AI tự chủ vào vận hành ở quy mô lớn, từ tối ưu hóa chiến dịch marketing, phân tích dữ liệu khách hàng đến tự động hóa phê duyệt tín dụng.

Nếu triển khai hiệu quả, đây có thể là bước nâng cấp quan trọng trong mô hình ngân hàng số của Techcombank. AI không chỉ giúp tiết giảm chi phí, mà còn hỗ trợ cá nhân hóa sản phẩm, kiểm soát rủi ro tốt hơn và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Trong ngành ngân hàng, lợi thế công nghệ thường không thể hiện ngay lập tức trên báo cáo tài chính. Nhưng về dài hạn, nó có thể tạo ra khoảng cách lớn về chi phí vận hành, tốc độ xử lý và khả năng khai thác dữ liệu khách hàng.

Techcombank đang đứng trước bài toán mới

Bức tranh quý I/2026 cho thấy Techcombank là một trong những ngân hàng có hiệu quả hoạt động tốt nhất hệ thống.

Ngân hàng dẫn đầu về ROA, duy trì CASA thuộc nhóm cao nhất, kiểm soát tốt CIR, tăng trưởng mạnh thu nhập dịch vụ và giữ chất lượng tài sản ở mức an toàn. Đây là những yếu tố tạo nên một mô hình ngân hàng có khả năng sinh lời cao và ít phụ thuộc hơn vào quy mô tuyệt đối.

Tuy nhiên, Techcombank cũng đang đối mặt với một bài toán mới.

Trong môi trường khách hàng ngày càng yêu cầu dòng tiền nhàn rỗi phải sinh lời liên tục, ngân hàng sẽ phải chi nhiều hơn để giữ CASA. Sản phẩm “Sinh lời tự động” giúp bảo vệ nguồn vốn và duy trì quan hệ khách hàng, nhưng cũng tạo áp lực lên chi phí vốn trong ngắn hạn.

Vì vậy, thách thức lớn nhất của Techcombank không phải là chứng minh hiệu quả hoạt động. Điều ngân hàng cần chứng minh là khả năng duy trì hiệu quả đó trong một môi trường cạnh tranh nguồn vốn ngày càng gay gắt.

Nếu tiếp tục giữ được CASA cao, mở rộng thu nhập ngoài lãi, kiểm soát tốt nợ xấu và triển khai thành công chiến lược ngân hàng AI, Techcombank có thể tiếp tục duy trì vị thế là một trong những ngân hàng hiệu quả nhất Việt Nam.

Ở thời điểm hiện tại, Techcombank không phải “ông vua tổng tài sản”, nhưng đang là một trong những ngân hàng biết cách biến tài sản thành lợi nhuận hiệu quả nhất hệ thống.

>> Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"